Adhyaya 39
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 39

Adhyaya 39

अस्मिन्नध्याये ययातिराजः पुलस्त्यं पृच्छति—महादेवेन प्रतिष्ठापितं लिङ्गं कुतः पतितं, तद्दर्शनात् किं पुण्यं भवति च। पुलस्त्यः कारणकथां निवेदयति—सत्याः देहत्यागानन्तरं दक्षापमानदुःखितः शिवो मोहाविष्टः वालखिल्याश्रमं प्राप। तत्र तस्य रूपेण मोहिताः ऋषिपत्न्यः समीपं जग्मुः; ऋषयस्तं नाभिज्ञाय शापं ददुः—“तव लिङ्गं पततु” इति। ततः पृथिवीकम्पः, समुद्रक्षोभः इत्यादि लोकविपर्यासलक्षणानि जातानि। देवाः ब्रह्माणं शरणं ययुः; स कारणं ज्ञात्वा तान् अर्बुदं निनाय। तत्र देवैर्वैदिकशैलीया स्तुतिः कृता, शिवं प्रसादयित्वा स्थैर्यं याचितम्। शिवः अवदत्—पतितं लिङ्गम् अचलमेव; उपायः केवलः—क्रमेण ब्रह्मपूजा, ततः विष्णोः, इन्द्रस्य, अन्यदेवानां, अन्ते वालखिल्यानां शतरुद्रीयमन्त्रैः पूजनं च; तदा अपशकुनाः शमं यान्ति। वरं याचितं—लिङ्गस्पर्शमात्रेणापि मलनाशः स्यात्; इन्द्रः वज्रेण तल्लिङ्गं आच्छाद्य सामान्यजनानां अदृश्यं चकार, तथापि तस्य समीपसंसर्गः पावनः। अन्ते फाल्गुनमासस्यावसानचतुर्दश्यां नवयवदानं ब्राह्मणभोजनं च महाफलप्रदम्, बहुयागादिकर्मभ्यः श्रेष्ठतरम् इति विधिः। उदाहरणं—रोगी पुरुषः तत्र सक्तुसम्बन्धेन अकस्मात् शुभजन्म प्राप; ततः स प्रतिवर्षं उपवास-जागर-सक्तुदानेन विधिवत् व्रतम् अकरोत्। फलश्रुतौ श्रद्धालुश्रोतॄणां दिनरात्रिसञ्चितदोषविमोचनं प्रतिज्ञायते।

Shlokas

Verse 1

ययातिरुवाच । यत्त्वया कीर्तितं ब्रह्मन्पूर्वं देवैः प्रसादितः । लिंगं संस्थापयामास स्थिररूपो महेश्वरः

ययातिरुवाच—ब्रह्मन्, यत्त्वया पूर्वं कीर्तितं यथा देवैः प्रसादितः स्थिररूपो महेश्वरो लिङ्गं संस्थापयामास।

Verse 2

कस्मात्तत्पातितं लिंगं वालखिल्यैर्महात्मभिः । कस्मात्तत्राचलो जातो देवदेवो महेश्वरः

कस्मात् तद् लिङ्गं महात्मभिर्वालखिल्यैः पातितम्? कस्माच्च तत्र देवदेवो महेश्वरोऽचलोऽभवत्?

Verse 3

एतन्मे कौतुकं सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि । तस्मिन्दृष्टे च किं पुण्यं नराणां तत्र जायते

एतत् सर्वं मे कौतुकं यथावद् वक्तुमर्हसि। तस्मिन् दृष्टे च किं पुण्यं नराणां तत्र जायते?

