Adhyaya 28

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । एतस्मिन्नन्तरे रुद्रो नर्मदातटमास्थितः । क्रीडते ह्युमया सार्द्धं नारदस्तत्र चागतः

मार्कण्डेय उवाच—एतस्मिन्नन्तरे रुद्रो नर्मदातटे स्थितः, उमया सह क्रीडति स्म; तत्रैव नारदोऽप्यागच्छत्।

Verse 2

प्रणम्य देवदेवेशमुमया सह शङ्करम् । व्यज्ञापयत्तदा देवं यद्वृत्तं त्रिपुरे तदा

उमया सह देवदेवेशं शङ्करं प्रणम्य, तदा त्रिपुरे यद्वृत्तं तद्देवं व्यज्ञापयत्।

Verse 3

गतोऽहं स्वामिनिर्देशाद्यत्र तद्बाणमन्दिरम् । दृष्टा बाणं यथान्यायं गतो ह्यन्तःपुरं महत्

स्वामिनिर्देशादहं यत्र तद्बाणमन्दिरं तत्र गतः; बाणं यथान्यायं दृष्ट्वा, ततः महदन्तःपुरं प्रविष्टवान्।

Verse 4

तत्र भार्यासहस्राणि दृष्ट्वा बाणस्य धीमतः । यथायोग्यं यथाकाममागतः क्षोभ्य तत्पुरम्

तत्र धीमतः बाणस्य भार्यासहस्राणि दृष्ट्वा स यथायोग्यं यथाकामं च प्रवृत्तः, तत्पुरं क्षोभयामास।

Verse 5

नारदस्य वचः श्रुत्वा साधु साध्विति पूजयन् । चिन्तयामास देवेशो भ्रमणं त्रिपुरस्य हि

नारदस्य वचः श्रुत्वा ‘साधु साधु’ इति पूजयन्, देवेशः त्रिपुरस्य भ्रमणं चिन्तयामास।

Verse 6

करमुक्तं यथा चक्रं विष्णुना प्रभविष्णुना । महावेगं महायामं रक्षितं तेजसा मम

यथा प्रभविष्णुना विष्णुना करमुक्तं चक्रं महावेगं महायामं च गच्छति, तथा मम तेजसा तत् धार्यते रक्ष्यते च।

Verse 7

स च मे भक्तिनिरतो बाणो लोके च विश्रुतः । भारती च मया दत्ता ब्राह्मणानां विशेषतः

स च मे भक्तिनिरतो बाणो लोके विश्रुतः; भारती च मया दत्ता, ब्राह्मणानां विशेषतः।

Verse 8

एवं स सुचिरं कालं देवदेवो महेश्वरः । चिन्तयित्वा सुनिर्वाणं कार्यं प्रति जनेश्वरः

एवं स सुचिरं कालं देवदेवो महेश्वरो जनेश्वरः कार्यं प्रति सुनिर्वाणं चिन्तयित्वा निश्चयं जगाम।

Verse 9

ततोऽसौ मन्दरं ध्यात्वा चापे कृत्वा गुणे महीम् । विष्णुं सनातनं देवं बाणे ध्यात्वा त्रिलोचनः

ततः त्रिलोचनः मन्दरं धनुरिति ध्यात्वा, महीम् एव गुणं कृत्वा; सनातनं विष्णुं देवं बाणरूपेण ध्यातवान्।

Verse 10

फले हुताशनं देवं ज्वलन्तं सर्वतोमुखम् । सुपर्णं पुङ्खयोर्मध्ये जवे वायुं प्रकल्प्य च

फले हुताशनं देवं ज्वलन्तं सर्वतोमुखं न्ययोजयत्; पुङ्खयोर्मध्ये सुपर्णं स्थापयामास, जवे च वायुम् प्रकल्पयत्।

Verse 11

रथं महीमयं कृत्वा धुरि तावश्विनावुभौ । अक्षे सुरेश्वरं देवमग्रकील्यां धनाधिपम्

महीमयं रथं कृत्वा धुरि तावश्विनावुभौ न्यधात्; अक्षे सुरेश्वरं देवं, अग्रकील्यां धनाधिपं न्यवेशयत्।

Verse 12

यमं तु दक्षिणे पार्श्वे वामे कालं सुदारुणम् । आदित्यचन्द्रौ चक्रे तु गन्धर्वानारकादिषु

दक्षिणे पार्श्वे यमं न्यधात्, वामे सुदारुणं कालम्; चक्रे आदित्यचन्द्रौ कृत्वा, गन्धर्वनागादीन् स्वस्वस्थानेषु न्ययोजयत्।

Verse 13

यन्तारं च सुरज्येष्ठं वेदान्कृत्वा हयोत्तमान् । खलीनादिषु चाङ्गानि रश्मींश्छन्दांसि चाकरोत्

यन्तारं सुरज्येष्ठं न्ययोजयत्; वेदान् हयोत्तमान् अकरोत्; खलीनादिषु अङ्गानि, रश्मींश्छन्दांसि च व्यधात्।

Verse 14

कृत्वा प्रतोदमोंकारं मुखग्राह्यं महेश्वरः । धातारं चाग्रतः कृत्वा विधातारं च पृष्ठतः

महेश्वरः प्रतोदं प्रणवमयम् ओंकाररूपं कृत्वा मुखग्राह्यं न्यधात्; धातारं पुरतः स्थापयामास, विधातारं च पृष्ठतः।

Verse 15

मारुतात्सर्वतो दिग्भ्य ऊर्ध्वयन्त्रे तथैव च । महोरगपिशाचांश्च सिद्धविद्याधरांस्तथा

मारुतात् सर्वतो दिग्भ्य ऊर्ध्वयन्त्रे तथैव च महोरगपिशाचांश्च सिद्धविद्याधरांस्तथा न्ययोजयत्।

Verse 16

गणांश्च भूतसङ्घांश्च सर्वे सर्वाङ्गसंधिषु । युगमध्ये स्थितो मेरुर्युगस्याधो महागिरिः

गणांश्च भूतसङ्घांश्च सर्वे सर्वाङ्गसन्धिषु न्यधात्; युगमध्ये मेरुः स्थितः, युगस्याधो महागिरिः।

Verse 17

सर्पा यन्त्रस्थिता घोराः शम्ये वरुणनैरृतौ । गायत्री चैव सावित्री स्थिते ते रश्मिबन्धने

यन्त्रस्थिता घोराः सर्पाः; शम्ये वरुणनैरृतौ स्थितौ; रश्मिबन्धने तत्र गायत्री सावित्री च स्थिते।

Verse 18

सत्यं रथध्वजे शौचं दमं रक्षां समन्ततः । रथं देवमयं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः

