Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

आसां च तिसृणां चैव त्रयाणां परिकीर्तितम् । एवमेवं विनिर्दिष्टं प्रायश्चित्तं विशुदये

Transliteration

āsāṃ ca tisṛṇāṃ caiva trayāṇāṃ parikīrtitam | evamevaṃ vinirdiṣṭaṃ prāyaścittaṃ viśudaye

Translation

आसां च तिसृणां चैव त्रयाणां परिकीर्तितम् । एवमेवं विनिर्दिष्टं प्रायश्चित्तं विशुदये

Word by Word

• आसाम्: of these (women/things)
• आसाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्; सर्वनाम (pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• तिसृणाम्: of the three (feminine)
• तिसृणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्; संख्या-शब्दः (numeral)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• त्रयाणाम्: of the three (masculine)
• त्रयाणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्; संख्या-शब्दः (numeral)

• परिकीर्तितम्: has been proclaimed/mentioned
• परिकीर्तितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: परि + कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: रीति-अव्यय (adverb of manner)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: रीति-अव्यय (adverb of manner)

• विनिर्दिष्टम्: has been specified/laid down
• विनिर्दिष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वि + निर् + दिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्

• प्रायश्चित्तम्: expiation/penance
• प्रायश्चित्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचनम्

• विशुदये: for purification
• विशुदये: Sampradana (Purpose/recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विशुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्

Speaker

Brāhmaṇa (dharmaśāstra-knower)

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka et al. (implied)

Visual Art Cues

Scene: The brāhmaṇa’s gesture shifts from explanation to conclusion (palm outward, ‘thus it is’); Sāṃba’s face shows a mix of dread and hope.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Prāyaścitta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification is possible when one accepts dharmic discipline and follows prescribed atonement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it continues the dharma instruction embedded in tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

It indicates that a specific prāyaścitta exists for the three cases; the concrete method is given in the next verse.