Mantra 26
Rishi: Traditionally assigned within the Agni-hymnic lineage (Ṛgvedic provenance); specific ṛṣi attribution in VS is often left implicit for such adopted ṛc-formulas.
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (ṛg-style cadence; adopted into Yajus usage)
Samhita Patha (Devanagari)
तं त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः । स नो॑ बोधि श्रु॒धी हव॑मुरु॒ष्या णो॑ अधाय॒तः सम॑स्मात्
Transliteration
táṃ tvā́ śociṣṭha dīdivaḥ sumnā́ya nūnám īmahe sákhībhyaḥ | sá no bodhi śrudhī hávam uruṣyā́ ṇo adhāyatáḥ sám asmā́t ||
Translation
हे शोचिष्ठ दीदिवः! सखिभ्यः सुम्नाय नूनं त्वां वयं ईमहे। स नः बोधि, श्रुधी हवं; उरुष्य नः अधायतः समस्मात्।
Padapatha (Word Analysis)
तम् । त्वा॑ । शोचिष्ठ । दीदिवः । सुम्नाय॑ । नूनम् । ईमहे । सखिभ्यः । सः । नः । बोधि । श्रुधी । हवम् । उरुष्य । नः । अधायतः । समस्मात् ।
Word by Word
तम्him/that (as object)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शोचिष्ठO most radiant/pure
शोचिष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootशुच् (धातु) → शोचि- (प्रातिपदिक); शोचिष्ठ = अतिशयार्थे तमप्
दीदिवःO shining one
दीदिवः:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootदीदिवस् (प्रातिपदिक; ‘दीप्तिमान्’)
सुम्नायfor favor/grace
सुम्नाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
नूनम्now/indeed
नूनम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
ईमहेwe beseech/implore
ईमहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयाच्/ई (धातु; ‘याचने/प्रार्थने’) → ईमहे
सखिभ्यःfor the friends/companions
सखिभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्ता
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us/our
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बोधिbe awake/understand (become aware)
बोधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
श्रुधीhear!
श्रुधी:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
हवम्invocation/call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक)
उरुष्यprotect! (pray, give wide protection)
उरुष्य:
—
TypeIndeclinable
Rootउरुष्य (अव्यय/निपात; ‘रक्षणे’ अर्थे, प्रार्थनात्मक)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अधायतःfrom the assailing/hostile one
अधायतः:
अपादान
TypeAdjective/Participle
Rootअधि + या (धातु) → अधायत (कृदन्त/विशेषण) → अधायतः
समस्मात्from this (danger) altogether
समस्मात्:
अपादान
TypePronoun (with prefix)
Rootसम + अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes