Adhyaya 191

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतपुत्र त्वया प्रोक्तं सावित्री नागता च यत् । कौटिल्येन समायुक्तैराहूता वचनैस्तथा । पुलस्त्येन पुनश्चैव प्रसक्ता गृहकर्मणि

ऋषय ऊचुः— सूतपुत्र! त्वया यत् प्रोक्तं यथा सावित्री न आगता; कौटिल्यसमायुक्तैर्वचनैस्तथा आहूता सती, पुलस्त्येन पुनरेव गृहकर्मणि प्रसक्ता—तत् यथावृत्तं नः सम्यग्वद।

Verse 2

ततस्तु ब्रह्मणा कोपाद्गायत्री च समाहृता । देवैर्विप्रेश्चे साऽतीव शंसिता भार्यतां गता

ततः ब्रह्मणः कोपात् गायत्री समाहृता; देवैर्विप्रैश्च सा अतीव शंसिता, भार्यत्वं प्रापिता।

Verse 3

सावित्री च कथं जाता तां ज्ञात्वा यज्ञमण्डपे । पत्नीशालां प्रविष्टां च सर्वं नो विस्तराद्वद

सावित्री च कथं जाता? तां ज्ञात्वा यज्ञमण्डपे; पत्नीशालां प्रविष्टां च—सर्वं नो विस्तराद्वद।

Verse 4

सूत उवाच । सावित्री वशगं कांतं ज्ञात्वा विश्वासमागता । स्थिरा भूत्वा तदा सर्वा देवपत्नीः समानयत्

सूत उवाच— सावित्री वशगं कान्तं ज्ञात्वा विश्वासमागता; स्थिरा भूत्वा तदा सर्वा देवपत्नीः समानयत्।

Verse 5

गौरी लक्ष्मीः शची मेधा तथा चैवाप्यरुन्धती । स्वधा स्वाहा तथा कीतिर्बुद्धिः पुष्टिः क्षमा धृतिः । तथा चान्याश्च बहवो ह्यप्सरोभिः समन्विताः

गौरी लक्ष्मीः शची मेधा तथैवारुन्धती, स्वधा स्वाहा च; कीर्तिर्बुद्धिः पुष्टिः क्षमा धृतिश्च—एताश्चान्याः बह्व्यः दिव्ययोषितोऽप्सरोगणैः समन्विताः समागताः।

Verse 6

घृताची मेनका रंभा उर्वशी च तिलोत्तमा । अप्सराणां गणाः सर्वे समाजग्मुर्द्विजोत्तमाः

घृताची मेनका रम्भा उर्वशी तिलोत्तमा च; हे द्विजोत्तम, अप्सराणां सर्वे गणाः तत्र सम्यक् समाजग्मुः।

Verse 7

सा ताभिः सहिता देवीपूर्णहस्ताभिरेव च । संप्रहृष्टमनोभिश्च प्रस्थिता मण्डपं प्रति

सा देवी ताभिः सहिता पूर्णहस्ताभिरेव च, संप्रहृष्टमनोभिश्च सहचरैः सह मण्डपं प्रति प्रस्थिता।

Verse 8

वाद्यमानेषु वाद्येषु गीतध्वनियुतेषु च । गन्धर्वाणां प्रमुख्यानां किन्नराणां विशेषतः

वाद्यमानेषु वाद्येषु गीतध्वनियुतेषु च, गन्धर्वाणां प्रमुख्यानां किन्नराणां विशेषतः, शोभना यात्रा प्रववृते।

Verse 9

प्रस्थिता सा महाभागा यावत्तद्यज्ञमण्डपम् । तावत्तस्यास्तदा चक्षुः प्रास्फुरद्दक्षिणं मुहुः

सा महाभागा यावत्तद्यज्ञमण्डपं प्रस्थिता; तावत्तस्यास्तदा दक्षिणं चक्षुः मुहुर्मुहुः प्रास्फुरत्।

Verse 10

अपसव्यं मृगाश्चक्रुस्तथान्येऽपि खगादयः । विपर्यस्तेन संयाति शब्दान्कुर्वंति चासकृत्

अपसव्यं मृगाः संचेरुस्तथान्येऽपि खगादयः । विपर्यस्तगतिं यान्ति शब्दांश्च कुर्वते मुहुः ॥

Verse 11

दक्षिणानि तथाऽङ्गानि स्फुरमाणानि वै मुहुः । तस्या मनसि संक्षोभं जनयति निरर्गलम्

दक्षिणानि तथाऽङ्गानि स्फुरन्ति वै मुहुर्मुहुः । तस्या मनसि संक्षोभं जनयन्ति निरर्गलम् ॥

Verse 12

ताश्च देवस्त्रियः सर्वा नृत्यंति च हसंति च । गायंति च यथोत्साहं तस्याः पार्श्वे व्यवस्थिताः

ताश्च देवस्त्रियः सर्वा नृत्यन्ति च हसन्ति च । गायन्ति च यथोत्साहं तस्याः पार्श्वे व्यवस्थिताः ॥

Verse 13

न जानंति च संक्षोभं तथा शकुनजं हृदि । अन्योन्यस्पर्द्धया सर्वा गीतनृत्यपरायणाः

न जानन्ति च संक्षोभं तथा शकुनजं हृदि । अन्योन्यस्पर्धया सर्वा गीतनृत्यपरायणाः ॥

Verse 14

अहंपूर्वमहंपूर्वं प्रविशामि महामखे । इत्यौत्सुक्यसमोपेतास्ता गच्छंति तदा पथि

अहं पूर्वमहं पूर्वं प्रविशामि महामखे । इत्यौत्सुक्यसमायुक्तास्ता जग्मुस्तत्र वर्त्मनि ॥

Verse 191

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सावित्र्या यज्ञागमनकालिकोत्पाताद्यपशकुनोद्भववर्णनंनामैकनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

इति श्रीस्कान्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये “सावित्र्याः यज्ञागमनकाले जातोत्पातापशकुनोद्भववर्णनम्” इति नामाध्यायः एकनवत्युत्तरशततमः समाप्तः।