Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 268›Shloka 268
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 268

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वरमाहात्म्ये पृथ्वीदानमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye gautameśvaramāhātmye pṛthvīdānamāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭaṣaṣṭyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वरमाहात्म्ये ‘पृथ्वीदानमाहात्म्यवर्णन’नामाष्टषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-निपात (quotative/closing particle)
श्रीस्कांदेin the Śrī Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कांदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रीस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—श्री + स्कन्द (कर्मधारय; honorific)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—महत् + पुराण (कर्मधारय)
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the (collection of) eighty-one thousand (verses/units)
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएकाशीति + साहस्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः (संख्या-निर्देश; '81,000')
संहितायाम्in the saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
षष्ठेin the sixth
षष्ठे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
नागरखण्डेin the Nāgara-khaṇḍa section
नागरखण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनागरखण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—नागर + खण्ड (तत्पुरुष)
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येin the Māhātmya of the Hāṭakeśvara sacred field
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहाटकेश्वर + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-समासः (तत्पुरुष): हाटकेश्वरस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यम्
गौतमेश्वरमाहात्म्येin the Gautameśvara Māhātmya
गौतमेश्वरमाहात्म्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगौतमेश्वर + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—गौतमेश्वरस्य माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
पृथ्वीदानमाहात्म्यवर्णनम्the narration of the glory of gifting land
पृथ्वीदानमाहात्म्यवर्णनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथ्वीदान + माहात्म्य + वर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-समासः (तत्पुरुष): पृथ्वीदानस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्
नामnamed
नाम:
Sambandha (Apposition marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक-निपात (marker 'called/named')
अष्टषष्ट्युत्तरद्विशततमःthe 268th
अष्टषष्ट्युत्तरद्विशततमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टषष्टि + उत्तर + द्विशततम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संख्या-समासः (तत्पुरुष): द्विशततमः + अष्टषष्टि-उत्तरः (=268th)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
Speaker

Narrator/Redactor (colophon)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (subsection: Gautameśvara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya sages (work-level frame)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: scribes conclude a palm-leaf folio, temple silhouette in the margin, signaling the end of the ‘Pṛthvī-dāna-māhātmya’ chapter within the Hāṭakeśvara-kṣetra cycle.

Characters & Entities
S
Skanda Purāṇa
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
G
Gautameśvara

FAQs

As a colophon, it primarily authenticates the chapter’s theme: the tīrtha-framed glory of pṛthvī-dāna.

Hāṭakeśvara-kṣetra, specifically through the Gautameśvara Māhātmya sub-narrative.

It names the topic—pṛthvī-dāna (donation of land)—as the chapter’s focus rather than giving procedural details.

←Previous Verse
Next Verse→