Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

Devanagari script

अनेन विधिना सम्यक्चतुर्थ्यां पूजयिष्यति । तस्य विघ्नानि सर्वाणि नाशं यास्यंत्यसंशयम्

Transliteration

anena vidhinā samyakcaturthyāṃ pūjayiṣyati | tasya vighnāni sarvāṇi nāśaṃ yāsyaṃtyasaṃśayam

Translation

अनेन विधिना सम्यक् चतुर्थ्यां यः पूजयिष्यति, तस्य सर्वाणि विघ्नानि नाशं यास्यन्त्यसंशयम्।

Word by Word

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण/साधन), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (Instrumental singular neuter of idam)

• विधिना: by the method/rite
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular)

• सम्यक्: properly, duly
• सम्यक्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

• चतुर्थ्याम्: on the fourth (lunar day)
• चतुर्थ्याम्: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्थी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Locative singular)

• पूजयिष्यति: will worship
• पूजयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (भविष्यत्कालः/Future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तस्य: of him/for him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Genitive singular)

• विघ्नानि: obstacles
• विघ्नानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (Accusative plural)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with विघ्नानि)

• नाशम्: destruction, end
• नाशम्: Gati/Karma (Goal as object/गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular; goal)

• यास्यन्ति: will go/come to
• यास्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (भविष्यत्कालः/Future), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• असंशयम्: without doubt
• असंशयम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशय (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत् प्रयोगः)
• Form: अव्ययप्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (adverbial accusative)

Speaker

Gaurī (Pārvatī)

Skanda Dialogue

Listener: general devotees (through the narrative audience)

Visual Art Cues

Scene: A devotee performs Caturthī Gaṇeśa pūjā with modakas, durvā grass, lamps, and incense; symbolic ‘obstacles’ (dark clouds, knots, blocked paths) dissolve around them, indicating vighna-nāśa.

Characters & Entities

• Gaurī
• Gaṇeśa
• Caturthī
• Vighna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Disciplined worship on the sacred tithi (Caturthī) transforms life by removing impediments through Gaṇeśa’s grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is a phala-śruti for Gaṇeśa-caturthī worship within a tīrtha-māhātmya chapter; no single site is specified in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Gaṇeśa worship on Caturthī according to the stated procedure to ensure removal of obstacles.