रथध्वजे सत्यं न्यधात्; शौचं दमं च समन्ततः रक्षां कृतवान्; एवं देवमयं रथं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः।

Verse 19

संनद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् । बद्धा परिकरं गाढं जटाजूटं नियम्य च

संनद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान्। बद्धपरिकरं गाढं कृत्वा जटाजूटं नियम्य च॥

Verse 20

सज्जं कृत्वा धनुर्दिव्यं योजयित्वा रथोत्तमम् । रथमध्ये स्थितो देवः शुशुभे च युधिष्ठिर

सज्जं कृत्वा धनुर्दिव्यं योजयित्वा रथोत्तमम्। रथमध्ये स्थितो देवः शुशुभे च युधिष्ठिर॥

Verse 21

धनुषः शब्दनादेनाकम्पयच्च जगत्त्रयम् । स्थानं कृत्वा तु वैशाखं निभृतं संस्थितो हरः

धनुषः शब्दनादेनाकम्पयच्च जगत्त्रयम्। स्थानं कृत्वा तु वैशाखं निभृतं संस्थितो हरः॥

Verse 22

निरीक्ष्य सुचिरं कालं कोपसंरक्तलोचनः । ध्यात्वा तं परमं मन्त्रमात्मानं च निरुध्य सः

निरीक्ष्य सुचिरं कालं कोपसंरक्तलोचनः। ध्यात्वा तं परमं मन्त्रमात्मानं च निरुध्य सः॥

Verse 23

मुमोच सहसा बाणं पुरस्य वधकाङ्क्षया । यदा त्रीणि समेतानि अन्तरिक्षस्थितानि तु

मुमोच सहसा बाणं पुरस्य वधकाङ्क्षया। यदा त्रीणि समेतानि अन्तरिक्षस्थितानि तु॥

Verse 24

ततः कालनिमेषार्धं दृष्ट्वैक्यं त्रिपुरस्य च । त्रिपर्वणा त्रिशल्येन ततस्तान्यवसादयत्

ततः कालनिमेषार्धे त्रिपुरस्य त्रिधा स्थितं दृष्ट्वा तदेक्यं समभवत्। स त्रिपर्वणा त्रिशल्येन शरेण तान् समाहत्य ततस्तान्यवसादयत्॥

Verse 25

ततो लोका भयत्रस्तास्त्रिपुरे भरतोत्तम । सर्वासुरविनाशाय कालरूपा भयावहाः

ततो लोका भयत्रस्ताः त्रिपुरे भरतोत्तम। कालरूपा भयावहाः सर्वासुरविनाशाय निमित्तानि बभूवुः॥

Verse 26

अट्टहासान् प्रमुञ्चन्ति कष्टरूपा नरास्तदा । निमेषोन्मेषणं चैव कुर्वन्ति लिपिकर्मसु

अट्टहासान् प्रमुञ्चन्ति कष्टरूपा नरास्तदा। निमेषोन्मेषणं चैव कुर्वन्ति लिपिकर्मसु॥

Verse 27

निष्पन्दनयना मर्त्याश्चित्रेष्वालिखिता इव । देवायतनगा देवा रटन्ति प्रहसन्ति च । स्वप्ने पश्यन्ति चात्मानं रक्ताम्बरविभूषितम्

निष्पन्दनयना मर्त्याश्चित्रेष्वालिखिता इव। देवायतनगा देवा रटन्ति प्रहसन्ति च। स्वप्ने पश्यन्ति चात्मानं रक्ताम्बरविभूषितम्॥

Verse 28

रक्तमाल्योत्तमाङ्गाश्च पतन्तः कार्दमे ह्रदे । पश्यन्ति नाम चात्मानं सतैलाभ्यङ्गमस्तकम्

रक्तमाल्योत्तमाङ्गाश्च पतन्तः कार्दमे ह्रदे। पश्यन्ति चात्मनः शिरः सतैलाभ्यङ्गमस्तकम्॥

Verse 29

पश्यन्ति यानमारूढं रासभैश्च नृपोत्तम । संवर्तको महावायुर्युगान्तप्रतिमो महान्

ते पश्यन्ति यानमारूढं रासभैः परिवाहितम् । नृपोत्तम, संवर्तको महावायुः समुत्थितो युगान्तवातप्रतिमो महान् ॥

Verse 30

गृहानुन्मूलयामास वृक्षजातीननेकशः । भूमिकम्पाः सनिर्घाता उल्कापाताः सहस्रशः

स गृहानुन्मूलयामास वृक्षजातीननेकशः । भूमिकम्पाः सनिर्घाता उल्कापाताः सहस्रशः ॥

Verse 31

रुधिरं वर्षते देवो मिश्रितं कर्करैर्बहु । अग्निकुण्डेषु विप्राणां हुतः सम्यग्घुताशनः

रुधिरं वर्षते देवो मिश्रितं कर्करैर्बहु । अग्निकुण्डेषु विप्राणां हुतः सम्यग्घुताशनः ॥

Verse 32

ज्वलते धूमसंयुक्तो विस्फुलिङ्गकणैः सह । कुंजरा विमदा जातास्तुरगाः सत्त्ववर्जिताः

ज्वलते धूमसंयुक्तो विस्फुलिङ्गकणैः सह । कुञ्जरा विमदा जातास्तुरगाः सत्त्ववर्जिताः ॥

Verse 33

अवादितानि वाद्यन्ते वादित्राणि सहस्रशः । ध्वजा ह्यकम्पिताः पेतुश्छत्राणि विविधानि च

अवादितानि वाद्यन्ते वादित्राणि सहस्रशः । ध्वजा ह्यकम्पिताः पेतुश्छत्राणि विविधानि च ॥

Verse 34

ज्वलति पादपास्तत्र पर्णानि च सभं ततः । सर्वं तद्व्याकुलीभूतं हाहाकारसमन्वितम्

तत्र पादपाः पर्णानि च ज्वलन्ति स्म; ततः सर्वं तद् देशं व्याकुलीभूतं हाहाकारसमन्वितं बभूव।

Verse 35

उद्यानानि विचित्राणि प्रबभञ्ज प्रभञ्जनः । तेन संप्रेरिताः सर्वे ज्वलन्ति विशिखाः शिखाः

विचित्राण्युद्यानानि प्रभञ्जनः प्रबभञ्ज; तेन संप्रेरिताः सर्वत्र विशिखाः शिखाः प्रज्वलन्ति स्म।

Verse 36

वृक्षगुल्मलतावल्ल्यो गृहाणि च समन्ततः । दिग्विभागैश्च सर्वैश्च प्रवृत्तो हव्यवाहनः

