Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

तस्माद्गच्छ महाभागे न शोच्यः पुत्रकस्तव । भवत्या यद्वयं प्रोक्तास्तत्करिष्याम एव हि

Transliteration

tasmādgaccha mahābhāge na śocyaḥ putrakastava | bhavatyā yadvayaṃ proktāstatkariṣyāma eva hi

Translation

तस्माद्गच्छ महाभागे, न शोच्यः पुत्रकस्तव। भवत्या यद्वयं प्रोक्तास्तत्करिष्याम एव हि॥

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात्-इत्यव्ययप्रयोगः (ablatival adverb: therefore/from that)

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• महाभागे: O very fortunate one
• महाभागे: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: महाभागा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, संबोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् भागः यस्याः)

• न: not
• न: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• शोच्यः: to be mourned/grieved for
• शोच्यः: Pratishedhya (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: शुच् (धातु) + यत् (प्रत्यय)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: to be grieved for), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पुत्रकः: the dear son/child
• पुत्रकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्रक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• भवत्या: by you (madam)
• भवत्या: Kartr-karana (Agent in passive/Instrument)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (भवती-शब्द), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• यत्: what/that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• प्रोक्ताः: (we) who were told/asked
• प्रोक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + वच् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृवाचक-विशेषणम् (we who were addressed/spoken to)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• करिष्यामः: we shall do
• करिष्यामः: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण-निपात (emphatic particle)

• हि: for/indeed
• हि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय, हेत्वर्थ-निपात (particle: for/indeed)

Speaker

Sakhyaḥ

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: Friends reassure a grieving mother: ‘go forth; do not mourn; we will do as you instructed’—a moment of compassionate resolve before a perilous encounter.

Characters & Entities

• Nandinī
• Putra (son/child)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes steadfast support—keeping one’s commitment to aid the righteous in distress.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific pilgrimage site is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative pledge of assistance.