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । महेश्वरस्य माहात्म्यं शृणु पार्थिवसत्तम । अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथांतरम्

पुलस्त्य उवाच—महेश्वरस्य माहात्म्यं शृणु पार्थिवसत्तम। अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथान्तरम्॥

Verse 5

यदा पञ्चत्वमापन्ना सती सत्यपराक्रमा । अपमानेन दक्षस्य यज्ञे न च निमंत्रिता

यदा पञ्चत्वमापन्ना सती सत्यपराक्रमा। दक्षस्यापमानेन यज्ञे च न निमन्त्रिता॥

Verse 6

तदा कामो द्रुतं गृह्य पुष्पचापं तमभ्यगात् । कन्दर्प्पं सहसा दृष्ट्वा सन्धितेषुं सुदुर्जयम्

तदा कामो द्रुतं गृह्य पुष्पचापं तमभ्यगात्। कन्दर्पं सहसा दृष्ट्वा सन्धितेषुं सुदुर्जयम्॥

Verse 7

आपतन्तं भयात्तस्य प्रणष्टस्त्रिपुरांतकः । स तदा भ्रममाणश्च इतश्चेतश्च पार्थिव

तं भयात् आपतन्तं दृष्ट्वा त्रिपुरान्तकः शङ्करः प्रणष्टः। ततः स पार्थिव, इतश्चेतश्च भ्रमन् विचचार।

Verse 8

वालखिल्याश्रमं प्राप्तः पुण्यं सद्वृक्षशोभितम् । स तत्र भगवांस्तेषां दारैर्दृष्टः सुरूपवान्

वालखिल्याश्रमं पुण्यं सद्वृक्षशोभितं स प्राप्तः। तत्र तेषां दारैः स भगवान् सुरूपवान् दृष्टः।

Verse 9

दिग्वासाः सुप्रियालापस्ततस्ताः काममोहिताः । त्यक्त्वा पुत्रगृहाद्यं च सर्वास्तत्पृष्ठसंस्थिताः । बभूवुश्चानिशं राजन्मां भजस्वेति चाब्रुवन्

दिग्वासाः सुप्रियालापः सन् ताः काममोहिताः। पुत्रगृहादिकं त्यक्त्वा सर्वास्तत्पृष्ठसंस्थिताः॥ अनिशं राजन् ‘मां भजस्व’ इति चाब्रुवन्।

Verse 10

चक्रुरालिंगनं काश्चिच्चुम्बनं च तथापराः । अन्यास्तस्य हि लिंगं तत्स्पृशंति च मुहुर्मुहुः

काश्चिदालिङ्गनं चक्रुः काश्चिच्चुम्बनमपरे। अन्यास्तस्य लिङ्गं तु मुहुर्मुहुः स्पृशन्ति स्म।

Verse 11

स चापि भगवाञ्छम्भुर्निष्कामः परमेश्वरः । जगद्व्याप्तिं समाश्रित्य सर्वप्राणिषु वर्तते

स च भगवान् शम्भुः परमेश्वरो निष्काम एव। जगद्व्याप्तिं समाश्रित्य सर्वप्राणिषु वर्तते।

Verse 12

स चापि भगवाच्छंभुस्तासां सरति प्राङ्मुखः । भ्रांतस्तत्राश्रमे तेषां दारान्कामेन पीडयन्

स चापि भगवान् शम्भुः तासां पुरतः प्राङ्मुखः सञ्चचार। तत्र तेषामाश्रमे भ्रान्त्वा कामेन पीडयन् दारान् व्याकुलीचकार॥

Verse 13

अथ ते मुनयो दृष्ट्वा विकृतिं दारसंभवाम् । अजानन्तो महादेवं रुष्टास्तस्य महात्मनः

अथ ते मुनयो दृष्ट्वा दारसम्भवां विकृतिम्। महादेवं न विज्ञाय तस्मिन् महात्मनि रुष्टाः॥

Verse 14

ददुः शापं सुसंतप्ताः कलत्रार्थे परंतप । पततां पततां लिङ्गमेतत्ते पापकृत्तम

ददुः शापं सुसन्तप्ताः कलत्रार्थे परन्तप। ‘पततां पततां लिङ्गम् एतत्ते पापकृत्तम’॥

Verse 15

विडम्बयसि नो दारानजस्रं चास्य दर्शनात् । ततश्चैवापतल्लिंगं तत्क्षणात्तत्पुरद्विषः