वृक्षगुल्मलतावल्ल्यो गृहाणि च समन्ततः; दिग्विभागैः सर्वैश्च हव्यवाहनः प्रवृत्तोऽभवत्।

Verse 37

सर्वं किंशुकपर्णाभं प्रज्वलच्चैव दृश्यते । गृहाद्गृहं तदा गन्तुं नैव धूमेन शक्यते

सर्वं किंशुकपर्णाभं प्रज्वलदिव दृश्यते स्म; धूमेन तदा गृहाद्गृहं गन्तुं नैव शक्यते स्म।

Verse 38

हरकोपाग्निनिर्दग्धाः क्रन्दन्ते त्रिपुरे जनाः । प्रदीप्तं सर्वतो दिक्षु दह्यते त्रिपुरं परम्

हरकोपाग्निनिर्दग्धाः त्रिपुरे जनाः क्रन्दन्ति स्म; सर्वतो दिक्षु प्रदीप्तं परं त्रिपुरं दह्यते स्म।

Verse 39

पतन्ति शिखराग्राणि विशीर्णानि सहस्रशः । पावको धूमसंपृक्तो दह्यमानः समन्ततः

विशीर्णानि शिखराग्राणि सहस्रशः पतन्ति स्म। धूमसंपृक्तः पावकः सर्वतो दह्यमानः प्रचण्डोऽभवत्॥

Verse 40

नृत्यन्वै व्याप्तदिग्देशः कान्तारेष्वभिधावति । देवागारेषु सर्वेषु गृहेष्वट्टालकेषु च

नृत्यन्निव व्याप्तदिग्देशः कान्तारेष्वभिधावति। देवागारेषु सर्वेषु गृहेष्वट्टालकेषु च॥

Verse 41

प्रवृत्तो हुतभुक्तत्र पुरे कालप्रचोदितः । ददाह लोकान्सर्वत्र हरकोपप्रकोपितः

तत्र पुरे कालप्रचोदितो हुतभुक् प्रवृत्तः। हरकोपप्रकोपितः सर्वत्र लोकान् ददाह॥

Verse 42

दहते त्रैपुरं लोकं बालवृद्धसमन्वितम् । सपुरं सगृहद्वारं सवाहनवनं नृप

हे नृप, बालवृद्धसमन्वितं त्रैपुरं लोकं दहते स्म। सपुरं सगृहद्वारं सवाहनवनं च॥

Verse 43

केचिद्भोजनसक्ताश्च पानासक्तास्तथापरे । अपरा नृत्यगीतेषु संसक्ता वारयोषितः

केचिद् भोजनसक्ताः, पानासक्तास्तथापरे। अपरे नृत्यगीतेषु वारयोषितः संसक्ताः॥

Verse 44

अन्योन्यं च परिष्वज्य हुताशनशिखार्दिताः । दह्यमाना नृपश्रेष्ठ सर्वे गच्छन्त्यचेतनाः

अन्योन्यं परिष्वज्य हुताशनशिखाभिरार्दिताः । दह्यमानाः, नृपश्रेष्ठ, सर्वेऽचेतनतां गताः ॥

Verse 45

अथान्ये दानवास्तत्र दह्यन्तेऽग्निविमोहिताः । न शक्ताश्चान्यतो गन्तुं धूमेनाकुलिताननाः । हंसकारण्डवाकीर्णा नलिन्यो हेमपङ्कजाः

अथान्ये दानवास्तत्र वह्निना विमोहिताः । दह्यन्ते, धूमाकुलमुखा नान्यतो गन्तुमक्षमाः । हंसकारण्डवाकीर्णा नलिन्यो हेमपङ्कजाः ॥

Verse 46

दह्यन्ते विविधास्तत्र वाप्यः कूपाश्च भारत । दृश्यन्तेऽनलदग्धानि पुरोद्यानानि दीर्घिकाः । अम्लानैः पङ्कजैश्छन्ना विस्तीर्णावसुयोजनाः

दह्यन्ते विविधास्तत्र वाप्यः कूपाश्च भारत । दृश्यन्तेऽनलदग्धानि पुरोद्यानानि दीर्घिकाः । अम्लानपङ्कजैश्छन्ना विस्तीर्णा बहुयोजनाः ॥

Verse 47

गिरिकूटनिभास्तत्र प्रासादा रत्नशोभिताः । दृश्यन्तेऽनलसंदग्धा विशीर्णा धरणीतले

गिरिकूटनिभास्तत्र प्रासादा रत्नशोभिताः । दृश्यन्तेऽनलसंदग्धा विशीर्णा धरणीतले ॥

Verse 48

नरस्त्रीबालवृद्धेषु दह्यमानेषु सर्वतः । निर्दयं ज्वलते वह्निर्हाहाकारो महानभूत् । काचिच्च सुखसंसुप्ताप्रमत्तान्या नृपोत्तम

नरस्त्रीबालवृद्धेषु दह्यमानेषु सर्वतः । निर्दयं ज्वलते वह्निर्हाहाकारो महानभूत् । काचित्सुखसंसुप्ता, प्रमत्तान्या, नृपोत्तम ॥

Verse 49

क्रीडित्वा च सुविस्तीर्णशयनस्था वराङ्गना । काचित्सुप्ता विशालाक्षी हारावलिविभूषिता । धूमेनाकुलिता दीना न्यपतद्धव्यवाहने

क्रीडितानन्तरं सुविस्तीर्णशयने शयाना वराङ्गना; विशालाक्षी हारावलिविभूषिता काचित् सुप्ता। धूमेनाकुलिता दीनाऽसौ हव्यवाहने दह्यमाने न्यपतत्।

Verse 50

काचित्तस्मिन्पुरे दीप्ते पुत्रस्नेहानुलालसा । पुत्रमालिङ्गते गाढं दह्यते त्रिपुरेऽग्निना

दीप्ते तस्मिन् पुरे काचित् पुत्रस्नेहानुलालसा। पुत्रं गाढमालिङ्ग्य त्रिपुरेऽग्निना दह्यते।

Verse 51

काचित्कनकवर्णाभा इन्द्रनीलविभूषिता । भर्तारं पतितं दृष्ट्वा पतिता तस्य चोपरि

काचित् कनकवर्णाभा इन्द्रनीलविभूषिता। भर्तारं पतितं दृष्ट्वा सा तस्योपरि पतिता।

Verse 52

काचिदादित्यवर्णाभा प्रसुप्ता तु प्रियोपरि । अग्निज्वालाहता गाढं कंठमालिङ्गते नृप

काचिदादित्यवर्णाभा प्रियोपरि प्रसुप्ता। अग्निज्वालाहता गाढं कण्ठमालिङ्गते, नृप।

Verse 53

मेधवर्णा परा नारी चलत्कनकमेखला । श्वेतवस्त्रोत्तरीया तु पपात धरणीतले

मेधवर्णा परा नारी चलत्कनकमेखला। श्वेतवस्त्रोत्तरीया सा धरणीतले पपात।

Verse 54

काचित्कुन्देन्दुवर्णाभा नीलरत्नविभूषिता । शिरसा प्राञ्जलिर्भूत्वा विज्ञापयति पावकम्

