Adhyaya 211

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । राज्ञो दारिद्र्यदोषस्य कुष्ठव्याधेश्च कारणम् । कथयित्वा पुनः प्राह नारदो मुनिसत्तमः

विश्वामित्र उवाच । राज्ञो दारिद्र्यदोषस्य कुष्ठव्याधेश्च कारणं कथयित्वा पुनः प्राह नारदो मुनिसत्तमः ॥

Verse 2

नारद उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं राजन्कुष्ठस्य कारणम् । दारिद्र्यस्य च यत्सम्यग्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

नारद उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं राजन् कुष्ठस्य कारणम् । दारिद्र्यस्य च यत् सम्यग्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा ॥

Verse 3

अधुना संप्रवक्ष्यामि यथा तव पराभवः । शत्रुभ्यः संप्रजातोऽत्र द्विजानामपमानतः

अधुना संप्रवक्ष्यामि यथा तव पराभवः । शत्रुभ्यः संप्रजातोऽत्र द्विजानामपमानतः ॥

Verse 4

आनर्ताधिपतिर्योऽत्र कश्चिद्राज्येऽभिषिच्यते । स पूर्वं गच्छति ग्रामं नागराणां प्रभक्तितः

आनर्ताधिपतिर्योऽत्र कश्चिद्राज्येऽभिषिच्यते । स पूर्वं गच्छति ग्रामं नागराणां प्रभक्तितः ॥

Verse 5

त्वया तत्कल्पितं राजन्नैव दत्तं प्रमादतः । पराभूता द्विजास्ते च याचमाना मुहुर्मुहुः

त्वया तु राजन् यत् पूर्वं कल्पितं तद् अपि प्रमादतः न दत्तम्। ते द्विजाः पुनः पुनः याचमानाः पराभूताः अभवन्॥

Verse 6

तथा कोपवशाद्यानि शासनानि द्विजन्मनाम् । लोपितानि त्वयान्यानि पितृपैतामहानि च

तथा कोपवशात् त्वया द्विजन्मनाम् शासनानि दानपत्राणि च लोपितानि। पितृपैतामहानि च दायदानानि नष्टानि कृतानि॥

Verse 7

तेन तेऽत्र पराभूतिः संजाता शत्रुसंभवा । एवं ज्ञात्वा द्विजेद्राणां शास नानि प्रयच्छ भोः

तेनैव तेऽत्र शत्रुसंभवा पराभूतिः संजाता। एतद् ज्ञात्वा भो राजन् द्विजेद्राणां शासनानि दानानि च पुनः प्रयच्छ॥

Verse 8

गृहीतानि च यान्येव तेषां मोक्षं समाचर । तच्छ्रुत्वा पार्थिवः सोऽथ शंखतीर्थे प्रभक्तितः

यच्च तेषां गृहीतं त्वया तत् सर्वं मोचय, यथाविधि तेषां प्रत्यर्पय। इति श्रुत्वा स पार्थिवः प्रभक्तितः शंखतीर्थे तत् समाचरत्॥

Verse 9

स्नात्वा विप्रान्समा हूय मध्यगेन समन्वितान् । शंखादित्यस्य पुरतः प्रक्षाल्य चरणौ नृप

स्नात्वा स नृपः विप्रान् समाहूय, मध्यगेन सह समन्वितान्। शंखादित्यस्य पुरतः तेषां चरणौ प्रक्षालयामास॥

Verse 10

ददौ च शासनशतं प्रक्षाल्य चरणांस्ततः । षड्विंशत्यधिकं राजा नागराणां महात्मनाम्

ततः स राजा तेषां चरणौ प्रक्षाल्य नागरब्राह्मणमहात्मनां प्रति शतं शासनानि, षड्विंशत्यधिकं च, ददौ।

Verse 11

एतस्मिन्नंतरे तत्र शत्रवो ये च संस्थिताः । सर्वे मृत्युं समापन्ना ब्राह्मणानां प्रसादतः

एतस्मिन्नन्तरे तत्र स्थिताः शत्रवः सर्वे ब्राह्मणानां प्रसादेन मृत्युं समापन्नाः।

Verse 12

विश्वामित्र उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं शंखतीर्थसमुद्भवम् । प्रभावं पार्थिवश्रेष्ठ किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

विश्वामित्र उवाच—शंखतीर्थसमुद्भवं प्रभावं एतत्सर्वं तेऽख्यातम्; हे पार्थिवश्रेष्ठ, किं भूयः श्रोतुमिच्छसि?

Verse 211

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शंखतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शंखतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः।