Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8
Devanagari script
सूत उवाच । वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा हिमवान्पुत्रवत्सलः । दुःखेन महताऽविष्टश्चिंतयामास भूधरः
Transliteration
sūta uvāca | vasiṣṭhasya vacaḥ śrutvā himavānputravatsalaḥ | duḥkhena mahatā'viṣṭaściṃtayāmāsa bhūdharaḥ
Translation
सूत उवाच—वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा हिमवान् पुत्रवत्सलः । महादुःखेनाभिभूतः स भूधरश्चिन्तयामास ॥
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
वसिष्ठस्यof Vasiṣṭha
वसिष्ठस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वचःwords/speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (Gerund), ‘having heard’
हिमवान्Himavān (the mountain)
हिमवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुत्रवत्सलःaffectionate to his son
पुत्रवत्सलः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र + वत्सल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (pūtrāṇāṃ vatsalaḥ: affectionate to sons)
दुःखेनwith sorrow
दुःखेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
महतāgreat
महतā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of दुःखेन)
आविष्टःovercome (by)
आविष्टः:
Predicative (State/अवस्था)
TypeVerb
Rootआ + विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘overcome/possessed’
चिन्तयामासbegan to think/thought
चिन्तयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
भूधरःthe mountain (Himavān)
भूधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; हिमवान्-पर्याय
Speaker
Sūta
Skanda Dialogue
Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied purāṇic frame)
Visual Art Cues
Scene: Sūta narrates; the personified Himavān, regal and massive, listens to Vasiṣṭha’s grave words and sinks into sorrowful contemplation amid snowy peaks and silent forests.
Characters & Entities
S
SūtaV
VasiṣṭhaH
HimavānFAQs
Dharma often involves inner struggle; even the noble must reflect when duty conflicts with personal attachment.
No specific tīrtha is named; this is narrative linkage within the Arbuda-khaṇḍa setting.
None.