Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ततोऽन्यदानवान्सर्वान्प्रेषयामास माधवः । रसातलगता केचित्केचिद्विष्णुं समागताः

Transliteration

tato'nyadānavānsarvānpreṣayāmāsa mādhavaḥ | rasātalagatā kecitkecidviṣṇuṃ samāgatāḥ

Translation

ततो माधवः सर्वानन्यान् दानवान् प्रेषयामास। केचित् रसातलं गताः, केचिद् विष्णोः सन्निधिं समागताः॥

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदर्थ-क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)

• अन्यदा: at another time
• अन्यदा: Sambandha (Time/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (at another time)

• दानवान्: the demons (Dānavas)
• दानवान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; दानवान् इत्यस्य विशेषणम्

• प्रेषयामास: sent forth / dispatched
• प्रेषयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + इष् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; causative sense (णिच्) implied by stem ‘प्रेषय-’

• माधवः: Mādhava (Viṣṇu)
• माधवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माधव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रसातल-गताः: gone to Rasātala
• रसातल-गताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रसातल (प्रातिपदिक) + गत (कृदन्त; गम् धातु)
• Form: कृदन्त-क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—रसातलं गताः (द्वितीया-तत्पुरुष)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक (some)

• केचित्: others (some)
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक (some)

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समागताः: came / approached
• समागताः: Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + गम् (धातु)
• Form: कृदन्त-क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Skanda in the Dvārakā-māhātmya flow)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā tīrtha (Gomati/Cakratīrtha complex implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Mādhava commands the dispersal of Dānavas: a portion plunges toward the dark netherworld, while another approaches Viṣṇu’s radiant court, illustrating two destinies under one divine command.

Characters & Entities

• Mādhava
• Viṣṇu
• Dānava
• Rasātala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine order prevails: Viṣṇu (Mādhava) subdues disruptive forces and restores dharma.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The verse sits within the Dvārakā-māhātmya context, framing Dvārakā’s sacred landscape under Viṣṇu’s guardianship.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is narrative, preparing the ground for later worship instructions.