Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32
Devanagari script
तस्मिन्दिने एकभुक्तं कारयेत्कृत्यकृत्तदा । बहुना च किमुक्तेन जंबूवृक्ष प्रपूजनात्
Transliteration
tasmindine ekabhuktaṃ kārayetkṛtyakṛttadā | bahunā ca kimuktena jaṃbūvṛkṣa prapūjanāt
Translation
तस्मिन् दिने एकभुक्तं कुर्यात्, तदा कृत्यं समाप्यते। बहुना किं? जम्बूवृक्षस्य सम्यक् प्रपूजनात् फलनिश्चयः।
Word by Word
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
दिनेon the day
दिने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
एकभुक्तम्a single-meal observance
एकभुक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक + भुक्त (कृदन्त; √भुज् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; ‘एकं भुक्तम्’ = once-eaten/one meal (observance)
कारयेत्should cause to be done / should perform
कारयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) (णिच् causative)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
कृत्यकृत्one who performs the rite/duty
कृत्यकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृत्य + कृत् (प्रातिपदिक; ‘कृत्यं करोति’ इति)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; कर्तृवाचक-नाम
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
बहुनाwith much (speech)
बहुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; ‘बहु’ = much (as ‘by much talk’)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम
उक्तेनby what is said / by words
उक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउक्त (कृदन्त; √वच् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; ‘उक्त’ = said/statement
जंबूवृक्षO Jambū-tree
जंबूवृक्ष:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजंबू + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; ‘जंबू-वृक्ष’ = jambū tree
प्रपूजनात्from (the act of) thorough worship
प्रपूजनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootप्र + पूजन (प्रातिपदिक; √पूज् (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; हेत्वर्थे (cause)
Speaker
Skanda (deduced from Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)
Characters & Entities
J
Jambū treeE
Ekabhukta (one-meal vow)FAQs
Simple disciplined living (like ekabhukta) combined with focused devotion is portrayed as highly effective in tīrtha practice.
The tīrtha-context centers on worship of the Jambū tree; the verse itself does not name the geographical location.
Observe ekabhukta (one meal) on the specified day and perform devoted worship of the Jambū tree.