काचित् कुन्देन्दुवर्णाभा नीलरत्नविभूषिता । शिरसा प्राञ्जलिर्भूत्वा पावकं विज्ञापयामास ॥

Verse 55

कस्याश्चिज्ज्वलते वस्त्रं केशाः कस्याश्च भारत । ज्वलज्ज्वलनसङ्काशैर्हेमभाण्डैस्त्रसंहित च

कस्याश्चिज्ज्वलते वस्त्रं केशाः कस्याश्च भारत । ज्वलज्ज्वलनसङ्काशैर्हेमभाण्डैस्त्रसंहिता ॥

Verse 56

काचित्प्रभूतदुःखार्ता विललाप वराङ्गना । भस्मीभूतं पतिं दृष्ट्वा क्रन्दन्ती कुररी यथा

काचित् प्रभूतदुःखार्ता विललाप वराङ्गना । भस्मीभूतं पतिं दृष्ट्वा क्रन्दन्ती कुररी यथा ॥

Verse 57

आलिङ्ग्य गाढं सहसा पतिता तस्य मूर्धनि । काचिच्च बहुदुःखार्ता व्यलपत्स्त्री स्ववेश्मनि

आलिङ्ग्य गाढं सहसा पतिता तस्य मूर्धनि । काचिच्च बहुदुःखार्ता व्यलपत् स्त्री स्ववेश्मनि ॥

Verse 58

भस्मसाच्च कृतं दृष्ट्वा क्रन्दते कुररी यथा । मातरं पितरं काचिद्दृष्ट्वा विगतचेतनम्

भस्मसात्कृतं दृष्ट्वा क्रन्दते कुररी यथा । मातरं पितरं काचिद्दृष्ट्वा विगतचेतना ॥

Verse 59

वेपते पतिता भूमौ खेदिता वडवा यथा । इतश्चेतश्च काचिच्च दह्यमाना वराङ्गना

एका भूमौ पतिता वेपते, खेदिता वडवा यथा। अन्याऽपि दह्यमाना वराङ्गना इतश्चेतश्च धावति।

Verse 60

नापश्यद्बालमुत्सङ्गे विपरीतमुखी स्थिता । कुम्भिलस्य गृहं दग्धं पतितं धरणीतले

विपरीतमुखी स्थिता, उत्सङ्गे बालं नापश्यत्। कुम्भिलस्य गृहं दग्धं धरणीतले पतितम्।

Verse 61

कूष्माण्डस्य च धूम्रस्य कुहकस्य बकस्य च । विरूपनयनस्यापि विरूपाक्षस्य चैव हि

कूष्माण्डस्य च धूम्रस्य कुहकस्य बकस्य च। विरूपनयनस्यापि विरूपाक्षस्य चैव हि (गृहेषु दहनो जज्वाल)।

Verse 62

शुम्भो डिम्भश्च रौद्रश्च प्रह्लादश्चासुरोत्तमः । दण्डपाणिर्विपाणिश्च सिंहवक्त्रस्तथानघ

शुम्भो डिम्भश्च रौद्रश्च प्रह्लादश्चासुरोत्तमः। दण्डपाणिर्विपाणिश्च सिंहवक्त्रस्तथानघ (गृहेष्वपि दहनो जज्वाल)।

Verse 63

दुन्दुभश्चैव संह्रादो डिण्डिर्मुण्डिस्तथैव च । बाणभ्राता च बाणश्च क्रव्यादव्याघ्रवक्त्रकौ

दुन्दुभश्चैव संह्रादो डिण्डिर्मुण्डिस्तथैव च। बाणभ्राता च बाणश्च क्रव्यादव्याघ्रवक्त्रकौ (गृहेष्वपि दहनो जज्वाल)।

Verse 64

एवमन्येऽपि ये केचिद्दानवा बलदर्पिताः । तेषां गृहे तथा वह्निर्ज्वलते निर्दयो नृप । दह्यमानाः स्त्रियस्तात विलपन्ति गृहे गृहे

एवमन्येऽपि ये केचिद्दानवा बलदर्पिताः । तेषां गृहे तथा वह्निर्ज्वलते निर्दयो नृप । दह्यमानाः स्त्रियस्तात विलपन्ति गृहे गृहे

Verse 65

करुणाक्षरवादिन्यो निराधारा गताः शिवम् । यदि वैरं सुरारेश्च पुरुषोपरिपावक

करुणाक्षरवादिन्यो निराधारा गताः शिवम् । यदि वैरं सुरारेश्च पुरुषोपरिपावक

Verse 66

स्त्रियः किमपराध्यन्ति गृहपञ्जरकोकिलाः । अनिर्दयो नृशंसस्त्वं कस्ते कोपः स्त्रियं प्रति

स्त्रियः किमपराध्यन्ति गृहपञ्जरकोकिलाः । अनिर्दयो नृशंसस्त्वं कस्ते कोपः स्त्रियं प्रति

Verse 67

किं त्वया न श्रुतं लोके अवध्याः सर्वथा स्त्रियः । किं तु तुभ्यं गुणो ह्यस्ति दहने पवनेरितः

किं त्वया न श्रुतं लोके अवध्याः सर्वथा स्त्रियः । किं तु तुभ्यं गुणो ह्यस्ति दहने पवनेरितः

Verse 68

न कारुण्यं त्वया किंचिद्दाक्षिण्यं च स्त्रियं प्रति । दयां म्लेच्छा हि कुर्वन्ति वचनं वीक्ष्य योषिताम्

न कारुण्यं त्वया किंचिद्दाक्षिण्यं च स्त्रियं प्रति । दयां म्लेच्छा हि कुर्वन्ति वचनं वीक्ष्य योषिताम्

Verse 69

म्लेच्छानामपि च म्लेच्छो दुर्निवार्यो ह्यचेतनः । एवं विलपमानानां स्त्रीणां तत्रैव भारत

म्लेच्छेष्वपि म्लेच्छ एव कश्चिदस्ति—अचेतनः दुर्निवार्यश्च। एवं तत्र स्त्रियः विलपन्त्यः, हे भारत, तस्थुः।

