Adhyaya 44

Verse 1

स्कंद उवाच । अथ मंदरकंदरोदरोल्लसद समद्युति रत्नमंदिरे । परितः समधिष्ठितामरे निजशिखरैर्वसनीकृतांबरे

स्कन्द उवाच—ଅଥ ମନ୍ଦରକନ୍ଦରୋଦରୋଲ୍ଲସତ୍ ସମଦ୍ୟୁତିର୍ ରତ୍ନମନ୍ଦିରେ। ପରିତଃ ସମଧିଷ୍ଠିତାମରେ, ନିଜଶିଖରୈର୍ ବସନୀକୃତାମ୍ବରେ॥

Verse 2

निवसञ्जगदीश्वरो हरः कृशरजनीश कलामनोहरः । लभते स्म न शर्म शंकरः प्रसरत्काशिवियोगज ज्वरः

निवसन्नपि जगदीश्वरो हरः, कृशरजनीशकलामनोहरः। न लभते स्म शंकरः शर्म, प्रसरत्काशिवियोगजज्वरः॥

Verse 3

विरहानलशांतये तदा समलेपि त्रिपुरारिणापि यः । मलयोद्भव पंक एष स प्रतिपेदेह्यधुना पिपांसुताम्

विरहानलशान्तये तदा समलेपि त्रिपुरारिणापि यः। मलयोद्भवः पङ्क एष स प्रतिपेदेऽधुना पिपांसुताम्॥

Verse 4

परितापहराणि पद्मिनीनां मृदुलान्यपि कंकणीकृतानि । गदितानि यदीश्वरेण सर्पास्तदभूत्सत्यमहोमहेश्वरेच्छा

परितापहराणि पद्मिनीनां मृदुलान्यपि कङ्कणीकृतानि। गदितानि यदीश्वरेण सर्पास्तदभूत्सत्यमहो महेश्वरेच्छा॥

Verse 5

यदु दुग्धनिधिं निमथ्यदेवैर्मृदुसारः समकर्षि पूर्णचंद्रः । स बभूव कृशो वियोगतप्तेश्वरमूर्धोष्मपरिक्षरच्छरीरः

यदा देवैः क्षीरसागरं निमथ्य मृदुसारः पूर्णचन्द्रः समाकृष्यत, तदा स च काश्याः विरहदुःखतप्तेश्वरमूर्ध्ण उद्गतोष्मणा दग्ध इव कृशोऽभवत्, शरीरं चास्य द्रवदिव परिक्षरत्।

Verse 6

यददीधरदेष जाततापः पृथुले मौलिजटानि कुंजकोणे । परितापहरां हरस्तदानीं द्युनदीं तामधुनापि नोज्जिहीते

यदा गिरिप्रदेशे जाततापे हरः पृथुलानि मौलिजटानि कुंजकोणे प्रसारयामास; तदा धृतां परितापहरां द्युनदीं गङ्गां स अद्यापि नोज्झिहीते।

Verse 7

महतो विरहस्य शंकरः प्रसभंतस्यवशी वशंगतः । विविदेन सुरैः सदोगतैरपि संवीतसुतापवेष्टितः

महता विरहेन शंकरः प्रसभं तस्य वशी वशं गतः; सुरैः सदोगतैरपि नानाप्रकारैः परिवृतोऽपि स सुतापवेष्टित एवाभवत्।

Verse 8

अतिचित्रमिदं यदात्मना शुचिरप्येष कृपीटयोनिना । स्वपुरीविरहोद्भवेन वै परिताप्येत जगत्त्रयेश्वरः

अतिचित्रमिदं यदात्मना शुचिरप्येष कृपीटयोनिः; स्वपुरीविरहोद्भवेन वै परिताप्यते जगत्त्रयेश्वरः।

Verse 9

निजभालतलं कलानिधेः कलया नित्यमलंकरोति यः । स तदीश्वरमप्यतापयद्विधुरेको विपरीत एव तु

यः निजभालतलं कलानिधेः कलया नित्यमलंकरोति, स विधुर एक एव तु विपरीततया तदीश्वरमप्यतापयत्।

Verse 10

गरलं गलनालिकातले विलसेदस्य न तेन तापितः । अमृतांशु तुषारदीधिति प्रचयैरेव तु तापितोऽद्भुतम्

