Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4
Devanagari script
ततो रामश्चिरात्स्मृत्वा तां प्रतिज्ञां स्वयं कृताम् । वधार्थं संप्रविष्टस्य समीपे पुरुषस्य च
Transliteration
tato rāmaścirātsmṛtvā tāṃ pratijñāṃ svayaṃ kṛtām | vadhārthaṃ saṃpraviṣṭasya samīpe puruṣasya ca
Translation
ततो रामश्चिरात्स्मृत्वा स्वकृतां तां प्रतिज्ञां पुनः। वधार्थं संप्रविष्टस्य समीपे पुरुषस्य च॥
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअपादान/क्रमवाचक अव्यय (then/thereupon)
रामःRama
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चिरात्after a long time
चिरात्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचिरात् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (after a long time)
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive): ‘having remembered’
ताम्that
ताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (प्रतिज्ञाम् इति विशेष्य)
प्रतिज्ञाम्promise
प्रतिज्ञाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Sambandha (Reflexive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वकर्तृवाचक अव्यय (oneself)
कृताम्made
कृताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (प्रतिज्ञाम्)
वधार्थम्for killing
वधार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ: ‘वधस्य अर्थः’ = वधार्थ (for the purpose of killing)
संप्रविष्टस्यof the one who had entered
संप्रविष्टस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√विश् (धातु) + सम् + प्र (उपसर्ग)
Formक्त (भूतकृदन्त/PPP), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of (one) who had entered’
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पुरुषस्यof the man/person
पुरुषस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
Speaker
Sūta (narrative voice implied)
Characters & Entities
R
RāmaP
Pratijñā (vow)P
Puruṣa (person entering the presence)FAQs
A vow binds even the righteous; dharma is shown as exacting, demanding accountability for one’s spoken word.
The ethical narrative unfolds within the Tīrthamāhātmya’s sacred-place frame, reinforcing that holy places test and refine dharma.
None directly; the verse centers on the binding nature of a vowed rule regarding entry into the king’s presence.