Verse 70

ज्वालाकलापबहुलः प्रज्वलत्येव पावकः । एवं दृष्ट्वा ततो बाणो दह्यमान उवाच ह

ज्वालाकलापैर्बहुलः पावकः प्रज्वलत्येव। एवं दृष्ट्वा ततो बाणो दह्यमानोऽब्रवीत्।

Verse 71

अवज्ञाय विनष्टोऽहं पापात्मा हरमञ्जसा । मया पापेन मूर्खेण ये लोका नाशिता ध्रुवम्

हरमवज्ञाय पापात्मा अहं क्षणादेव विनष्टोऽस्मि। मया पापेन मूर्खेण ये लोका ध्रुवं नाशिताः।

Verse 72

गोब्राह्मणा हता नित्यमिह लोके परत्र च । नाशितान्यन्नपानानि मठारामाश्रमास्तथा

गोब्राह्मणाः नित्यं हता इह लोके परत्र च। नाशितान्यन्नपानानि मठारामाश्रमास्तथा।

Verse 73

ऋषीणामाश्रमाश्चैव देवारामा गणालयाः । तेन पापेन मे ध्वंसस्तपसश्च बलस्य च

ऋषीणामाश्रमाश्चैव देवारामा गणालयाः। तेन पापेन मे ध्वंसस्तपसश्च बलस्य च।

Verse 74

किं धनेन करिष्यामि राज्येणान्तःपुरेण च

धनेन किं करिष्यामि? राज्येनान्तःपुरेण च किम्?

Verse 75

वरं शङ्करपादौ च शरणं यामि मूढधीः । न माता न पिता चैव न बन्धुर्नापरो जनः

वरं शङ्करपादौ शरणं यामि मूढधीः; न माता न पिता चैव न बन्धुर्नापरो जनः।

Verse 76

मुक्त्वा चैव महेशानं परमार्तिहरं परम् । आत्मना च कृतं पापमात्मनैव तु भुज्यते

महेशानं परमार्तिहरं परं मुक्त्वा न युक्तम्; आत्मना कृतं पापमात्मनैव तु भुज्यते।

Verse 77

अहं पुनः समस्तैश्च दह्यामि सह साधुभिः । एवमुक्त्वा शिवं लिङ्गं कृत्वा तन्मस्तकोपरि

अहं पुनः समस्तैः सह साधुभिश्च दह्यामि; एवमुक्त्वा शिवलिङ्गं कृत्वा तन्मस्तकोपरि न्यधात्।

Verse 78

निर्जगाम गृहाच्छीघ्रं पावकेनावगुण्ठितः । स खिन्नः स्विन्नगात्रस्तु प्रस्खलंस्तु मुहुर्मुहुः

स गृहात् शीघ्रं निर्जगाम पावकेनावगुण्ठितः; स खिन्नः स्विन्नगात्रः प्रस्खलन् मुहुर्मुहुः।

Verse 79

हरं गद्गदया वाचा स्तुवन्वै शरणं ययौ । त्वत्कोपानलनिर्दग्धो यदि वध्योऽस्मि शङ्कर

स गद्गदया वाचा हरं स्तुत्वा शरणं ययौ— “त्वत्कोपानलनिर्दग्धो यदि वध्योऽस्मि, हे शङ्कर, तथास्तु।”

Verse 80

त्वत्प्रसादान्महादेव मा मे लिङ्गं प्रणश्यतु । अर्चितं मे सुरश्रेष्ठ ध्यातं भक्त्या मया विभो

त्वत्प्रसादान्महादेव मम लिङ्गं मा प्रणश्यतु। सुरश्रेष्ठ विभो, मया भक्त्या अर्चितं ध्यातं चैतत्।

Verse 81

प्राणादिष्टतमं देव तस्माद्रक्षितुमर्हसि । यदि तेऽहमनुग्राह्यो वध्यो वा सुरसत्तम

प्राणादिष्टतमं देव, तस्माद्रक्षितुमर्हसि। यदि तेऽहमनुग्राह्यो वध्यो वा, हे सुरसत्तम, त्वत्त एव।

Verse 82

प्रतिजन्म महादेव त्वद्भक्तिरचलास्तु मे । पशुकीटपतङ्गेषु तिर्यग्योनिगतेषु च । स्वकर्मणा महादेव त्वद्भक्तिरचलास्तु मे

प्रतिजन्म महादेव त्वद्भक्तिरचलास्तु मे। पशुकीटपतङ्गेषु तिर्यग्योनिगतेषु च। स्वकर्मणा महादेव त्वद्भक्तिरचलास्तु मे।

Verse 83

एवमुक्त्वा महाभागो बाणो भक्तिमतां वरः । स्तोत्रेण देवदेवेशं छन्दयामास भारत

एवमुक्त्वा महाभागो बाणो भक्तिमतां वरः। स्तोत्रेण देवदेवेशं छन्दयामास, हे भारत।

Verse 84

बाण उवाच । शिव शङ्कर सर्वहराय नमो भवभीतभयार्तिहराय नमः । कुसुमायुधदेहविनाशंकर प्रमदाप्रियकामक देव नमः

बाण उवाच— शिवाय शङ्कराय सर्वहराय नमो नमः; भवभीतजनानां भयार्तिहराय नमः। कुसुमायुधदेहविनाशकराय, प्रमदाप्रियकामकदेवाय नमः॥

Verse 85

जय पार्वतीश परमार्थसार जय विरचितभीमभुजङ्गहार । जय निर्मलभस्मविलिप्तगात्र जय मन्त्रमूल जगदेकपात्र

जय पार्वतीश परमार्थसार, जय विरचितभीमभुजङ्गहार। जय निर्मलभस्मविलिप्तगात्र, जय मन्त्रमूल जगदेकपात्र॥

Verse 86

जय विषधरकपिलजटाकलाप जय भैरवविघृतपिनाकचाप । जय विषमनयनपरिमुक्तसङ्ग जय शङ्कर धृतगाङ्गतरङ्ग

जय विषधरकपिलजटाकलाप, जय भैरवविघृतपिनाकचाप। जय विषमनयनपरिमुक्तसङ्ग, जय शङ्कर धृतगाङ्गतरङ्ग॥

Verse 87

जय भीमरूप खट्वाङ्गहस्त शशिशेखर जय जगतां प्रशस्त । जय सुखरेश सुरलोकसार जय सर्वसकलनिर्दग्धसार

जय भीमरूप खट्वाङ्गहस्त, शशिशेखर जय जगतां प्रशस्त। जय सुखरेश सुरलोकसार, जय सर्वसकलनिर्दग्धसार॥

Verse 88

जय कीर्तनीय जगतां पवित्र जय वृषाङ्क बहुविधचरित्र । जय विरचितनरकङ्कालमाल अघासुरदेहकङ्कालकाल

जय कीर्तनीय जगतां पवित्र, जय वृषाङ्क बहुविधचरित्र। जय विरचितनरकङ्कालमाल, अघासुरदेहकङ्कालकाल॥