गरलं गलनालिकातले विलसति, तेन न स ताप्यते; किंतु अमृतांशोः तुषारदीधितिप्रचयैरेव विस्मयेन ताप्यते।

Verse 11

विलसद्धरिचंदनोदकच्छटया तद्विरहापनुत्तये । हृदया हि तयाप्यदूयत प्रसरद्भोगिफटाभवैर्न तु

तद्विरहापनुत्तये विलसद्धरिचन्दनोदकच्छटा न्यधीयत; तथापि हृदयं तया अपि अदूयत, न तु प्रसरद्भोगिफटाभवैः।

Verse 12

सकलभ्रममेष नाशयेत्स्रगहित्वाद्यपदेशजं हरः । इदमद्भुतमस्य यद्भ्रमः स्फुटमाल्येपि महाहिसंभवः

स्रग्ग्रहणाद्यपदेशजं सकलं भ्रमम् हरः नाशयेत्; इदमस्य अद्भुतं यत् स्फुटमाल्येऽपि भ्रमो महाहिसंभवः।

Verse 13

स्मृतिमात्रपथंगतोपि यस्त्रिविध तापमपाकरोत्यलम् । स हि काशिवियोगतापितः स्वगतं किंचिदजल्पदित्यजः

यः स्मृतिमात्रपथङ्गतोऽपि त्रिविधतापम् अपाकरोति, स अजः काशिवियोगतापितः स्वगतं किञ्चिद् अजलपत्।

Verse 14

अपि काशि समागतोऽनिलो यदि गात्राणि परिष्वजेन्मम । दवथुः परिशांतिमेति तन्नहि मानी परिगाहनैरपि

अपि काशीतः समागतोऽनिलः यदि मम गात्राणि परिष्वजेत्, दवथुः परिशान्तिमेति; न हि मानी स परिगाहनैरपि।

Verse 15

अगमिष्यदहोकथं सतापो ननु दक्षांगजयाय एधितः । ममजीवातुलता झटित्यलं ह्यभविष्यन्न हिमाद्रिजा यदि

अगमिष्यदहोकथं सतापो ननु दक्षांगजयाय एधितः । ममजीवातुलता झटित्यलं ह्यभविष्यन्न हिमाद्रिजा यदि

Verse 16

न तथोज्झितदेहयातया मम दक्षोद्भवयामनोऽदुनोत् । अविमुक्तवियोगजन्मनापरि दूयेत यथा महोष्मणा

न तथोज्झितदेहयातया मम दक्षोद्भवयामनोऽदुनोत् । अविमुक्तवियोगजन्मनापरि दूयेत यथा महोष्मणा

Verse 17

अयि काशि मुदा कदा पुनस्तव लप्स्ये सुखमंगसंगजम् । अतिशीतलितानि येन मेऽद्भुतगात्राणि भवंति तत्क्षणात्

अयि काशि मुदा कदा पुनस्तव लप्स्ये सुखमंगसंगजम् । अतिशीतलितानि येन मेऽद्भुतगात्राणि भवंति तत्क्षणात्

Verse 18

अयि काशि विनाशिताघसंघे तवविश्लेषजआशुशुक्षणिः । अमृतांशुकलामृदुद्रवैरतिचित्रंहविषेव वर्धते

अयि काशि विनाशिताघसंघे तवविश्लेषजआशुशुक्षणिः । अमृतांशुकलामृदुद्रवैरतिचित्रंहविषेव वर्धते

Verse 19

अगमन्मम दक्षजा वियोगजो दवथुः प्राग्घिमवत्सुतौषधेन । अधुना खलु नैव शांतिमीयां यदि काशीं न विलोकयेहमाशु

अगमन्मम दक्षजा वियोगजो दवथुः प्राग्घिमवत्सुतौषधेन । अधुना खलु नैव शांतिमीयां यदि काशीं न विलोकयेहमाशु

Verse 20

मनसेति गृणंस्तदा शिवः सुतरां संवृततापवैकृतः । जगदंबिकया धियां जनन्या कथमप्येष वियुक्त इत्यमानि

तदा शिवो मनसेति काशीं गृणन्, दाहजन्यतापविकारान् सुतरां संवृतवान्। तथापि जगदम्बिका—धियाम् जननी—“कथमेष एवं वियुक्तो दुःखितश्च” इति मन्यते स्म।

