Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 121›Shloka 121
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 121

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये महिषासुरपराजय कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनंनाम एकविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye mahiṣāsuraparājaya kātyāyanīmāhātmyavarṇanaṃnāma ekaviṃśatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

इति श्रीस्कन्दमहापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ‘महिषासुरपराजय-कात्यायनीमाहात्म्यवर्णन’नामैकविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः ।

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्रीस्कांदेin the venerable Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कांदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + skānda (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ग्रन्थनाम; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् स्कान्दः)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—कर्मधारय
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the eighty-one-thousand (verses) [collection]
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootekāśīti (संख्या-प्रातिपदिक) + sāhasrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण; द्विगु-समास (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः)
संहितायाम्in the Saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
षष्ठेin the sixth
षष्ठे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (khaṇḍe इति पदस्य)
नागरखण्डेin the Nāgara-khaṇḍa section
नागरखण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक) + khaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (नगरस्य खण्डः)
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येin the Māhātmya of the Hāṭakeśvara sacred field
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothāṭakeśvara (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-समासः—षष्ठी/तत्पुरुष (हाटकेश्वरस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यम्)
महिषासुरपराजयthe defeat of Mahiṣāsura
महिषासुरपराजय:
Sambandha (Title element/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahiṣa-asura (प्रातिपदिक) + parājaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; शीर्षकाङ्ग; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (महिषासुरस्य पराजयः)
कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनम्the narration of Kātyāyanī’s greatness
कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनम्:
Sambandha (Title element/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkātyāyanī (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक) + varṇana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (कात्यायन्याः माहात्म्यस्य वर्णनम्)
नामnamed
नाम:
Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (designation marker: ‘called’)
एकविंशत्युत्तरशततमःthe one-hundred-and-twenty-first
एकविंशत्युत्तरशततमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootekaviṃśati (संख्या) + uttara (प्रातिपदिक) + śatatama (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (अध्यायः); समासः—तत्पुरुष (शततमः + एकविंशत्युत्तरः = 121st)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
Speaker

Colophon / redactional marker

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (implied)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-like closing tableau: palm-leaf or birch-bark folios, a scribe’s stylus, and a small vignette of Hāṭakeśvara shrine and Devī Kātyāyanī—signifying the chapter’s completion.

Characters & Entities
S
Skanda Purāṇa
N
Nāgara-khaṇḍa
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
M
Mahīṣāsura
K
Kātyāyanī

FAQs

It is a textual closure that preserves the chapter’s theme: Devī’s victory and the glorification of her presence at a sacred kṣetra.

Hāṭakeśvara-kṣetra is explicitly named as the māhātmya setting.

None; this is a colophon summarizing the chapter title and placement.

←Previous Verse
Next Verse→