Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

सत्यप्रतिज्ञा-तपःसंवादः

Pārvatī’s Vow of Truth and the Dialogue on Her Tapas

एकाकी च सदा नित्यं विरागी च विशेषतः । तस्मात्त्वं हि हरे नैव मनो योक्तुं तु चार्हसि

ekākī ca sadā nityaṃ virāgī ca viśeṣataḥ | tasmāttvaṃ hi hare naiva mano yoktuṃ tu cārhasi

स एकाकी सदा नित्यं स्वयंसिद्धो विरागवान् विशेषतः। तस्मात् त्वं हि हरे तस्मिन् मनो बन्धुं न कर्हिचित् अर्हसि॥

एकाकीsolitary
एकाकी:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
and
:
Samuccaya (समुच्चय/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
नित्यम्constantly
नित्यम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभाव (accusative used adverbially); क्रियाविशेषण
विरागीdispassionate
विरागी:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविरागिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
विशेषतःparticularly
विशेषतः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययप्रयोग (ablative used as indeclinable: ‘therefore/from that’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
हरेO Hari
हरे:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
एवat all/indeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
मनःmind
मनः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
योक्तुम्to attach
योक्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to join/attach’
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-निपात (but/indeed)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (and)
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

Parvati

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

S
Shiva
V
Vishnu

FAQs

The verse highlights Shiva as Pati—ever-free, self-complete, and supremely detached—teaching that liberation arises by aligning the mind with His transcendence rather than projecting worldly motives onto Him.

The Liṅga signifies Shiva’s transcendence and self-sufficiency; even when worshipped in a saguna form, the devotee is reminded that Shiva remains untouched by desire, so worship should be offered without bargaining—pure bhakti with inner renunciation.

Practice mental restraint and vairagya: sit in stillness, repeat the Pañcākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya"), and contemplate Shiva as ekākī and virāgī—unbound by craving—so the mind becomes steady and devotional.