Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 112

चन्द्रशर्मोवाच । इष्टं दत्तं तपस्तप्तं भवद्भिर्मत्पितामहैः । प्रेतत्वे कारणं यत्स्याद्भवतां विस्मयो मम

candraśarmovāca | iṣṭaṃ dattaṃ tapastaptaṃ bhavadbhirmatpitāmahaiḥ | pretatve kāraṇaṃ yatsyādbhavatāṃ vismayo mama

चन्द्रशर्मोवाच—भवद्भिर्मत्पितामहैः इष्टं दत्तं तपश्च तप्तम्। कथं नु भवतां प्रेतत्वहेतुरभवत्? एतन्मम विस्मयः।

चन्द्रशर्माCandraśarman
चन्द्रशर्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रशर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
इष्टम्sacrifice/rite (performed)
इष्टम्:
Karma (Object understood with कृतम्/कृतम् implied)
TypeNoun
Rootइष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘इष्ट’ = यज्ञादि (sacrifice/rite)
दत्तम्gift/charity (given)
दत्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदा (धातु) + त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त used substantively; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तप्तम्performed (austerity)
तप्तम्:
Karma-anvaya (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतप् (धातु) + त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying तपः)
भवद्भिःby you (honorific, plural)
भवद्भिः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; आदरार्थक-प्रयोग (honorific ‘you’)
मत्पितामहैःby my grandfathers
मत्पितामहैः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठीसमास/प्रातिपदिक) + पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘my grandfathers’
प्रेतत्वेin the state of being a preta
प्रेतत्वे:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रेतत्व (प्रातिपदिक; तद्धितान्त -त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
कारणम्cause
कारणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्which (cause)
यत्:
Karta (Subject of syāt/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत् (relative pronoun)
स्यात्might be
स्यात्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
भवताम्of you
भवताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; आदरार्थक (honorific)
विस्मयःastonishment
विस्मयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Candraśarman

Tirtha: Dvārakā (Hari-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Pretas (his forefathers)

Scene: Candraśarman, composed yet astonished, addresses the sorrowful ancestral pretas, gesturing toward the paradox of their fall despite sacrifices, gifts, and tapas.

C
Candraśarman
P
pitāmaha (forefathers)
P
preta (departed spirit)

FAQs

External merits like sacrifice, charity, and austerity must be aligned with correct dharma and devotion; otherwise spiritual downfall is still possible.

The broader narrative belongs to the Dvārakā Māhātmya within the Prabhāsa Khaṇḍa, celebrating Dvārakā and Vāsudeva’s sacred sphere.

Sacrifice (iṣṭa), charity (dāna), and austerity (tapas) are referenced as performed practices, prompting inquiry into their insufficiency in this case.