Verse 89

जय नीलकंठ वरवृषभगमन जय सकललोकदुरितानुशमन । जय सिद्धसुरासुरविनतचरण जय रुद्र रौद्रभवजलधितरण

जय नीलकण्ठ वरवृषभगमन, जय सकललोकदुरितानुशमन। जय सिद्धसुरासुरविनतचरण, जय रुद्र रौद्रभवजलधितरण॥

Verse 90

जय गिरिश सुरेश्वरमाननीय जय सूक्ष्मरूप संचितनीय । जय दग्धत्रिपुर विश्वसत्त्व जय सकलशास्त्रपरमार्थतत्त्व

जय गिरिश सुरेश्वरमाननीय, जय सूक्ष्मरूप संचितनीय। जय दग्धत्रिपुर विश्वसत्त्व, जय सकलशास्त्रपरमार्थतत्त्व॥

Verse 91

जय दुरवबोध संसारतार कलिकलुषमहार्णवघोरतार । जय सुरासुरदेवगणेश नमो हयवानरसिंहगजेन्द्रमुख

जय दुरवबोध संसारतार, कलिकलुषमहार्णवघोरतार। जय सुरासुरदेवगणेश नमो, हयवानरसिंहगजेन्द्रमुख॥

Verse 92

अतिह्रस्वस्थूलसुदीर्घतम उपलब्धिर्न शक्यते ते ह्यमरैः । प्रणतोऽस्मि निरञ्जन ते चरणौ जय साम्ब सुलोचनकान्तिहर

अतिह्रस्वस्थूलसुदीर्घतम-उपलब्धिर्न शक्यते ते ह्यमरैः। प्रणतोऽस्मि निरञ्जन ते चरणौ; जय साम्ब सुलोचनकान्तिहर॥

Verse 93

अप्राप्य त्वां किमत्यन्तमुच्छ्रयी न विनाशयेत् । अतिप्रमाथि च तदा तपो महत्सुदारुणम्

अप्राप्य त्वां किमत्यन्तमुच्छ्रयी न विनाशयेत्। अतिप्रमाथि च तदा तपो महत्सुदारुणम्॥

Verse 94

न पुत्रबान्धवा दारा न समस्तः सुहृज्जनः । सङ्कटेऽभ्युपगच्छन्ति व्रजन्तमेकगामिनम्

न पुत्राः न बान्धवाः न दाराः नापि समस्तः सुहृज्जनः । सङ्कटे सहायं यान्ति न; एकगामिनं मृत्युपथं व्रजन्तं जनं त्यजन्ति ॥

Verse 95

यदेव कर्म कैवल्यं कृतं तेन शुभाशुभम् । तदेव सार्थवत्तस्य भवत्यग्रे तु गच्छतः

यत्कर्म शुभमशुभं वा येनैकलेन कृतं भवेत् । तदेव तस्य सार्थवद् धनं भवति परत्र गच्छतः ॥

Verse 96

निर्धनस्यैव चरतो न भयं विद्यते क्वचित् । धनीभयैर्न मुच्येत धनं तस्मात्त्यजाम्यहम्

निर्धनस्य चरतो लोके भयं नोपलभ्यते । धनी तु धनजैर्भीतैर्न कदाचित् विमुच्यते; तस्माद्धनं त्यजाम्यहम् ॥

Verse 97

लुब्धाः पापानि कुर्वन्ति शुद्धांशा नैव मानवाः । श्रुत्वा धर्मस्य सर्वस्वं श्रुत्वा चैवावधार्य तत्

लुब्धा एव पापानि कुर्वन्ति; मानवाः शुद्धभागा न खलु । धर्मस्य सर्वस्वं श्रुत्वापि, श्रुत्वा चावधार्यापि, लोभात् पतन्ति ॥

Verse 98

त्वं विष्णुस्त्वं जगन्नाथो ब्रह्मरूपः सनातनः । इन्द्रस्त्वं देवदेवेश सुरनाथ नमोऽस्तु ते

त्वं विष्णुः त्वं जगन्नाथः ब्रह्मरूपः सनातनः । त्वमेवेन्द्रः देवदेवेश सुरनाथ नमोऽस्तु ते ॥

Verse 99

त्वं क्षितिर्वरुणश्चैव पवनस्त्वं हुताशनः । त्वं दीक्षा यजमानश्च आकाशं सोम एव च

त्वमेव क्षितिः, त्वमेव वरुणः, त्वमेव पवनः, त्वमेव हुताशनः। त्वं दीक्षा, त्वं यजमानः; त्वमेवाकाशं सोमश्चापि॥

Verse 100

त्वं सूर्यस्त्वं तु वित्तेशो यमस्त्वं गुरुरेव च । त्वया व्याप्तं जगत्सर्वं त्रैलोक्यं भास्वता यथा

त्वमेव सूर्यः, त्वं वित्तेशः, त्वमेव यमः, त्वमेव गुरुरपि। त्वया व्याप्तं जगत्सर्वं त्रैलोक्यं भास्वता यथा॥

Verse 101

एतद्बाणकृतं स्तोत्रं श्रुत्वा देवो महेश्वरः । क्रोधं मुक्त्वा प्रसन्नात्मा तदा वचनमब्रवीत्

एतद्बाणकृतं स्तोत्रं श्रुत्वा देवो महेश्वरः। क्रोधं विमुच्य प्रसन्नात्मा तदा वचनमब्रवीत्॥

Verse 102

ईश्वर उवाच । न भेतव्यं न भेतव्यमद्यप्रभृति दानव । सौवर्णे भवने तिष्ठ मम पार्श्वेऽथवा पुनः

ईश्वर उवाच— मा भैः मा भैः अद्यप्रभृति दानव। सौवर्णे भवने तिष्ठ मम पार्श्वेऽथवा पुनः॥

Verse 103

पुत्रपौत्रप्रपौत्रैश्च बान्धवैः सह भार्यया । अद्यप्रभृति वत्स त्वमवध्यः सर्वशत्रुषु

पुत्रपौत्रप्रपौत्रैश्च बान्धवैः सह भार्यया। अद्यप्रभृति वत्स त्वमवध्यः सर्वशत्रुषु॥

Verse 104

मार्कण्डेय उवाच । भूयस्तस्य वरो दत्तो देवदेवेन भारत । स्वर्गे मर्त्ये च पाताले पूजितः ससुरासुरैः

मार्कण्डेय उवाच—भूयस्तस्य वरो दत्तो देवदेवेन भारत। स्वर्गे मर्त्ये च पाताले पूजितः ससुरासुरैः॥