Verse 21

प्रियया वपुषोर्धयानयाप्यपरिज्ञात वियोगकारणः । वचनैरुपचर्यते स्म सप्रणतप्राणिनिदाघदारणः

प्रियया वपुषोर्धया अपि वियोगकारणम् अपरिज्ञातम्; सा तं मृदुभिः वचनैः उपचर्यते स्म—सप्रणतप्राणिनां संसारनिदाघं दारयन् इव।

Verse 22

श्रीपार्वत्युवाच । तव सर्वग सर्वमस्ति हस्ते विलसद्योग वियोग एव कस्ते । तव भूतिरहो विभूतिदात्री सकलापत्कलिकापि भूतधात्री

श्रीपार्वत्युवाच—हे सर्वग! सर्वं तव हस्ते; योगवियोगौ अपि। तव कः वियोगं करिष्यति? अहो तव भूतिः विभूतिदात्री; सा सकलापत्कलिकामपि धारयति, सर्वभूतधात्री च।

Verse 23

त्वदनीक्षणतः क्षणाद्विभो प्रलयं यांति जगंति शोच्यवत् । च्यवते भवतः कृपालवादितरोपीशनयस्त्वयोंकृतः

त्वदनीक्षणतः क्षणादेव विभो जगन्ति शोच्यवत् प्रलयं यान्ति। तव कृपालवबिन्दुम् विना अन्योऽपि ईशनयः न च्यवते; सर्वेश्वरत्वं त्वयैव कृतम्।

Verse 24

भवतः परितापहेतवो न भवंतींदु दिवाकराग्नयः । नयनानियतस्त्रिनेत्र तेऽमी प्रणयिन्यस्तिलसज्जला च मौलौ

भवतः परितापहेतवो न भवन्ति इन्दु-दिवाकर-अग्नयः। हे त्रिनेत्र! ते नयनानि अनियतानि; मौलौ च तव तमःतैलवत् कृष्णं च शीतलप्रसादजलवत् उज्ज्वलं च प्रणयिन्यौ इव विराजेते।

Verse 25

भुजगाभुजगाः सदैव तेऽमी न विषं संक्रमते च नीलकंठ । अहमस्मि च वामदेव वामा तव वामंवपुरत्र चित्तयुक्ता

हे नीलकण्ठ, तेऽमी भुजगाः सदैव तवाङ्गे वसन्ति, तथापि तेषां विषं न तव देहे संक्रमति। अहं च वामदेव, तव वामा, अत्र तव वामपार्श्वे चित्तयुक्ता तव शिवमङ्गलवपुषा संयुक्ता अस्मि।

Verse 26

इति संसृतिसंबीजजनन्याभिहिते हिते । गिरां निगुंफे गिरिशो वक्तुमप्याददे गिरम्

इति संसृतिबीजजननी हितं वचनं गिरां निगुंफं माला-रूपेणाभिधाय, गिरिशोऽपि प्रत्युत्तरार्थं वक्तुम् आददे गिरम्।

Verse 27

ईश्वर उवाच । अयि काशीत्यष्टमूर्तिर्भवो भावाष्टकोभवत् । सत्वरं शिवयाज्ञायि ध्रुवं काश्याहृतोहरः

ईश्वर उवाच—अयि शिवयाज्ञायि! ‘काशी’ इत्यष्टमूर्तिर्भवो भावाष्टको भवति। तस्मात्, हे शिवविदे, हरः सत्वरं ध्रुवं काश्यां आकृष्यते।

Verse 28

अथबालसखी भूत तत्तत्काननवीरुधम् शिवाप्रस्तावयांचक्रे विमुक्तां मुक्तिदां पुरीम्

अथ सा बालसखीव भूत्वा नानाकाननवीरुधां मध्ये विमुक्तां मुक्तिदां पुरीं काशीम् उपप्रस्तावयामास वर्णयामास च।

Verse 29

पार्वत्युवाच । गगनतलमिलितसलिले प्रलयेपि भव त्रिशूलपरि विधृताम् । कृतपुंडरीकशोभां स्मरहरकाशीं पुरीं यावः

पार्वत्युवाच—हे भव! प्रलयेऽपि गगनतलमिलितसलिले, तव त्रिशूलपरि विधृतां, कृतपुण्डरीकशोभां, स्मरहर! काशीपुरीं यावः।

