Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

आत्मानमपि दास्यामि नाहं त्यक्ष्ये हरिं द्विज । बहुभिः सुकृतैः प्राप्तं कथं त्यक्ष्यामि केशवम्

ātmānamapi dāsyāmi nāhaṃ tyakṣye hariṃ dvija | bahubhiḥ sukṛtaiḥ prāptaṃ kathaṃ tyakṣyāmi keśavam

आत्मानमपि दास्यामि नाहं त्यक्ष्ये हरिं द्विज। बहुभिः सुकृतैः प्राप्तं कथं त्यक्ष्यामि केशवम्॥

आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’
दास्यामिI will give
दास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तम-पुरुष, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
त्यक्ष्येI will abandon
त्यक्ष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
हरिम्Hari (Vishnu)
हरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (सामान्य-रूप), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; ‘सुकृतैः’ इति विशेष्य-सामानाधिकरण
सुकृतैःby good deeds/merits
सुकृतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसु-कृत (प्रातिपदिक)
Formसमास: उपसर्ग-तत्पुरुष (सु + कृत); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
प्राप्तम्obtained
प्राप्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘हरिम्/केशवम्’ प्राप्तम् (obtained) इति भावः
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
त्यक्ष्यामिshall I abandon
त्यक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केशवम्Keshava (Vishnu)
केशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Bali (Daitya king)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A powerful declaration: ‘I can give even myself, but I will not abandon Hari; Keśava is gained by many merits.’ The scene is a moral climax—devotion over all bargains.

B
Bali
H
Hari
K
Keśava

FAQs

Devotion to the Lord is portrayed as the highest treasure—more precious than one’s own body or possessions.

Within Dvārakā Māhātmya, Keśava’s presence is tied to Dvārakā’s sanctity as a supreme Vaiṣṇava kṣetra.

No direct ritual is given; the emphasis is on unwavering bhakti and refusal to renounce the Lord.