Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 66

ततस्तानपि भूपालो जघान प्रहसन्निव । वृक्षहस्तस्तु विश्रब्धो लीलया द्विजसत्तमाः

tatastānapi bhūpālo jaghāna prahasanniva | vṛkṣahastastu viśrabdho līlayā dvijasattamāḥ

ततस्तानपि भूपालो जघान प्रहसन्निव । वृक्षहस्तस्तु विश्रब्धो लीलया द्विजसत्तमाः ॥

ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (plural)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also/even)
भूपालःthe king
भूपालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू + पाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘protector of earth’), पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
जघानstruck/killed
जघान:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), परस्मैपदम्
प्रहसन्laughing
प्रहसन्:
Karta (Agent manner/कर्ता-भाव)
TypeAdjective
Rootप्र-हस् (धातु) → प्रहसत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle/शतृ), पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (adverbial participle)
इवas if
इव:
Sambandha (Simile marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय, उपमा-वाचक (comparative particle)
वृक्षहस्तःhaving a tree as (his) weapon/hand
वृक्षहस्तः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootवृक्ष + हस्त (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (‘one whose hand is a tree’/‘tree-in-hand’), पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle)
विश्रब्धःconfident, unafraid
विश्रब्धः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootवि-श्रभ्/श्रम्भ् (धातु) → विश्रब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
लीलयाplayfully, with ease
लीलया:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (feminine), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम् (singular)
द्विजसत्तमाःO best of brāhmaṇas
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana/Address (Vocative sense though form is nominative; सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘best of twice-born’), पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narrator addressing a brāhmaṇa listener; specific speaker not stated in snippet)

Type: kshetra

Listener: dvija-sattama (explicit vocative)

Scene: The king, smiling, wields an uprooted tree like a mace; rākṣasas fall around him; his posture is relaxed, almost playful, signaling mastery rather than strain.

D
Dvija (brāhmaṇa addressee)
B
Bhūpāla (king)

FAQs

Courage grounded in righteousness makes even danger seem light; dharma grants inner steadiness.

Not stated in this verse.

None.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App