Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 96

Devanagari script

षडस्रि शतपर्वाख्यं मध्ये क्षामं विभीषणम् । प्रददौ च ततस्तस्मै सहस्राक्षाय धीमते

Transliteration

ṣaḍasri śataparvākhyaṃ madhye kṣāmaṃ vibhīṣaṇam | pradadau ca tatastasmai sahasrākṣāya dhīmate

Translation

षडस्रिं शतपर्वाख्यं मध्ये क्षामं विभीषणम् । प्रददौ च ततस्तस्मै सहस्राक्षाय धीमते ॥

Word by Word

• षडस्रि: six-edged/six-cornered
• षडस्रि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षट् + अस्रि/अस्र (प्रातिपदिक; ‘edge/corner’)
• Form: द्विगु-समास (षट् अस्रयः यस्य); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘(वज्रम्)’ इत्यस्य विशेषण

• शतपर्वाख्यम्: named/characterized as having a hundred joints
• शतपर्वाख्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शत + पर्वन् + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शतं पर्वाणि यस्य; तत् आख्यम्)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण

• क्षामम्: thin/slender
• क्षामम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्षाम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘(वज्रम्)’ इत्यस्य विशेषण

• विभीषणम्: terrifying
• विभीषणम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘(वज्रम्)’ इत्यस्य विशेषण

• प्रददौ: gave/presented
• प्रददौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√दा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• ततः: then
• ततः: —
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (then)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (4th/चतुर्थी), एकवचन

• सहस्राक्षाय: to Sahasrākṣa (Indra)
• सहस्राक्षाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सहस्र + अक्षि (प्रातिपदिक; इन्द्र-पर्याय)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सहस्रम् अक्षीणि यस्य)

• धीमते: to the wise one
• धीमते: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; ‘सहस्राक्षाय’ इत्यस्य विशेषण

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; specific speaker not explicit in the snippet)

Visual Art Cues

Scene: Viśvakarmā presents a fearsome, six-edged ‘Śataparvan’ vajra to Indra, whose thousand eyes and regal bearing mark him as the cosmic king.

Characters & Entities

• Sahasrākṣa (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine order is restored through empowered resolve: when dharma is threatened, the right means are granted to uphold cosmic balance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya flow; the snippet itself does not name a distinct tīrtha, but supports the chapter’s broader sacred-place glorification through a Purāṇic exemplum.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is stated in this verse; it narrates the bestowal of a fearsome implement/weapon.