Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 12
Devanagari script
सकलभ्रममेष नाशयेत्स्रगहित्वाद्यपदेशजं हरः । इदमद्भुतमस्य यद्भ्रमः स्फुटमाल्येपि महाहिसंभवः
Transliteration
sakalabhramameṣa nāśayetsragahitvādyapadeśajaṃ haraḥ | idamadbhutamasya yadbhramaḥ sphuṭamālyepi mahāhisaṃbhavaḥ
Translation
स्रग्ग्रहणाद्यपदेशजं सकलं भ्रमम् हरः नाशयेत्; इदमस्य अद्भुतं यत् स्फुटमाल्येऽपि भ्रमो महाहिसंभवः।
Word by Word
सकलentire
सकल:
Modifier (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘भ्रमम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
भ्रमम्delusion
भ्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
नाशयेत्should destroy
नाशयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनश्/नाशय् (धातु; णिच्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
स्रक्garland
स्रक्:
Modifier (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootस्रज्/स्रक् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, (समासाङ्ग)
अहित्वाhaving abandoned
अहित्वा:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootहा (धातु) + क्त्वा (अव्ययीभावार्थ)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘त्यक्त्वा/विहाय’ अर्थे
आदिand the like
आदि:
Modifier (Etc./आदि)
TypeIndeclinable
Rootआदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; ‘etc./and so on’ अर्थे
अपदेशजम्arising from (mere) designation/pretext
अपदेशजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअपदेश-ज (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अपदेशात् जातम्)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Predicate (Viśeṣaṇa/विधेय)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
अद्भुतम्wonderful
अद्भुतम्:
Modifier (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘इदम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, षष्ठी (6), एकवचन
यत्that/which
यत्:
Discourse (Relative/यत्)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative particle)
भ्रमःdelusion
भ्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
स्फुटclearly
स्फुट:
Modifier (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्फुट (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; ‘clearly’ अर्थे (adverb)
माल्येin the garland
माल्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
अपिeven
अपि:
Discourse (Addition/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय
महाहिसंभवःoriginating from the great serpent
महाहिसंभवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाहि-संभव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महाहेः संभवः)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Characters & Entities
Ś
Śiva (Hara)N
Nāga (Mahāhi)K
KāśīFAQs
The verse heightens the mahātmya through paradox: the delusion that Śiva normally destroys is here poetically ‘born’ from his own ornaments—signaling the overpowering force of Kāśī’s absence.
Kāśī, as the implied root-cause behind the Lord’s unusual ‘confusion’ or distress.
None.