Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 152

मुनिरुवाच । बंधनं जगतः किंचिद्वेधसाऽन्यदपश्यता । स्त्रीरूपेण ततः कोपि पाशोऽयं स्त्रीमयः कृतः

muniruvāca | baṃdhanaṃ jagataḥ kiṃcidvedhasā'nyadapaśyatā | strīrūpeṇa tataḥ kopi pāśo'yaṃ strīmayaḥ kṛtaḥ

मुनिरुवाच—बंधनं जगतः किंचिद् वेधसा अन्यदपश्यता; स्त्रीरूपेण ततः कोऽपि पाशोऽयं स्त्रीमयः कृतः।

मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
बन्धनम्bondage
बन्धनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
किञ्चित्something
किञ्चित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितवाचक
वेधसाby the Creator (Brahmā)
वेधसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अपश्यताby (him) not seeing
अपश्यता:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (present participle): ‘not seeing’
स्त्रीरूपेणin the form of a woman
स्त्रीरूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्त्री + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्त्रियाः रूपम्)
ततःthereupon
ततः:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतत्-प्रभव/अनन्तर-अव्यय (thereupon/from that)
कःsomeone
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थे ‘someone’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवाद-अव्यय (even/also)
पाशःsnare/bond
पाशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
स्त्रीमयःmade of/consisting of woman
स्त्रीमयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्त्री + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्त्रीमयः = consisting of women/woman-made)
कृतःwas made
कृतः:
Kriya (Result/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)

Muni (the sage)

Type: kshetra

Scene: The sage declares the world’s bondage as a noose; a symbolic noose encircles a human figure, while a radiant path to a shrine/river opens beyond, suggesting release through discipline.

V
Vedhas (Brahmā)

FAQs

Worldly bondage operates through powerful attractions; liberation requires vigilance, restraint, and spiritual focus.

This verse does not directly praise a named tīrtha; it supplies ethical framing within the tīrtha-māhātmya chapter.

No explicit vrata, dāna, snāna, or japa is mentioned.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App