Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 72

Devanagari script

नीरोगः कुरुते यस्तु रवेस्तस्य प्रदक्षिणाः । तावद्युगं पुमानेष सूर्यलोके महीयते

Transliteration

nīrogaḥ kurute yastu ravestasya pradakṣiṇāḥ | tāvadyugaṃ pumāneṣa sūryaloke mahīyate

Translation

नीरोगोऽपि यः कुरुते रवेः प्रदक्षिणाः । तावद्युगं स पुमान् सूर्यलोके महीयते ॥

Word by Word

• नीरोगः: healthy, disease-free
• नीरोगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नि- (उपसर्ग) + रोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); विशेषणरूपेण कर्तरि

• कुरुते: performs
• कुरुते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम् (Singular); आत्मनेपदम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वय-अव्ययम् (particle: ‘but/indeed’)

• रवेः: of the Sun
• रवेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular)

• प्रदक्षिणाः: circumambulations
• प्रदक्षिणाः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रदक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-बहुवचनम् (Accusative plural); ‘कुरुते’ इत्यस्य कर्म

• तावत्: for that long
• तावत्: Sambandha (Measure/परिमाण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय/सम्बन्धाव्यय)
• Form: सम्बन्धाव्ययम् (correlative: ‘so much/for that long’)

• युगम्: a yuga (age)
• युगम्: Karma (Extent/कर्म-प्रवृत्तिनिमित्त)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular); कालपरिमाणम् (extent of time)

• पुमान्: the man
• पुमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुमांस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular)

• एषः: this (person)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular); निर्देशक-सर्वनाम (demonstrative)

• सूर्यलोके: in the Sun’s world
• सूर्यलोके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-एकवचनम् (Locative singular)

• महीयते: is honored/glorified
• महीयते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मह् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम् (Singular); आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (passive/medio-passive sense)

Speaker

Unnamed Purāṇic narrator

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: A healthy devotee completes many circumambulations; above, a vision of Sūrya-loka appears—radiant city/realm of light where the devotee is honored.

Characters & Entities

• Ravi (Sūrya)
• Sūryaloka
• Yuga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worship is not only for removing suffering; even the healthy gain exalted spiritual reward through devoted practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement continues the phalaśruti for the Sun rite associated with Hāṭakeśvara-kṣetra’s Mārtaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pradakṣiṇā of Ravi; the reward described is residence/honor in Sūryaloka for a vast duration.