Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Chandas (Gāyatrī, Triṣṭubh); Indra; Aśvins; Vasus; Sūrya (via raśmi)
Chandas: Yajus with embedded metrical segments

गा॒य॒त्रं छन्दो॑ऽसि॒ त्रै॑ष्टुभं॒ छन्दो॑ऽसि॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्यां॑ त्वा॒ परि॑ गृह्णाम्य॒न्तरि॑क्षे॒णोप॑ यच्छामि । इन्द्रा॑श्विना॒ मधु॑नः सार॒घस्य॑ घ॒र्मं पा॑त॒ वस॑वो॒ यज॑त॒ वाट् । स्वाहा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मये॑ वृष्टि॒वन॑ये ।

gāyatráṃ chándo ’si tráiṣṭubhaṃ chándo ’si dyā́vā-pṛthivī́bhyāṃ tvā pári gṛhṇāmy antárikṣeṇópa yacchāmi | indrāśvinā mádhunaḥ sāraghásya gharmáṃ pāta vásavo yájata vāṭ | svāhā́ sū́ryasya raśmáye vṛṣṭivánaye |

गायत्रं छन्दोऽसि, त्रैष्टुभं छन्दोऽसि। द्यावापृथिवीभ्यां त्वा परिगृह्णामि; अन्तरिक्षेणोप यच्छामि। इन्द्राश्विना मधुनः सारघस्य घर्मं पात; वसवो यजत—वाट्। स्वाहा सूर्यस्य रश्मये वृष्टिवनये।

गा॒य॒त्रम् । छन्दः॑ । अ॒सि॒ । त्रै॑ष्टुभम् । छन्दः॑ । अ॒सि॒ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्याम् । त्वा॒ । परि॑ । गृह्णामि । अ॒न्तरि॑क्षेण । उप॑ । यच्छामि । इन्द्रा॑श्विना । मधु॑नः । सार॒घस्य॑ । घ॒र्मम् । पा॑त । वस॑वः । यज॑त । वाट् । स्वाहा । सूर्य॑स्य । र॒श्मये॑ । वृष्टि॒वन॑ये ।

गायत्रम्Gāyatrī (metre)
गायत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootगायत्र (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
त्रैष्टुभम्Triṣṭubh (metre)
त्रैष्टुभम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रैष्टुभ (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
द्यावापृथिवीभ्याम्with Heaven-and-Earth
द्यावापृथिवीभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
गृह्णामिI take/hold
गृह्णामि:
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
अन्तरिक्षेणwith the midspace/atmosphere
अन्तरिक्षेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप
यच्छामिI offer/hand over
यच्छामि:
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
इन्द्राश्विनाO Indra and Aśvins
इन्द्राश्विना:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्राश्विन् (प्रातिपदिक; द्वन्द्व)
मधुनःof honey/sweetness
मधुनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
सारघस्यof the flowing/streaming (one)
सारघस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootसारघ (प्रातिपदिक)
घर्मम्the gharma (hot libation)
घर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootघर्म (प्रातिपदिक)
पातम्drink (you two)
पातम्:
TypeVerb
Rootपा (धातु)
वसवःO Vasus
वसवः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
यजतworship/sacrifice (you all)
यजत:
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
वाट्vaṭ (ritual exclamation)
वाट्:
TypeIndeclinable
Rootवाट् (निपात/उद्गार)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
रश्मयेto the ray
रश्मये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
वृष्टिवनयेto the rain-winning (power/one)
वृष्टिवनये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवृष्टिवनय (प्रातिपदिक; समास)
C
Chandas (Gāyatrī)
C
Chandas (Triṣṭubh)
D
Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
A
Antarikṣa (Mid-air)
I
Indra
A
Aśvins
V
Vasus
S
Sūrya (via raśmi, the ray)