Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26
Devanagari script
येषां संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते । ध्यानात्स्नानात्तथा दानात्स्पर्शनाद्विजसत्तमाः
Transliteration
yeṣāṃ saṃśravaṇādeva naraḥ pāpātpramucyate | dhyānātsnānāttathā dānātsparśanādvijasattamāḥ
Translation
येषां संश्रवणादेव नरः पापात् प्रमुच्यते; ध्यानात् स्नानात् तथा दानात् स्पर्शनाद् अपि, हे द्विजसत्तमाः।
Word by Word
येषाम्of which; whose
येषाम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयद्-शब्दः; षष्ठी-बहुवचनम् (relative pronoun; genitive plural)
संश्रवणात्from hearing; by listening
संश्रवणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootसम्+श्रु (धातु) → संश्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (neuter ablative singular; कारणे)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम् (particle: indeed/only)
नरःa man; person
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (masculine nominative singular)
पापात्from sin
पापात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (neuter ablative singular)
प्रमुच्यतेis freed; is released
प्रमुच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+मुच् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान); आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुष-एकवचनम्; कर्मणि/मध्यस्थ-प्रयोगः (present; 3rd person singular; passive/reflexive sense)
ध्यानात्from meditation; by meditating
ध्यानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (neuter ablative singular; कारणे)
स्नानात्from bathing; by bathing
स्नानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (neuter ablative singular; कारणे)
तथाlikewise; also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयार्थक-अव्ययम् (adverb: likewise/and also)
दानात्from giving; by donation
दानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (neuter ablative singular; कारणे)
स्पर्शनात्from touching; by contact
स्पर्शनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्पर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (neuter ablative singular; कारणे)
द्विजसत्तमाःO best of the twice-born
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज+सत्तम (प्रातिपदिक)
Formसमासः: द्विजानां सत्तमाः (षष्ठी-तत्पुरुष); पुल्लिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (masculine nominative plural; संबोधनार्थे)
Speaker
Sūta
FAQs
Tīrthas purify through multiple channels—knowledge (hearing), inner worship (meditation), ritual (bathing), ethics (charity), and embodied reverence (touch).
The statement applies broadly to the tīrthas established in the Hāṭakeśvara-kṣetra being discussed.
Śravaṇa (hearing), dhyāna (meditation), snāna (sacred bath), dāna (charity), and sparśa (reverent touch/contact) are listed as means of purification.