Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

चातुर्मास्ये समायाते हरिं यः प्रणमेद्बुधः । कृतार्थास्तस्य विबुधा यावज्जीवं वरप्रदाः

cāturmāsye samāyāte hariṃ yaḥ praṇamedbudhaḥ | kṛtārthāstasya vibudhā yāvajjīvaṃ varapradāḥ

चातुर्मास्ये समुपस्थिते यः बुधो हरिं प्रणमति, तस्मै विबुधाः कृतार्था भवन्ति, यावज्जीवं वरान् प्रददति।

चातुर्मास्येin Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
समायातेwhen it has come
समायाते:
Adhikarana-viśeṣaṇa (Locative qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (for चातुर्मास्ये)
हरिम्Hari (Viṣṇu)
हरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक
प्रणमेत्should bow to
प्रणमेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
बुधःa wise person
बुधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता; यः इत्यस्य विशेष्य
कृतार्थाःfulfilled/successful
कृतार्थाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः (one whose purpose is accomplished)
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
विबुधाःthe gods/wise beings
विबुधाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्ता
यावत्-जीवम्for as long as one lives
यावत्-जीवम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय) + जीव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययार्थे (as long as life lasts)
वरप्रदाःgranting boons
वरप्रदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवर + प्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः तत्पुरुष (giver of boons); विशेषण (for विबुधाः)

Sūta (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration typically via Sūta to sages)

Type: kshetra

Scene: A devotee with folded hands bows to Hari during the rainy-season Cāturmāsya; devas above appear satisfied, extending boon-bestowing hands; temple lamps glow amid monsoon clouds.

H
Hari
V
Vibudhāḥ (Devas)

FAQs

Simple devotion—bowing to Hari in Cāturmāsya—draws lasting divine favor and support.

No specific tīrtha is named; the emphasis is on the sacred time (Cāturmāsya) and Hari worship.

Praṇāma (reverential bowing) to Hari during Cāturmāsya.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App