Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

तथा ये मानवाः स्नानं करिष्यंति जले तव । ते यास्यंति परां सिद्धिं दुर्लभां देवा मानुषैः

Transliteration

tathā ye mānavāḥ snānaṃ kariṣyaṃti jale tava | te yāsyaṃti parāṃ siddhiṃ durlabhāṃ devā mānuṣaiḥ

Translation

तथा ये मानवाः तव जले स्नानं करिष्यन्ति, ते देवा-मानुषैर्दुर्लभां परां सिद्धिं यास्यन्ति।

Word by Word

• तथा: thus, likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/in that manner)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• मानवाः: humans, people
• मानवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• करिष्यन्ति: will do
• करिष्यन्ति: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (simple future); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• जले: in the water
• जले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• यास्यन्ति: will go/attain
• यास्यन्ति: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (simple future); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• पराम्: supreme, highest
• पराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषण (सिद्धिम्)

• सिद्धिम्: attainment, success, perfection
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• दुर्लभाम्: hard to obtain
• दुर्लभाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सिद्धिम्)

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana (Agent of comparison/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन

• मानुषैः: by humans, for mortals
• मानुषैः: Karana (Comparison/करण)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; तुलना/विरोधार्थे (among/for humans)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarasvatī-snana tīrtha at Brahma-śilā

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Sarasvatī (and by extension future pilgrims)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathe in luminous river waters near a sacred rock; above them, subtle divine radiance suggests ‘siddhi’ descending; sages bless the bathers.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Snāna (ritual bathing)
• Siddhi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snāna is portrayed as a direct means to rare, supreme spiritual attainment when done with faith and dharmic intent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Sarasvatī waters established at the Nāgara Khaṇḍa’s Citraśilā/Mahāhrada setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing (snāna) in the sacred waters as a meritorious act leading to siddhi.