Verse 30

धराधरेंद्रस्य धरातिसुंदरा न मां तथास्यापि धिनोति धूर्जटे । धरागतापीह न या ध्रुवंधरा पुरीधुरीणा तव काशिका यथा

धूर्जटे, धराधरेन्द्रस्यापि धरातिसुन्दरा भूमिर्न मां तथा ह्लादयति; धरातले स्थितापि तव पुरीधुरीणा ध्रुवधरा काशिका यथा।

Verse 31

न यत्र काश्यां कलिकालजं भयं न यत्र काश्यां मरणात्पुनर्भवः । न यत्र काश्यां कलुषोद्भवं भयं कथं विभो सा नयनातिथिर्भवेत्

काश्यां न कलिकालजं भयं, न मरणात् पुनर्भवः; काश्यां न कलुषोद्भवं भयं। विभो, सा कथं नयनातिथिर्न भवेत्?

Verse 32

किमत्र नो संति पुरः सहस्रशः पदेपदे सर्वसमृद्धिभूमयः । परं न काशी सदृशीदृशोः पदं क्वचिद्गता मे भवता शपे शिव

अत्र पुरः सहस्रशः किं न सन्ति, पदेपदे सर्वसमृद्धिभूमयः? परं काशी सदृशी न; सा मे दृशोः पदं। क्वचिद् अन्यथा वदितं चेत्, शिव, भवता शपे।

Verse 33

त्रिविष्टपे संति न किं पुरः शतं समस्तकौतूहलजन्मभूमयः । तृणी भवंतीह च ताः पुरःपुरः पदं पुरारे भवतो भवद्विषः

त्रिविष्टपे पुरः शतं किं न सन्ति, समस्तकौतूहलजन्मभूमयः? तथापि ताः पुरःपुरः तृणी भवन्ति, पुरारे, भवतोऽस्य पदस्य—काश्याः—पुरतः, भवद्विषां द्विषः।

Verse 34

न केवलं काशिवियोगजो ज्वरः प्रबाधते त्वां तु तथा यथात्र माम् । उपाय एषोत्र निदाघशांतये पुरी तु सा वा ममजन्मभूरथ

न केवलं काशिवियोगजो ज्वरः त्वां प्रबाधते; स तु मामत्रातिशयेन पीडयति। निदाघशान्तये उपाय एषः—तां पुरीं गच्छाम; सा मम जन्मभूरस्तु वा न वा।

Verse 35

मया न मेने ममजन्मभूमिका वियोगजन्मा परिदाघईशितः । अवाप्यकाशीं परितः प्रशांतिदां समस्तसंतापविघातहेतुकाम्

मया न मेने मम जन्मभूमिवियोगजं परिदाहं तावत् प्रभविष्णुम्। काशीं प्राप्य तु परितः प्रशान्तिदां सा समस्तसन्तापविघातहेतुरेव भवति॥

Verse 36

न मोक्षलक्ष्म्योत्र समक्षमीक्षितास्तनूभृता केनचिदेव कुत्रचित् । अवैम्यहं शर्मद सर्वशर्मदा सरूपिणी मुक्तिरसौ हि काशिका

अत्रैव तनूभृतां मोक्षलक्ष्मीः समक्षमेव दृश्यते, नान्यत्र कुत्रचित्। अहं अवैमि—सर्वशर्मदा शर्मदा च या काशिका, सा हि सरूपिणी मुक्तिरिति॥

Verse 37

न मुक्तिरस्तीह तथा समाधिना स्थिरेंद्रियत्वोज्झित तत्समाधिना । क्रतुक्रियाभिर्न न वेदविद्यया यथा हि काश्यां परिहाय विग्रहम्

इह तादृशी मुक्तिर्न लभ्यते—इन्द्रियस्थैर्यविहीनसमाधिना, न क्रतुभिः, न क्रियाभिः, न वेदविद्यया। यथा तु काश्यां विग्रहं परिहाय लभ्यते तथा नान्यत्र॥

Verse 38

न नाकलोके सुखमस्ति तादृशं कुतस्तु पातालतलेऽतिसुंदरे । वार्तापि मर्त्ये सुखसंश्रया क्व वा काश्यां हि यादृक्तनुमात्रधारिणि

