Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

दुर्वाससमथायांतं दृष्ट्वा दैत्यपतिस्तदा । प्रत्युत्थायार्हयांचक्रे स्वासने संन्यवेशयत्

durvāsasamathāyāṃtaṃ dṛṣṭvā daityapatistadā | pratyutthāyārhayāṃcakre svāsane saṃnyaveśayat

दुर्वाससमथायान्तं दृष्ट्वा दैत्यपतिस्तदा प्रत्युत्थाय यथार्हमर्हयामास, स्वासने च संन्यवेशयत्।

दुर्वाससम्Durvāsā
दुर्वाससम्:
Karma (Object of seeing/कर्म)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
आयान्तम्coming/approaching
आयान्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + या (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्ययार्थः); पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; ‘दुर्वाससम्’ विशेषणम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकाले कृत्य (having seen)
दैत्यपतिःthe lord of the demons
दैत्यपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (daityānāṃ patiḥ)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
प्रत्युत्थायhaving risen in greeting
प्रत्युत्थाय:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + उत् + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकाले कृत्य (having risen up to greet)
अर्हयाम्honoured (did honour)
अर्हयाम्:
Kriya (Auxiliary in periphrastic perfect/सहायकक्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलिट्-आमन्त्रित/परिप्रश्न-प्रयोगे; उत्तमपुरुष? (पाठभेदसम्भवः); ‘अर्हयांचक्रे’ इति परस्मैपद-परस्मैपद-योगः; अर्हयाम् = अर्हयामास (periphrastic perfect)
चक्रेdid/made
चक्रे:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (आत्मनेपद); प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘अर्हयाम्’ सह परोक्षभूत-परिप्रयोगः (periphrastic perfect)
स्वासनेon his own seat
स्वासने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (svasya āsane)
संन्यवेशयत्seated (him)/made (him) sit
संन्यवेशयत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + नि + विश् (धातु, causative)
Formलङ् (परस्मैपद); प्रथमपुरुष; एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative) ‘caused to sit/placed’

Narrator (Purāṇic narrator in Prabhāsa Khaṇḍa context)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A powerful Daitya lord rises from his throne as Durvāsā approaches; attendants pause; the sage is ceremonially welcomed and seated on the royal seat.

D
Durvāsā
D
Daityapati (Daitya king)

FAQs

Even those of hostile lineages uphold dharma by honoring a sage; reverence to guests and holy persons is a universal duty.

The broader setting is Dvārakā Māhātmya (Dvārakā’s sacred landscape), though this verse itself focuses on guest-honor rather than naming a tīrtha.

No explicit rite is prescribed here; the act shown is atithi-satkāra—rising, honoring, and offering a seat.