Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

Devanagari script

तिंगिन्या यत्स्वरूपं च तन्मया परिकीर्तितम् । प्रायश्चित्तमिदं सम्यङ्महापातकनाशनम्

Transliteration

tiṃginyā yatsvarūpaṃ ca tanmayā parikīrtitam | prāyaścittamidaṃ samyaṅmahāpātakanāśanam

Translation

तिङ्गिन्याः यत्स्वरूपं तन्मया परिकीर्तितम्; इदं प्रायश्चित्तं सम्यक् कृतं महापातकनाशनम्।

Word by Word

• तिङ्गिन्या: by/through Tiṅginī
• तिङ्गिन्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तिङ्गिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन; Instrumental singular (3rd case)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun (nom./acc. sg.)

• स्वरूपम्: true form; nature
• स्वरूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; nominative/accusative singular

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय; conjunction

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun (that)

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular (by me)

• परिकीर्तितम्: has been described/proclaimed
• परिकीर्तितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle ‘has been proclaimed’

• प्रायश्चित्तम्: expiation; atonement
• प्रायश्चित्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; nominative/accusative singular

• इदम्: this
• इदम्: Visheshya (Head-term/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; this

• सम्यक्: properly; completely
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय; adverb

• महापातकनाशनम्: destroying great sins
• महापातकनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महापातक + नाशन (प्रातिपदिक); नाशन < नश् (धातु) + ल्युट्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘महापातकस्य नाशनम्’ (destroyer of great sins)

Speaker

Brāhmaṇa (ritual instructor)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tiṃginī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A teacher-sage figure formally declares the ‘svarūpa’ of Tiṃginī; listeners sit attentive; the declaration is framed like a dharma-śāstra pronouncement with sacred gravity.

Characters & Entities

• Tiṃginī
• Mahāpātaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puranic dharma upholds that sincere, properly performed expiation can cleanse even grave wrongdoing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tiṃginī is highlighted as the focus of a powerful expiatory practice within this tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse summarizes that the previously described prāyaścitta must be done ‘samyak’ (according to rule) to yield its sin-destroying fruit.