तादृशं सुखं नाकलोकेऽपि नास्ति, कुतः पातालतलेऽतिसुन्दरे। मर्त्यलोके तु तस्य सुखस्य वार्तापि क्व? यद् काश्यां तनुमात्रधारिण्यपि भवति॥

Verse 39

क्षेत्रे त्रिशूलिन्भवतोऽविमुक्ते विमुक्तिलक्ष्म्या न कदापि मुक्ते । मनोपि यः प्राणिवरः प्रयुंक्ते षडंगयोगं स सदैव युंक्ते

त्रिशूलिन्! भवतोऽविमुक्तक्षेत्रे विमुक्तिलक्ष्मीः कदापि न विमुक्ता। यः प्राणिवरः मनोऽपि तत्र प्रयुङ्क्ते, स षडङ्गयोगं सदैव युङ्क्ते एव॥

Verse 40

षडंगयोगान्नहि तादृशी नृभिः शरीरसिद्धिः सहसात्र लभ्यते । सुखेन काशीं समवाप्य यादृशीदृशौ स्थिरीकृत्य शिव त्वयि क्षणम्

षडङ्गयोगेन न हि तादृशी नृणां शरीरसिद्धिः सहसा इह लभ्यते। सुखेन तु काशीं समवाप्य, त्वयि शिव, क्षणमपि दृशौ स्थिरीकृत्य सा एव सिद्धिः प्राप्यते॥

Verse 41

वरं हि तिर्यक्त्वमबुद्धिवैभवं न मानवत्वं बहुबुद्धिभाजनम् । अकाशिसंदर्शननिष्फलोदयं समंततः पुष्करबुद्बुदोपमम्

वरं हि तिर्यक्त्वमबुद्धिवैभवं, न मानवत्वं बहुबुद्धिभाजनम्। अकाशिसन्दर्शननिष्फलोदयम्, समन्ततः पुष्करबुद्बुदोपमम्॥

Verse 42

दृशौ कृतार्थे कृतकाशिदर्शने तनुःकृतार्था शिवकाशिवासिनी । मनःकृतार्थं धृतकाशिसंश्रयं मुखं कृतार्थं कृतकाशिसंमुखम्

दृशौ कृतार्थे कृतकाशिदर्शने, तनुः कृतार्था शिवकाशिवासिनी। मनः कृतार्थं धृतकाशिसंश्रयं, मुखं कृतार्थं कृतकाशिसंमुखम्॥

Verse 43

वरं हि तत्काशिरजोति पावनं रजस्तमोध्वंसि शशिप्रभोज्ज्वलम् । कृतप्रणामैर्मणिकर्णिका भुवे ललाटगंयद्बहुमन्यते सुरैः

वरं हि तत्काशिरजोऽति पावनं, रजस्तमोध्वंसि शशिप्रभोज्ज्वलम्। कृतप्रणामैर्मणिकर्णिका भुवे, ललाटगं यद्बहुमन्यते सुरैः॥

Verse 44

न देवलोको न च सत्यलोको न नागलोको मणिकर्णिकायाः । तुलां व्रजेद्यत्र महाप्रयाणकृच्छ्रुतिर्भवेद्ब्रह्मरसायनास्पदम्

न देवलोको न च सत्यलोको, न नागलोको मणिकर्णिकायाः। तुलां व्रजेद्यत्र महाप्रयाणकृच्छ्रुतिर्भवेद्ब्रह्मरसायनास्पदम्॥

Verse 45

महामहोभूर्मणिकर्णिकास्थली तमस्ततिर्यत्र समेति संक्षयम् । परः शतैर्जन्मभिरेधितापि या दिवाकराग्नींदुकरैरनिग्रहा

महामहोभूर्मणिकर्णिकास्थली यत्र तमस्ततिः समेति संक्षयम्। शतैर्जन्मभिरप्येधिता सा दिवाकराग्नीन्दुकरैर्न निगृह्यते॥

Verse 46

किमु निर्वाणपदस्य भद्रपीठं मृदुलं तल्पमथोनुमोक्षलक्ष्म्याः । अथवा मणिकर्णिकास्थली परमानंदसुकंदजन्मभूमिः