‘विडम्बयसि नो दारान् अजस्रं चास्य दर्शनात्।’ इति वाक्ये तत्क्षणात् त्रिपुरद्विषो लिङ्गम् अपतत्॥

Verse 16

ब्रह्मवाक्येन राजर्षे चकम्पे वसुधा ततः । शीर्णानि गिरिशृंगाणि चुक्षुभुर्मकरालयाः

ब्रह्मवाक्येन राजर्षे चकम्पे वसुधा ततः। शीर्णानि गिरिशृङ्गाणि चुक्षुभुर्मकरालयाः॥

Verse 17

ततो देवगणाः सर्वे भयत्रस्ता नराधिप । अकाले प्रलयं मत्वा त्रैलोक्ये पर्यवस्थितम्

ततो देवगणाः सर्वे भयत्रस्ता नराधिप । अकाले प्रलयं मत्वा त्रैलोक्ये पर्यवस्थितम् ॥

Verse 18

तत पितामहं जग्मु स्तस्मै सर्वं न्यवेदयन् । प्रलयस्येव चिह्नानि दृश्यन्ते परमेश्वर

तत पितामहं जग्मुस्तस्मै सर्वं न्यवेदयन् । प्रलयस्येव चिह्नानि दृश्यन्ते परमेश्वर ॥

Verse 19

किं निमित्तं सुरश्रेष्ठ न जानीमो वयं प्रभो । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा पितामहः

किं निमित्तं सुरश्रेष्ठ न जानीमो वयं प्रभो । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा पितामहः ॥

Verse 20

अब्रवीत्पातितं लिंगं वालखिल्यैः पिनाकिनः । तेनैते दारुणोत्पाताः संजाता भयसूचकाः

अब्रवीत्पातितं लिंगं वालखिल्यैः पिनाकिनः । तेनैते दारुणोत्पाताः संजाता भयसूचकाः ॥

Verse 21

तस्मान्मया समायुक्ताः सर्वे तत्र दिवौकसः । व्रजंतु येन तल्लिंगं स्थाने संस्थापयेच्छिवः

तस्मान्मया समायुक्ताः सर्वे तत्र दिवौकसः । व्रजंतु येन तल्लिंगं स्थाने संस्थापयेच्छिवः ॥

Verse 22

यावन्नो जायते लोके प्रलयोऽ कालसंभवः । एवं संमंत्र्य ते सर्वे ततोऽर्बुदमुपाययुः

यथा लोकेऽकालसम्भवः प्रलयो न जायेत—इति संमन्त्र्य ते सर्वे ततः प्रस्थिताः, अर्बुदं समुपाययुः।

Verse 23

वालखिल्याश्रमे यत्र तल्लिंगं निपपात ह । तुष्टुवुर्विविधैः सूक्तैर्वेदोक्तैर्विनयान्विताः

यत्र वालखिल्याश्रमे तल्लिङ्गं निपपात ह; ते च विनयान्विताः वेदोक्तैर्विविधैः सूक्तैः तं तुष्टुवुः।

Verse 24

देवा ऊचुः । नमस्ते देवदेवेश भक्तानां चाभयंकर । नमस्ते सर्ववासाय सर्वयज्ञमयाय च

देवा ऊचुः— नमस्ते देवदेवेश भक्तानां चाभयङ्कर। नमस्ते सर्ववासाय सर्वयज्ञमयाय च॥

Verse 25

सर्वेश्वराय देवाय परमज्योतिषे नमः । नमः स्फुटतर ज्ञानगम्याय वेधसे

सर्वेश्वराय देवाय परमज्योतिषे नमः। नमः स्फुटतरज्ञानगम्याय वेधसे॥

Verse 26

त्र्यंबकाय च भीमाय पिनाकवरपाणये । त्वयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव

त्र्यम्बकाय च भीमाय पिनाकवरपाणये। त्वयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव॥

Verse 27

संसारे विबुधश्रेष्ठ जगत्स्थावरजंगमम् । न तदस्ति त्रिलोकेऽस्मिन्सुसूक्ष्ममपि शंकर । यत्त्वया न प्रभो व्याप्तं सृष्टिसंहारकारणात्