Verse 105

अक्षयश्चाव्ययश्चैव वस त्वं वै यथासुखम् । ततो निवारयामास रुद्रः सप्तशिखं तदा

अक्षयश्चाव्ययश्चैव वस त्वं वै यथासुखम्। ततो निवारयामास रुद्रः सप्तशिखं तदा॥

Verse 106

तृतीयं रक्षितं तस्य पुरं देवेन शम्भुना । ज्वालामालाकुलं चान्यत्पतितं धरणीतले

तृतीयं रक्षितं तस्य पुरं देवेन शम्भुना। ज्वालामालाकुलं चान्यत्पतितं धरणीतले॥

Verse 107

अर्धेन प्रस्थितादूर्ध्वं तस्य ज्वाला दिवं गताः । हाहाकारो महांस्तत्र ऋषिसङ्घैरुदीरितः

अर्धेन प्रस्थितादूर्ध्वं तस्य ज्वाला दिवं गताः। हाहाकारो महांस्तत्र ऋषिसङ्घैरुदीरितः॥

Verse 108

दैवतैश्च महाभागैः सिद्धविद्याधरादिभिः । एकं तु पतितं तत्र श्रीशैले खण्डमुत्तरम्

दैवतैश्च महाभागैः सिद्धविद्याधरादिभिः। एकं तु पतितं तत्र श्रीशैले खण्डमुत्तरम्॥

Verse 109

द्वितीयं पतितं राजञ्छैले ह्यमरकण्टके । प्रज्वलत्पतितं तत्र तेन ज्वालेश्वरं स्मृतम्

द्वितीयं खण्डं राजन् अमरकण्टकशैले पतितम्। तत्र ज्वलज्ज्वलनरूपेण पतितत्वात् तत्स्थानं ‘ज्वालेश्वर’ इति स्मृतम्॥

Verse 110

दग्धे तु त्रिपुरे राजन्पतिते खण्ड उत्तमे । रुद्रो देवः स्थितस्तत्र ज्वालामालानिवारकः

त्रिपुरे दग्धे राजन् उत्तमखण्डे पतिते सति। तत्र रुद्रो देवः स्थितः, ज्वालामालानिवारकः॥

Verse 111

हाहाकारपराणां तु ऋषीणां रक्षणाय च । स्वयं मूर्तिर्महेशानुमावृषभसंयुतः

हाहाकारपराणां ऋषीणां रक्षणाय च। स्वयं महेशः मूर्तिमान् अभवत्, उमया सह वृषभारूढः॥

Verse 112

मनसापि स्मरेद्यस्तु भक्त्या ह्यमरकण्टकम् । चान्द्रायणाधिकं पुण्यं स लभेन्नात्र संशयः

यो भक्त्या मनसापि अमरकण्टकं स्मरेत्। स चान्द्रायणाधिकं पुण्यं लभते, नात्र संशयः॥

Verse 113

अतिपुण्यो गिरिश्रेष्ठो यस्माद्भरतसत्तम । अस्मान्नित्यं भवेद्राजन्सर्वपापक्षयंकरः

अतिपुण्यो गिरिश्रेष्ठोऽयं यतः भरतसत्तम। अस्माकं जनानां राजन् नित्यं सर्वपापक्षयङ्करः॥

Verse 114

नानाद्रुमलताकीर्णो नानापुष्पोपशोभितः । नानागुल्मलताकीर्णो नानावल्लीभिरावृतः

नानाविधद्रुमलताभिः परिपूर्णो नानापुष्पैर्विभूषितः । नानागुल्मलतासङ्कुलो नानावल्ल्याभिराच्छादितः ॥

Verse 115

सिंहव्याघ्रसमाकीर्णो मृगयूथैरलंकृतः । श्वापदानां च घोषेण नित्यं प्रमुदितोऽभवत्

सिंहव्याघ्रैः समाकीर्णो मृगयूथैर्विभूषितः । श्वापदघोषसंयुक्तो नित्यं प्रमुदितोऽभवत् ॥

Verse 116

ब्रह्मेन्द्रविष्णुप्रमुखैर्ह्यमरैश्च सहस्रशः । सेव्यते देवदेवेशः शङ्करस्तत्र पर्वते

ब्रह्मेन्द्रविष्णुप्रमुखैर्ह्यमरैः सहस्रशः । तत्र पर्वते देवदेवेशः शङ्करः सेव्यते ॥

Verse 117

पतनं कुरुते योऽस्मिन्पर्वतेऽमरकण्टके । क्रीडते क्रमशो राजन्भुवनानि चतुर्दश

योऽस्मिन्पर्वतेऽमरकण्टके पतनं कुरुते नरः । स राजन् क्रमशो भुङ्क्ते क्रीडां भुवनचतुर्दशे ॥

Verse 118

ऐन्द्रं वाह्नं च कौबेरं वायव्यं याम्यमेव च । नैरृत्यं वारुणं चैव सौम्यं सौरं तथैव च

ऐन्द्रं वाह्नं च कौबेरं वायव्यं याम्यमेव च । नैरृत्यं वारुणं चैव सौम्यं सौरं तथैव च ॥

Verse 119

ब्राह्मं च पदमक्लिष्टं वैष्णवं तदनन्तरम् । उमारुद्रं महाभाग ऐश्वरं तदनन्तरम्

ततः ब्राह्मं पदमक्लिष्टं, तदनन्तरं वैष्णवं पदम्। ततः उमारुद्रपदं, महाभाग, तदनन्तरम् ऐश्वरं पदम्॥

Verse 120

परं सदाशिवं शान्तं सूक्ष्मं ज्योतिरतीन्द्रियम् । तस्मिन्याति लयं धीरो विधिना नात्र संशयः

परं तु सदाशिवं शान्तं सूक्ष्मं ज्योतिरतीन्द्रियम्। तस्मिन्धीरो विधिनैव लयं याति, नात्र संशयः॥

Verse 121

युधिष्ठिर उवाच । कोऽप्यत्र विधिरुद्दिष्टः पतने ऋषिसत्तम । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व संशयोऽस्ति महामुने

युधिष्ठिर उवाच—ऋषिसत्तम, अत्र पतने कश्चिद्विधिरुद्दिष्टः किम्? एतत्सर्वं ममाचक्ष्व, महामुने; मे संशयो जातः॥

Verse 122

श्रीमार्कण्डेय उवाच । शृणुष्व कथयिष्यामि तं विधिं पाण्डुनन्दन । यत्कृत्वा प्रथमं कर्म निपतेत्तदनन्तरम्

श्रीमार्कण्डेय उवाच—शृणुष्व पाण्डुनन्दन, तं विधिं कथयामि। यत्कृत्वा प्रथमं कर्म, तदनन्तरं निपतेत्॥