किं नु निर्वाणपदस्य भद्रपीठं मृदुलं तल्पमिवानुमोक्षलक्ष्म्याः। अथवा मणिकर्णिकास्थली परमानन्दसुखकन्दजन्मभूमिः॥

Verse 47

समतीतविमुक्तजंतुसंख्या क्रियते यत्र जनैः सुखोपविष्टैः । विलसद्द्युति सूक्ष्मशर्कराभिः स्ववपुःपातमहोत्सवाभिलाषैः

समतीतविमुक्तजन्तुसंख्येव यत्र जनैः सुखोपविष्टैः क्रियते। विलसद्द्युति सूक्ष्मशर्कराभिः स्ववपुःपातमहोत्सवाभिलाषैः॥

Verse 48

स्कंद उवाच । अपर्णापरिवर्ण्येति पुरीं वाराणसीं मुने । पुनर्विज्ञापयामास काशीप्राप्त्यै पिनाकिनम्

स्कन्द उवाच—एवं वाराणसीं पुरीमपर्णा परिवर्ण्य, मुने। पुनर्विज्ञापयामास पिनाकिनं काशीप्राप्तये॥

Verse 49

श्रीपार्वत्युवाच । प्रमथाधिप सर्वेश नित्यस्वाधीनवर्तन । यथानंदवनं यायां तथा कुरु वरप्रद

श्रीपार्वत्युवाच—प्रमथाधिप सर्वेश नित्यस्वाधीनवर्तन। यथानन्दवनं यायां तथा कुरु वरप्रद॥

Verse 50

स्कन्द उवाच । जितपीयूषमाधुर्यां काशीस्तवनसुंदरीम् । अथाकर्ण्याहमुदितो गिरिशो गिरिजां गिरम्

स्कन्द उवाच—काशीस्तवनरम्यां, जितपीयूषमाधुर्यां गिरिजाया गिरं श्रुत्वा गिरिशोऽतिमुदितोऽभवत्।

Verse 51

श्रीदेवदेव उवाच । अयि प्रियतमे गौरि त्वद्वा गमृतसीकरैः । आप्यायितोस्मि नितरां काशीप्राप्त्यै यतेधुना

श्रीदेवदेव उवाच—अयि प्रियतमे गौरि, त्वद्वागमृतसीकरैरहं नितरामाप्यायितोऽस्मि; अतः काशीप्राप्त्यै इदानीं यतिष्ये।

Verse 52

त्वं जानासि महादेवि मम यत्तन्महद्व्रतम् । अभुक्तपूर्वमन्येन वस्तूपाश्नामि नेतरत्

त्वं जानासि महादेवि, ममैतन्महद्व्रतम्—अभुक्तपूर्वमन्येन वस्तु एवाश्नामि; नेतरत् कदाचन।

Verse 53

पितामहस्य वचनाद्दिवोदासे महीपतौ । धर्मेण शासति पुरीं क उपायो विधीयताम्

पितामहस्य वचनात् दिवोदासे महीपतौ धर्मेण पुरीं शासति, इदानीं क उपायो विधीयताम्?

Verse 54

कथं स राजा धर्मिष्ठः प्रजापालनतत्परः । वियोज्यते पुरः काश्या दिवोदासो महीपतिः

कथं स राजा धर्मिष्ठः प्रजापालनतत्परः, दिवोदासो महीपतिः, काश्याः पुरः वियोज्यते?

Verse 55

अधर्मवर्तिनो यस्माद्विघ्नः स्यान्नेतरस्य तु । तस्मात्कं प्रेषयामीशे यस्तं काश्या वियोजयेत्

अधर्ममार्गे चरतो हि विघ्नो जायते, न तु धर्मनिष्ठस्य। तस्माद् ईश, अहं तं प्रेषयामि यः काश्याः तं वियोजयेत्॥

Verse 56

धर्मवर्त्मानुसरतां यो विघ्नं समुपाचरेत् । तस्यैव जायते विघ्नः प्रत्युत प्रेमवर्धिनि

धर्मवर्त्मानुसरतां यो विघ्नं समुपाचरेत्। तस्यैव जायते विघ्नः, प्रत्युत प्रेमवर्धिनि॥

Verse 57

विनाच्छिद्रेण तं भूपं नोत्सादयितुमुत्सहे । मयैव हि यतो रक्ष्याः प्रिये धर्मधुरंधराः

