Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

Devanagari script

ददुः समुद्रा रत्नानि ब्रह्मर्षिभ्यो नृपोत्तम । धनदोऽपि ददौ वित्तं सर्वब्राह्मणवाञ्छितम्

Transliteration

daduḥ samudrā ratnāni brahmarṣibhyo nṛpottama | dhanado'pi dadau vittaṃ sarvabrāhmaṇavāñchitam

Translation

नृपोत्तम, समुद्राः ब्रह्मर्षिभ्यः रत्नानि ददुः; धनदः कुबेरोऽपि सर्वब्राह्मणवाञ्छितं वित्तं ददौ।

Word by Word

• ददुः: gave
• ददुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural)

• समुद्राः: the oceans
• समुद्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), प्रथमा (1st case), बहुवचनम् (plural)

• रत्नानि: gems
• रत्नानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neuter), द्वितीया (2nd case), बहुवचनम् (plural)

• ब्रह्मर्षिभ्यः: to the Brahmarishis
• ब्रह्मर्षिभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मर्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), चतुर्थी (4th case), बहुवचनम् (plural)

• नृपोत्तम: O best of kings
• नृपोत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), सम्बोधन (8th case/vocative), एकवचनम् (singular)

• धनदः: Kubera (giver of wealth)
• धनदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धनद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), प्रथमा (1st case), एकवचनम् (singular)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle), समुच्चय/अपि-अर्थः (also/even)

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)

• वित्तम्: wealth
• वित्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neuter), द्वितीया (2nd case), एकवचनम् (singular)

• सर्वब्राह्मणवाञ्छितम्: desired by all Brahmins
• सर्वब्राह्मणवाञ्छितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + ब्राह्मण + वाञ्छित (प्रातिपदिक; वाञ्छित = वाञ्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त))
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neuter), द्वितीया (2nd case), एकवचनम् (singular); क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle) विशेषणम्

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpottama / rājendra (king addressed)

Visual Art Cues

Scene: A cosmic court-like assembly: brahmarṣis seated in serenity while the oceans personified offer jewel-treasures; Kubera presents heaps of gold and gems as sanctioned gifts.

Characters & Entities

• Samudra (Oceans)
• Brahmarṣi
• Dhanada (Kubera)
• Brāhmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True yajña is completed by generosity—honoring sages and brāhmaṇas with fitting gifts sustains dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the verse evokes cosmic benefactors (oceans, Kubera) to magnify the rite’s sanctity within Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

It indicates dakṣiṇā/dāna: giving jewels and wealth to brahmarṣis and brāhmaṇas as part of the sacrificial economy.