Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

Devanagari script

शतानन्दस्तु राजर्षिः गन्धपुष्पानुलेपनैः । नैवेद्यैर्विविधैः सूक्तैर्वेदोक्तैः पर्यतोषयत्

Transliteration

śatānandastu rājarṣiḥ gandhapuṣpānulepanaiḥ | naivedyairvividhaiḥ sūktairvedoktaiḥ paryatoṣayat

Translation

राजर्षिः शतानन्दः गन्धपुष्पानुलेपनैः, नानाविधनैवेद्यैः, वेदोक्तैः सूक्तैश्च देवं पर्यतोषयत्।

Word by Word

• शतानन्दः: Śatānanda
• शतानन्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शतानन्द (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha/Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)

• राजर्षिः: royal sage
• राजर्षिः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: समास: तत्पुरुष (राज्ञः ऋषिः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• गन्धपुष्पानुलेपनैः: with perfumes, flowers, and unguents
• गन्धपुष्पानुलेपनैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + अनुलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: समास: द्वन्द्व (गन्धाः च पुष्पाणि च अनुलेपनानि च); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• नैवेद्यैः: with food-offerings
• नैवेद्यैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नैवेद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• विविधैः: various
• विविधैः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of नैवेद्यैः)

• सूक्तैः: with hymns
• सूक्तैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सूक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• वेदोक्तैः: prescribed in the Vedas
• वेदोक्तैः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: समास: तत्पुरुष (वेदेन उक्ताः); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (qualifier of सूक्तैः)

• पर्यतोषयत्: satisfied; pleased
• पर्यतोषयत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु) + परि (उपसर्ग) → परितोषय (णिजन्त/causative)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative)

Speaker

Narrative voice

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Śatānanda performs elaborate worship: sandal paste and perfumes, garlands and blossoms, trays of varied naivedya, while priests/attendants chant Vedic sūktas before the liṅga.

Characters & Entities

• Śatānanda
• Veda
• Śiva (implied recipient of worship)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual devotion becomes complete when offerings are joined with Veda-sanctioned praise and sincerity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Hāṭakeśvara-centered tīrtha setting in Nāgarakhaṇḍa, where worship is performed.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā with gandha, puṣpa, anulepana, naivedya, and Veda-ukta sūkta recitation.