हे विबुधश्रेष्ठ शंकर! संसारे स्थावरजङ्गमात्मकं यत्किञ्चिज्जगत्, त्रिलोकेऽस्मिन् सुसूक्ष्ममपि नास्ति यत्त्वया प्रभो न व्याप्तम्; त्वमेव सृष्टिसंहारयोः कारणम्।

Verse 28

पृथिव्यादीनि भूतानि त्वया सृष्टानि कामतः । यास्यंति तानि भूयोऽपि तव काये जगत्पते

पृथिव्यादीनि भूतानि त्वया कामतः सृष्टानि; तानि भूयोऽपि जगत्पते तव एव काये लीयन्ते।

Verse 29

प्रसीद भगवंस्तस्माल्लिंगमेतत्सुरेश्वर । स्थाने स्थापय भद्रं ते यावन्न स्यात्प्रजाक्षयः

तस्मात् प्रसीद भगवन् सुरेश्वर! एतल्लिङ्गं स्वस्थाने स्थापय; भद्रं ते, यावत् प्रजाक्षयो न भवेत्।

Verse 30

श्रीभगवानुवाच । निर्विकारस्य मल्लिंगं वालखिल्यैः प्रपातितम् । कथं भूयः प्रगृह्णामि यावच्छुद्धिर्न जायते

श्रीभगवानुवाच—निर्विकारं मम लिङ्गं वालखिल्यैः प्रपातितम्; यावत् शुद्धिर्न जायते तावत् कथं भूयः प्रगृह्णामि?

Verse 31

शक्तोऽहं वालखिल्यानां निग्रहं कर्त्तुमञ्जसा । किन्तु मे ब्राह्मणा मान्याः पूज्याश्च सुरसत्तमाः

शक्तोऽहं वालखिल्यानां निग्रहं कर्तुमञ्जसा; किन्तु मे ब्राह्मणा मान्याः पूज्याश्च, हे सुरसत्तम!

Verse 32

अचलं लिंगमेतद्धि नोद्धर्त्तुं शक्यते विभो । एक एवात्र निर्दिष्ट उपायो नापरः स्मृतः

अचलं लिङ्गमेतद्धि; न उद्धर्तुं शक्यते विभो। अत्रैक एव निर्दिष्ट उपायो, नापरः स्मृतः॥

Verse 33

यदि मे त्वं पुरा लिंगं पूजयेथाः पितामह । ततो देवगणाः सर्वे ततो विप्रास्ततोऽपरे

यदि त्वं मे पुरा लिङ्गं पूजयेथाः पितामह। ततः सर्वे देवगणाः, ततः विप्रास्ततोऽपरे॥

Verse 34

ततो नौ शांतिमागच्छेज्जगत्स्थावरजंगमम्

ततो नौ शान्तिमागच्छेत् जगत्स्थावरजङ्गमम्॥

Verse 35

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्तः स भगवाञ्छंकरेण नृपोत्तम । ततस्तं पूजयामास ब्रह्मा पूर्वं सुभक्तितः

पुलस्त्य उवाच। एवमुक्तः स भगवाञ्छङ्करेण नृपोत्तम। ततस्तं पूजयामास ब्रह्मा पूर्वं सुभक्तितः॥

Verse 36

ब्रह्मणोऽनन्तरं विष्णुस्ततः शक्र स्ततोऽपरे । वालखिल्यादयो विप्रा मन्त्रैश्च शतरुद्रियैः

ब्रह्मणोऽनन्तरं विष्णुः, ततः शक्रस्ततोऽपरे। वालखिल्यादयो विप्रा मन्त्रैश्च शतरुद्रियैः॥

Verse 37

ततस्ते दारुणोत्पाता उपशांताश्च तत्क्षणात् । अभवत्सुमुखो लोको वृत्तो गन्धवहो मृदुः

ततः ते दारुणोत्पाताः तत्क्षणादेवोपशान्ताः। लोकः सुमुखोऽभवत्, मृदुः गन्धवहः पवनश्च प्रववौ॥

Verse 38

अथोवाच महादेवः सर्वांस्तांस्त्रिदशालयान् । वृणुध्वं सुवरं सर्वे मत्तो यन्मनसीप्सितम्

अथ महादेवः तान् सर्वान् त्रिदशालयान् उवाच— सर्वे मत्तः सुवरं वृणुध्वं, यन्मनसीप्सितं तत्॥

Verse 39

देवा ऊचुः । तव लिंगस्य संस्पर्शादपि पापकृतो नराः । स्वर्गं यास्यंति देवेश नाशं यास्यति किल्बिषम् । व्रतदानानि सर्वाणि तीर्थयात्रायुतानि च

देवा ऊचुः— तव लिङ्गस्य संस्पर्शादपि पापकृतो नराः। स्वर्गं यास्यन्ति देवेश, किल्बिषं नश्यति ध्रुवम्॥ व्रतदानानि सर्वाणि तीर्थयात्रायुतानि च तत्रैव समवस्थितानि॥

Verse 40

तस्माद्वज्रेण देवेन्द्रस्तवैतल्लिंगमुत्तमम् । छादयिष्यति सर्वत्र यदि त्वं मन्यसे प्रभो

तस्मात्, प्रभो, यदि त्वं मन्यसे, देवेन्द्रः वज्रेण तवैतत् उत्तमं लिङ्गं सर्वत्र छादयिष्यति॥

Verse 41

श्रीभगवानुवाच । अभिप्रायो ममाप्येष वर्तते हृदि पद्मज । एवं करोतु देवेन्द्रः सर्वधर्मविवृद्धये

श्रीभगवानुवाच— पद्मज, ममापि हृदि एष एवाभिप्रायः। देवेन्द्रः एवं करोतु, सर्वधर्मविवृद्धये॥

Verse 42

पुलस्त्य उवाच । ततः संछादयामास वज्रेण त्रिदशाधिपः । तल्लिंगं सर्वमर्त्यानां यथाऽदृश्यं व्यजायत

पुलस्त्य उवाच—ततः त्रिदशाधिपः शक्रो वज्रेण तल्लिङ्गं संछादयामास; तच्च लिङ्गं सर्वमर्त्यानां यथाऽदृश्यं व्यजायत।

Verse 43

अद्यापि वज्रसंस्पर्शात्तत्सान्निध्यं गतो नरः । आजन्ममरणात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

अद्यापि वज्रसंस्पर्शात् तत्सान्निध्यं गतो नरः आजन्ममरणात् पापान् मुच्यते—नात्र संशयः।

Verse 44

माहात्म्यं कीर्तितं यस्मात्तल्लिंगे शंकरेण तु । वस्त्रेणाच्छादितं चैव शक्रेणैव धरातले

यस्मात् तल्लिङ्गे शङ्करेण तु माहात्म्यं कीर्तितम्; तस्माच्छक्रेणैव धरातले वस्त्रेणाच्छादितं चैव।

Verse 45

ततःप्रभृति लिंगस्य मर्त्त्ये पूजा व्यजायत । पुरासीच्छंकरः पूज्यो यथान्ये त्रिदशालयाः

ततःप्रभृति लिङ्गस्य मर्त्ये पूजा व्यजायत; पुरासीच्छङ्करः पूज्यो यथाऽन्ये त्रिदशालयाः।

Verse 46

एवमेतत्पुरावृत्तमर्बुदे पर्वतोत्तमे । लिंगस्य पतनात्पूजां यन्मां त्वं परि पृच्छसि

एवमेतत् पुरावृत्तम् अर्बुदे पर्वतोत्तमे; लिङ्गस्य पतनात् पूजां यन्मां त्वं परिपृच्छसि।

Verse 47

फाल्गुनान्तचतुर्द्दश्यां नैवेद्यं नूतनैर्यवैः । यो ददात्यचलेशाय स भूयो नेह जायते

फाल्गुनान्ते चतुर्दश्यां नूतनैः यवैः कृतं नैवेद्यं योऽचलेशाय ददाति, स पुनरिह जन्म न लभते।

