Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

प्रतिपद्दिवसे सर्वान्प्राशयेत्कायशुद्धये । अगरं गुग्गुलं चैव कर्पूरं तगरं त्वचा

Transliteration

pratipaddivase sarvānprāśayetkāyaśuddhaye | agaraṃ guggulaṃ caiva karpūraṃ tagaraṃ tvacā

Translation

प्रतिपद्दिवसे कायशुद्धये सर्वान् प्राशयेत्। अगरुं गुग्गुलुं चैव कर्पूरं तगरं तथा, त्वचां च सुगन्धिद्रव्यरूपां प्रयोजयेत्॥

Word by Word

• प्रतिपत्-दिवसे: on the pratipad day
• प्रतिपत्-दिवसे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रतिपत् (प्रातिपदिक) + दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• सर्वान्: all (persons)
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; सर्वनाम

• प्राशयेत्: should cause to eat / should feed
• प्राशयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अश् (धातु) [प्राशयति-प्रयोगः, णिच्]
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative)

• काय-शुद्धये: for bodily purification
• काय-शुद्धये: Sampradana (Purpose/Dative सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: काय (प्रातिपदिक) + शुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कायस्य शुद्धिः)

• अगरम्: agarwood
• अगरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अगुरु/अगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गुग्गुलम्: guggulu resin
• गुग्गुलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गुग्गुलु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसकवत्), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)

• कर्पूरम्: camphor
• कर्पूरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्पूर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तगरम्: tagara (valerian)
• तगरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• त्वचा: bark/skin (aromatic bark)
• त्वचा: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वच्/त्वचा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pratipadā morning: priests prepare aromatic substances; incense smoke rises as participants receive purificatory portion for bodily cleansing before worship.

Characters & Entities

• Pratipadā
• Agaru
• Guggulu
• Karpūra
• Tagara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner devotion is supported by outer purity—discipline of the body accompanies worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is identified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A Pratipadā purification step involving partaking/using specified fragrant substances for kāya-śuddhi.