Verse 123

कृत्वा कृच्छ्रत्रयं पूर्वं जप्त्वा लक्षं दशैव तु । शाकयावकभुक्चैव शुचिस्त्रिषवणो नृप

पूर्वं कृच्छ्रत्रयं कृत्वा, जप्त्वा लक्षं दशैव तु। शाकयावकभुग्भूत्वा, शुचिः त्रिषवणो नृप॥

Verse 124

त्रिकालमर्चयेदीशं देवदेवं त्रिलोचनम् । दशांशेन तु राजेन्द्र होमं तत्रैव कारयेत्

त्रिकालं देवदेवं त्रिलोचनमीशं समर्चयेत्। जपदशांशेन च, राजेन्द्र, तत्रैव होमं कारयेत्॥

Verse 125

लक्षवारं जपेद्देवं गन्धमाल्यैश्च पूजयेत् । रात्रौ स्वप्ने तदा पश्येद्विमानस्थं ततः क्षिपेत्

लक्षवारं देवं जपेत्, गन्धमाल्यैश्च पूजयेत्। रात्रौ स्वप्ने तदा पश्येद्विमानस्थं, ततः क्षिपेत्॥

Verse 126

अनेनैव विधानेन आत्मानं यस्तु निक्षिपेत् । स्वर्गलोकमनुप्राप्य क्रीडते त्रिदशैः सह

अनेनैव विधानेन यस्त्वात्मानं निक्षिपेत्। स्वर्गलोकमनुप्राप्य त्रिदशैः सह क्रीडते॥

Verse 127

त्रिंशद्वर्षसहस्राणि त्रिंशत्कोट्यस्तथैव च । मुक्त्वा मनोरमान्भोगांस्तदा गच्छेन्महीतलम्

त्रिंशद्वर्षसहस्राणि त्रिंशत्कोट्यस्तथैव च। मुक्त्वा मनोरमान्भोगांस्तदा गच्छेन्महीतलम्॥

Verse 128

पृथिवीमेकच्छत्रेण भुनक्ति लोकपूजितः । व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्

पृथिवीमेकच्छत्रेण भुनक्ति लोकपूजितः। व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्॥

Verse 129

ज्वालेश्वरं तु तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तत्र ज्वाला नदी पार्थ प्रस्रुता शिवनिर्मिता

ज्वालेश्वरं नाम तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्। तत्र, हे पार्थ, शिवनिर्मिता ज्वाला नाम नदी प्रस्रवति॥

Verse 130

निर्वाप्य तद्बाणपुरं रेवया सह संगता । तत्र स्नात्वा महाराज विधिना मन्त्रसंयुतः

तद्बाणपुरं निर्वाप्य रेवया सह संगता। तत्र स्नात्वा महाराज विधिना मन्त्रसंयुतः॥

Verse 131

तिलसंमिश्रतोयेन तर्पयेत्पितृदेवताः । पिण्डदानेन च पित्ःन् पैण्डरीकफलं लभेत्

तिलसंमिश्रतोयेन तर्पयेत् पितृदेवताः। पिण्डदानेन च पितॄन् पैण्डरीकफलं लभेत्॥

Verse 132

अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति

अनाशकं तु यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप। मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति॥

Verse 133

अमराणां शतैश्चैव सेवितो ह्यमरेश्वरः । तथैव ऋषिसङ्घैश्च तेन पुण्यतमो महान्

अमराणां शतैश्चैव सेवितो ह्यमरेश्वरः। तथैव ऋषिसङ्घैश्च तेन पुण्यतमो महान्॥

Verse 134

समन्ताद्योजनं तीर्थं पुण्यं ह्यमरकण्टकम् । रुद्रकोटिसमोपेतं तेन तत्पुण्यमुत्तमम्

समन्ताद् योजनपर्यन्तं तीर्थं पुण्यं ह्यमरकण्टकम्। रुद्रकोटिसमोपेतं तस्मात् तस्य पुण्यमुत्तमम्॥

Verse 135

तस्य पर्वतराजस्य यः करोति प्रदक्षिणम् । प्रदक्षिणीकृता तेन पृथिवी नात्र संशयः

तस्य पर्वतराजस्य यः करोति प्रदक्षिणम्। तेन प्रदक्षिणीकृता पृथिवी नात्र संशयः॥

Verse 136

वाचिकं मानसं चैव कायिकं त्रिविधं च यत् । नश्यते पातकं सर्वमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

वाचिकं मानसं चैव कायिकं त्रिविधं च यत्। नश्यते पातकं सर्वमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्॥

Verse 137

अमरेश्वरपार्श्वे च तीर्थं शक्रेश्वरं नृप । तपस्तप्त्वा पुरा तत्र शक्रेण स्थापितं किल

अमरेश्वरपार्श्वे च तीर्थं शक्रेश्वरं नृप। तपस्तप्त्वा पुरा तत्र शक्रेण स्थापितं किल॥

Verse 138

कुशावर्तं नाम तीर्थं ब्रह्मणा च कृतं शुभम् । ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातं हंसतीर्थं तथा परम्

कुशावर्तं नाम तीर्थं ब्रह्मणा कृतं शुभम्। ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातं हंसतीर्थं तथा परम्॥

Verse 139

अम्बरीषस्य तीर्थं च महाकालेश्वरं तथा । कावेर्याः पूर्वभागे च तीर्थं वै मातृकेश्वरम्

अम्बरीषस्य तीर्थं च तथा महाकालेश्वरम् । कावेर्याः पूर्वभागे च तीर्थं वै मातृकेश्वरम् ॥

Verse 140

एतानि दक्षिणे तीरे रेवाया भरतर्षभ । संसेवनस्नानदानैः पापसङ्घहराणि च

एतानि दक्षिणे तीरे रेवाया भरतर्षभ । संसेवनस्नानदानैः पापसङ्घहराणि च ॥

Verse 141

भृगुतुङ्गे महाराज प्रसिद्धो भैरवः शिवः । तस्य याम्यविभागे च तीर्थं वै चपलेश्वरम्

भृगुतुङ्गे महाराज प्रसिद्धो भैरवः शिवः । तस्य याम्यविभागे च तीर्थं वै चपलेश्वरम् ॥

Verse 142

एतौ स्थितौ दुःखहरौ रेवाया उत्तरे तटे । तावभ्यर्च्य तथा नत्वा सम्यग्यात्राफलं भवेत् । अदृष्टपूजितौ तौ हि नराणां विघ्नकारकौ

एतौ स्थितौ दुःखहरौ रेवाया उत्तरे तटे । तावभ्यर्च्य तथा नत्वा सम्यग्यात्राफलं भवेत् । अदृष्टपूजितौ तौ हि नराणां विघ्नकारकौ ॥