Verse 48

ब्राह्मणान्भोजयेद्यस्तु भक्त्या तस्मिन्नवैर्यवैः । यवसंख्याप्रमाणानि युगानि दिवि मोदते

यस्तु तत्र भक्त्या नूतनैर्यवैः ब्राह्मणान् भोजयति, स यवसंख्याप्रमाणानि युगानि दिवि मोदते।

Verse 49

तत्र दानं प्रशंसन्ति सक्तूनां मुनिसत्तमाः । नूतनानां महाराज यतः प्रोक्तं पुरारिणा

तत्र नूतनसक्तूनां दानं मुनिसत्तमाः प्रशंसन्ति, महाराज; यतः तत् पुरारिणा शिवेन पुरा प्रोक्तम्।

Verse 50

किं दानैर्विविधैर्दत्तैः किं यज्ञैश्च सुविस्तरैः । किं तीर्थैर्विविधैहोमैस्तपोभिः किं च कष्टदैः

किं दानैर्विविधैर्दत्तैः, किं च सुविस्तरैः यज्ञैः? किं तीर्थैर्विविधैः होमैः, किं वा कष्टकरैस्तपोभिः?

Verse 51

फाल्गुनान्तचतुर्द्दश्यां सुमहेश्वरसन्निधौ । धर्माण्येतानि सर्वाणि कलां नार्हंति षोडशीम्

फाल्गुनान्तचतुर्दश्यां सुमहेश्वरसन्निधौ, एतानि सर्वधर्मकर्माणि षोडशीं कलामपि न अर्हन्ति।

Verse 52

शृणु राजन्पुरा वृत्तं तत्राश्चर्यं यदुत्तमम् । कश्चित्पापसमाचारः कुष्ठी क्षामतनुर्नरः

शृणु राजन् पुरावृत्तं तत्र जातमद्भुतोत्तमम्। कश्चित् पापसमाचारः कुष्ठी क्षामतनुर्नरः आसीत्॥

Verse 53

भिक्षार्थमागतस्तत्र लोकैरन्यैः समन्वितः । तेन भिक्षार्जितं तत्र सक्तूनां कुडवं नृप

भिक्षार्थमागतस्तत्र लोकैरन्यैः समन्वितः। तेन भिक्षार्जितं तत्र सक्तूनां कुडवं नृप॥

Verse 54

ततो रोग परिक्लेशाद्भोजनं न चकार सः । दाघार्दितो जले तस्मिन्स्नातो भक्तिविवर्जितः । सक्तून्कृत्वोपधाने तान्स च सुप्तो निशागमे

ततो रोगपरिक्लेशाद् भोजनं न चकार सः। दाघार्दितो जले तस्मिन् स्नातो भक्तिविवर्जितः॥ सक्तून्कृत्वोपधाने तान् स च सुप्तो निशागमे॥

Verse 55

ततो निद्राभिभूतस्य सारमेयो जहार च । भक्षयामास युक्तोऽन्यैः सारमेयैर्बुभुक्षितः

ततो निद्राभिभूतस्य सारमेयो जहार च। भक्षयामास युक्तोऽन्यैः सारमेयैर्बुभुक्षितः॥

Verse 56

अथासौ विस्मयाद्राजन्पंचत्वं समुपस्थितः । ततो जातिस्मरो जातो विदर्भाधिपतेर्गृहे

अथासौ विस्मयाद् राजन् पञ्चत्वं समुपस्थितः। ततो जातिस्मरो जातो विदर्भाधिपतेर्गृहे॥

Verse 57

भीमोनाम नृपश्रेष्ठ दमयन्तीपिता हि यः । तं प्रभावं हि विज्ञाय सक्तूनां तत्र पर्वते

भीमो नाम नृपश्रेष्ठो दमयन्त्याः पिता हि यः। स तत्र पर्वते सक्तूनां प्रभावं विज्ञाय तदनुष्ठानपरः अभवत्॥

