Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
ततः सुवर्णमादाय त्यक्त्वा तां रुधिरप्लुताम् । अवध्यैषेति संचिंत्य स्वपुरं प्रति ते गताः
Transliteration
tataḥ suvarṇamādāya tyaktvā tāṃ rudhiraplutām | avadhyaiṣeti saṃciṃtya svapuraṃ prati te gatāḥ
Translation
ततः सुवर्णमादाय तां रुधिरप्लुतां त्यक्त्वा, ‘अवध्यैषा’ इति संचिन्त्य ते स्वपुरं प्रति जग्मुः।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/अनन्तरार्थक (thereafter/from that)
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having taken’
त्यक्त्वाhaving left
त्यक्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having abandoned’
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
रुधिरप्लुताम्soaked in blood
रुधिरप्लुताम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootरुधिर + प्लुत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘blood-soaked’); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying ताम्)
अवध्याnot to be killed, inviolable
अवध्या:
Karta (Predicate complement/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअवध्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative adjective)
एषाthis (woman)
एषा:
Karta (Subject of quoted thought/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
संचिंत्यhaving thought
संचिंत्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having reflected/thought’
स्वपुरम्their own city
स्वपुरम्:
Karma (Goal-object with प्रति/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + पुर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘own city’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Directional marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formअव्यय; उपपद (preposition) governing द्वितीया; गत्यर्थ (towards)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (or common), प्रथमा (Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
गताःwent
गताः:
Kriya (Main predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used finitely); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘gone’ (with implied ‘अभवन्’)
Speaker
Sūta (continuing narration)
Visual Art Cues
Scene: Assailants depart with stolen gold; the wounded woman lies blood-soaked, abandoned. The attackers’ backward glance suggests fear of murder-sin while still clinging to theft.
Characters & Entities
S
suvarṇa (gold)N
nṛpa-sevakāḥ (implied)FAQs
Avoiding outright killing does not absolve grave harm; dharma judges intention, violence, and theft together.
Not specified in this verse; the tīrtha’s greatness is developed later in the adhyāya.
None.