Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

श्रीसूर्य उवाच । तामसेन तु भावेन त्ववा सर्वमिदं कृतम् । तेन सर्वं वृथा जातं त्वया सर्वं च यत्कृतम्

śrīsūrya uvāca | tāmasena tu bhāvena tvavā sarvamidaṃ kṛtam | tena sarvaṃ vṛthā jātaṃ tvayā sarvaṃ ca yatkṛtam

श्रीसूर्य उवाच—तामसेन तु भावेन त्वया सर्वमिदं कृतम्। तेन सर्वं वृथा जातं, त्वया यच्च कृतं सर्वम्॥

श्रीसूर्यःthe venerable Sun (Śrī-Sūrya)
श्रीसूर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + सूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् सूर्यः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तामसेनby tamasic
तामसेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतामस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (भावेन इति)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
भावेनby disposition/attitude
भावेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; (इदं इति सह—‘सर्वमिदम्’)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
कृतम्done/made
कृतम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थे ‘(इदं) कृतम्’
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वृथाin vain/uselessly
वृथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
जातम्has become
जातम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(सर्वं) जातम्’
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यत्whatever/that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत् कृतम्’

Sūrya

Tirtha: Hāṭakeśvara Kṣetra (chapter context)

Type: kshetra

Listener: Puṣpa Brāhmaṇa (implied addressee)

Scene: Sūrya, radiant yet stern, addresses Puṣpa Brāhmaṇa with a corrective gaze; the human figure appears chastened, head bowed, as the moral weight of ‘tāmasa-bhāva’ is pronounced.

S
Sūrya
P
Puṣpa (brāhmaṇa)

FAQs

Inner quality (bhāva/guṇa) governs the spiritual fruit of outer action; tamas cancels merit.

The admonition is embedded in the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya narrative of Nāgara Khaṇḍa.

An implicit prescription: perform rites with sattvic intent and purity, not with tamasic disposition.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App