विनाच्छिद्रेण तं भूपं नोत्सादयितुमुत्सहे। मयैव हि यतो रक्ष्याः प्रिये धर्मधुरंधराः॥

Verse 58

न जरा तमतिक्रामेन्न तं मृत्युर्जिर्घांसति । व्याधयस्तं न बाधंते धर्मवर्त्मभृदत्रयः

न जरा तमतिक्रामेन् न तं मृत्युर्जिघांसति। व्याधयस्तं न बाधन्ते धर्मवर्त्मभृदभयः॥

Verse 59

इति संचिंतयन्देवो योगिनीचक्रमग्रतः । ददर्शातिमहाप्रौढं गाढकार्यस्य साधनम्

इति सञ्चिन्तयन् देवो योगिनीचक्रमग्रतः। ददर्शातिमहाप्रौढं गाढकार्यस्य साधनम्॥

Verse 60

अथ देव्या समालोच्य व्योमकेशो महामुने । योगिनीवृंदमाहूय जगौ वाक्यमिदं हरः

अथ देव्या सह समालोच्य व्योमकेशो महामुने । योगिनीवृन्दमाहूय हरः प्रोवाच वाक्यमिदम् ॥

Verse 61

सत्वरं यात योगिन्यो मम वाराणसीं पुरीम् । यत्र राजा दिवोदासो राज्यं धर्मेण शास्त्यलम्

सत्वरं यात योगिन्यो मम वाराणसीं पुरीम् । यत्र राजा दिवोदासो राज्यं धर्मेण शास्त्यलम् ॥

Verse 62

स्वधर्मविच्युतः काशीं यथा तूर्णं त्यजेन्नृपः । तथोपचरत प्राज्ञा योगमायाबलान्विताः

स्वधर्मविच्युतः काशीं यथा तूर्णं त्यजेन्नृपः । तथोपचरत प्राज्ञा योगमायाबलान्विताः ॥

Verse 63

यथा पुनर्नवीकृत्य पुरीं वाराणसीमहम् । इतः प्रयामि योगिन्यस्तथा क्षिप्रं विधीयताम्

यथा पुनर्नवीकृत्य पुरीं वाराणसीमहम् । इतः प्रयामि योगिन्यस्तथा क्षिप्रं विधीयताम् ॥

Verse 64

इति प्रसादमासाद्य शासनं शिरसा वहन् । कृतप्रणामो निर्यातो योगिनीनां गणस्ततः

इति प्रसादमासाद्य शासनं शिरसा वहन् । कृतप्रणामो निर्यातो योगिनीनां गणस्ततः ॥

Verse 65

ययुराकाशमाविश्य मनसोप्य तिरंहसा । परस्परं भाषमाणा योगिन्यस्ता मुदान्विताः

ताः योगिन्यः प्रमुदिताः परस्परं संभाषमाणाः मनोवेगसमं तिर्यग्गमनं कृत्वा आकाशं प्रविश्य जग्मुः।

Verse 66

अद्य धन्यतराः स्मो वै देवदेवेन यत्स्वयम् । कृतप्रसादाः प्रहिताः श्रीमदानंदकाननम्

अद्य वयं खलु धन्यतराḥ; यत् देवदेवः स्वयमेव प्रसन्नः सन् अस्मान् श्रीमदानन्दकाननं प्रति प्रहितवान्।

Verse 67

अद्य सद्यो महालाभावभूतां नोतिदुर्लभौ । त्रिनेत्रराजसंमानस्तथा काशी विलोकनम्

अद्य सद्य एव महालाभौ प्राप्तौ, अनुग्रहात् नातिदुर्लभौ—त्रिनेत्रराजस्य संमानः तथा काश्याः पावनं दर्शनम्।

Verse 68

इति मुदितमनाः स योगिनीनां निकुरंवस्त्वथमंदराद्रिकुंजात् । नभसि लघुकृतप्रयाणवेगो नयनातिथ्यमलंभयत्पुरीं ताम्

इति मुदितमनसां योगिनीनां निकुरम्बः मन्दराद्रिकुञ्जात् निर्गत्य, नभसि लघुकृतप्रयाणवेगः, तां पुरीं शीघ्रं नयनातिथ्यरूपं निर्मलं दर्शनं लेभे।