Verse 58

फाल्गुनांतचतुर्दश्यां वर्षे वर्षे जगाम सः । कृत्वा चैवोपवासं तु रात्रौ जागरणं तथा

फाल्गुनान्तचतुर्दश्यां वर्षे वर्षे स तत्र जगाम। उपवासं कृत्वा रात्रौ जागरणं चकार च॥

Verse 59

अचलेश्वरसान्निध्ये ददौ सक्तूंस्ततो बहून् । सहिरण्यान्द्विजेन्द्राणां पशुपक्षिमृगेषु च

अचलेश्वरसान्निध्ये स बहून् सक्तून् ददौ ततः। सहिरण्यान् द्विजेन्द्रेभ्यः पशुपक्षिमृगेषु च॥

Verse 60

अथ ते मुनयः सर्वे गालवप्रमुखा नृप । पप्रच्छुः कौतुकाविष्टाः सक्तुदानकृते नृपम्

अथ ते मुनयः सर्वे गालवप्रमुखा नृपम्। कौतुकाविष्टाः पप्रच्छुः सक्तुदानस्य कारणम्॥

Verse 61

ऋषय ऊचुः । हस्त्वश्वरथदानानां शक्तिरस्ति तवाद्भुता । कस्मात्सक्तून्प्रमुक्त्वा त्वं नान्यद्दातुमिहेच्छसि

ऋषय ऊचुः—हस्त्यश्वरथदानानां शक्तिस्तेऽद्भुता नृप। कस्मात् सक्तून् विमुच्य त्वं नान्यद् दातुमिहेच्छसि॥

Verse 62

पुलस्त्य उवाच । अथाऽसौ कथयामास पूर्वमेतत्समुद्भवम् । सक्तुदानस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्

पुलस्त्य उवाच—ततः स मुनिभ्यः भावितात्मभ्यः पूर्ववृत्तान्तसमुद्भवं कथामास, सक्तुदानस्य च माहात्म्यं प्राकाशयत्।

Verse 63

पूर्वं भक्त्या विहीनस्य शुना वै सक्तवो हृताः । तत्प्रभावादियं प्राप्तिर्मम जाता द्विजोत्तमाः

पूर्वं भक्तिविहीनस्य मम सक्तवो वै शुना हृताः; तस्यैव प्रभावात्, हे द्विजोत्तमाः, ममायं प्राप्तिरभवत्।

Verse 64

सांप्रतं भक्तिद त्तानां किं स्याज्जानामि नो फलम् । एतस्मात्कारणाद्दानं सक्तूनां प्रकरोम्यहम् । तीर्थेऽस्मिन्भक्तिसंयुक्तः सत्येनात्मानमालभे

सांप्रतम् भक्तिदत्तानां फलं किं स्यादिति न जानामि; तस्मात् कारणात् अहं सक्तूनां दानं करिष्यामि। अस्मिन् तीर्थे भक्तिसंयुक्तः सत्येनात्मानमालभे।

Verse 65

पुलस्त्य उवाच । ततस्ते मुनयो हृष्टाः साधुसाध्विति चाब्रुवन् । चक्रुश्चैवात्मशक्त्या ते सक्तूनां दानमुत्तमम्

पुलस्त्य उवाच—ततः ते मुनयो हृष्टाः ‘साधु साधु’ इति चाब्रुवन्; ते चात्मशक्त्या सक्तूनां दानमुत्तमं चक्रुः।

Verse 66

एष प्रभावो राजर्षे सक्तुदानस्य कीर्त्तितः । महेश्वरस्य माहात्म्यं सत्यं चापि प्रकीर्त्तितम्

एष प्रभावो राजर्षे सक्तुदानस्य कीर्तितः; महेश्वरस्य माहात्म्यं सत्यं चापि प्रकीर्तितम्।

Verse 67

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या कथ्यमानं द्विजाननात् । अहोरात्र कृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

यः कश्चिदेतत् भक्त्या द्विजमुखात् कथ्यमानं शृणोति, स अहोरात्रकृतैः पापैः प्रमुच्यते—नात्र संशयः।