Adhyaya 21

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । शिवलिगमलंघ्यं हि बुद्धिपूर्वं हतो ह्यहम् । उवाच कृष्णं दनुजश्छलितोऽहं त्वयाऽनघ

श्रीप्रह्लाद उवाच। शिवलिङ्गमलंघ्यं हि बुद्धिपूर्वं हतोऽस्म्यहम्। उवाच कृष्णं दनुजः—छलितोऽहं त्वयाऽनघ॥

Verse 2

श्रीविष्णु रुवाच । परितुष्टोस्मि ते दैत्य शौर्येण शिवसंश्रयात् । वरं वरय भद्रं ते यदिच्छसि महामते

श्रीविष्णुरुवाच। परितुष्टोऽस्मि ते दैत्य शौर्येण शिवसंश्रयात्। वरं वरय भद्रं ते यदिच्छसि महामते॥

Verse 3

कुश उवाच । यथा पूज्यो महादेवो मम त्वं च तथा हरे । एक एव द्विधामूर्तिस्तस्मात्त्वां वरयाम्यहम्

कुश उवाच। यथा पूज्यो महादेवो मम त्वं च तथा हरे। एक एव द्विधामूर्तिस्तस्मात्त्वां वरयाम्यहम्॥

Verse 4

शिवलिंगं त्वया नाथ स्थापितं यन्ममोपरि । मम नाम्ना भवतु च कुशेश्वर इति स्मृतम्

शिवलिङ्गं त्वया नाथ स्थापितं यन्ममोपरि। मम नाम्ना भवतु तत् कुशेश्वर इति स्मृतम्॥

Verse 5

अनुग्राह्यो यद्यहं ते मम कीर्तिर्भवत्वियम् । एवं भविष्यतीत्युक्तस्तत्रैवावस्थितोऽसुरः

अनुग्राह्यो यद्यहं ते, मम कीर्तिरियं भवतु। “एवं भविष्यति” इत्युक्तः स असुरस्तत्रैवावस्थितः॥

Verse 6

ततोऽन्यदानवान्सर्वान्प्रेषयामास माधवः । रसातलगता केचित्केचिद्विष्णुं समागताः

ततो माधवः सर्वानन्यान् दानवान् प्रेषयामास। केचित् रसातलं गताः, केचिद् विष्णोः सन्निधिं समागताः॥

Verse 7

अनंतः संस्थितस्तत्र विष्णुश्च तदनंतरम् । ज्ञात्वा विमुक्तिदं तीर्थं दुर्वासा मुनिपुंगवः

तत्रानन्तः संस्थितः, तदनन्तरं विष्णुरपि। विमुक्तिदं तीर्थं ज्ञात्वा दुर्वासा मुनिपुङ्गवस्तत्रावसत्॥

Verse 8

गोमत्यां चक्रतीर्थे च भगवांश्च त्रिविक्रमः । तेन तन्मुक्तिदं मत्वा दुर्वासास्तत्र संस्थितः

गोमत्यां चक्रतीर्थे च भगवान् त्रिविक्रमः सन्निहितः। तेन तन्मुक्तिदं मत्वा दुर्वासास्तत्र संस्थितः॥

Verse 9

एवं त्रिविक्रमः स्वामी तदाप्रभृति संस्थितः । कलौ पुनः कलान्यासात्कृष्णत्वमगमत्प्रभुः

एवं त्रिविक्रमः स्वामी तदाप्रभृति तत्र संस्थितः। कलौ पुनः कलान्यासात् प्रभुः कृष्णत्वमगमत्॥

Verse 10

प्रह्लाद उवाच । पूजाविधिं हरेर्विप्राः शृणुध्वं सुसमाहिताः । विशेषात्फलदः प्रोक्तः पूजितो मधुमाधवे

प्रह्लाद उवाच—हे विप्राः, हरेः पूजाविधिं सुसमाहिताः शृणुध्वम्। मधुमाधवस्य पूजनं विशेषतः फलप्रदं प्रोक्तम्।

Verse 11

मधुसूदनीं नरो यस्तु द्वारवत्यां करोति च । पूजयेत्कृष्णदेवं च स्नापयित्वा विलिप्य च

यो नरः द्वारवत्यां मधुसूदनीं करोति, स स्नापयित्वा विलिप्य च कृष्णदेवं अपि पूजयेत्।

Verse 12

गन्धैश्च वाससाऽच्छाद्य धूपैर्दीपैरनेकधा । नैवेद्यैर्भूषणैश्चैव तांबूलेन फलेन च

गन्धैः वाससा चाच्छाद्य, धूपैर्दीपैश्चानेकधा; नैवेद्यैर्भूषणैश्चैव, ताम्बूलेन फलेन च।

Verse 13

आरार्तिकेन संपूज्य दण्डवत्प्रणिपत्य च । घृतेन दीपकं दत्त्वा रात्रौ जागरणं तथा । कुर्य्याच्च गीतवादित्रैस्तथा पुस्तकवाचकैः

आरार्तिकेन संपूज्य दण्डवत्प्रणिपत्य च। घृतेन दीपकं दत्त्वा रात्रौ जागरणं तथा॥ कुर्याच्च गीतवादित्रैस्तथा पुस्तकवाचकैः।

Verse 14

कृत्वा चैवं विधिं भक्त्या सर्वान्कामानवाप्नु यात्

एवं विधिं भक्त्या कृत्वा सर्वान् कामान् अवाप्नुयात्।

Verse 15

तथा नभसि सम्पूज्य पवित्रारोपणेन च । पितॄणां चाक्षया तृप्तिः सफलाः स्युर्मनोरथाः

तथा नभसि मासे सम्यक् देवपूजनं कृत्वा पवित्रारोपणं च यः करोति, तस्य पितॄणामक्षया तृप्तिर्भवति, मनोऽभिलषिताश्च मनोरथाः सफलाः स्युः।

Verse 16

प्रबोधवासरे प्राप्ते कार्तिके द्विज सत्तमाः । संपूज्य कृष्णं देवेशं परां गतिमवाप्नुयात्

प्रबोधवासरे प्राप्ते कार्तिकमासे, हे द्विजसत्तमाः, यः कृष्णं देवेशं सम्यक् संपूज्यते स परां गतिमवाप्नुयात्।

Verse 17

तथा नभस्ये संपूज्य पवित्रारोपणेन च । सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति

तथा नभस्ये मासे सम्यक् संपूज्य पवित्रारोपणेन च, सर्वान् कामानवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति।

Verse 18

युगादिषु च संपूज्य ह्ययने दक्षिणोत्तरे । आषाढज्येष्ठमाघेषु पौषादिद्वादशीषु च

युगादिषु च सम्यक् संपूज्य, दक्षिणोत्तरे अयने च, आषाढ-ज्येष्ठ-माघमासेषु, पौषादिद्वादशीषु च (पूजनं कृत्वा महत् पुण्यमवाप्नोति)।

Verse 19

कलौ कृष्णं पूजयित्वा गोमत्युदधिसंगमे । विमलं लोकमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति

कलियुगे गोमत्युदधिसंगमे कृष्णं पूजयित्वा, विमलं लोकमाप्नोति; यत्र गत्वा पुनर्न शोचति।

Verse 21

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये गोमतीतीरस्थ क्षेत्रस्थ भगवत्पूजामाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशतितमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये गोमतीतीरस्थक्षेत्रस्थ भगवत्पूजामाहात्म्यवर्णनं नामैकविंशतितमोऽध्यायः समाप्तः।