Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17
Devanagari script
तत्तत्र सरसि क्षिप्तं तेन संपूरितं सरः । आश्विने मासि संप्राप्ते भानुवारे नरः शुचिः
Transliteration
tattatra sarasi kṣiptaṃ tena saṃpūritaṃ saraḥ | āśvine māsi saṃprāpte bhānuvāre naraḥ śuciḥ
Translation
तज्जलं तत्र सरसि क्षिप्तं तेन सरः संपूरितम्। आश्विने मासि संप्राप्ते भानुवारे शुचिर्नरः…॥
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘that (thing)’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb); देशवाचक ‘there’
सरसिin the lake
सरसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
क्षिप्तम्thrown, cast
क्षिप्तम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; agrees with तत्
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental ‘by/with that’
संपूरितम्filled completely
संपूरितम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-पूृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; agrees with सरः
सरःthe lake
सरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
आश्विनेin (the month) Āśvina
आश्विने:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआश्विन (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7), एकवचन; मासि इति विशेषणम्
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
संप्राप्तेwhen (it) has come
संप्राप्ते:
Saptami-nirpeksa (Locative absolute/सप्तमी-निरपेक्षा)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) used locative absolute; पुं/नपुंसक, सप्तमी (7), एकवचन; ‘when (it) has arrived’
भानुवारेon Sunday
भानुवारे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभानुवार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; weekday
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
शुचिःpure, clean
शुचिः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (qualifying नरः)
Speaker
Nārada
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Nāradīya-saras
Type: kund
Skanda Dialogue
Listener: Pārtha
Visual Art Cues
Scene: Autumn light over a full lake; a pilgrim stands purified at the bank at sunrise on a Sunday, holding offerings, as priests prepare the rite.
Characters & Entities
N
Nāradīya-sarasĀ
ĀśvinaB
Bhānu (Sun)FAQs
Puranic dharma emphasizes proper time (kāla) and purity (śauca) to unlock a tīrtha’s full spiritual efficacy.
Nāradīya-saras, whose waters are described as consecrated and fully filled.
Observance in Āśvina, specifically on a Sunday, by a person maintaining ritual purity (śuci).