Rig Veda 10.34.8: Mandala 10, Sukta 34, Mantra 8
Sukta 10.34
Rishi: Kavasha Ailusha
Devata: Akṣāḥ (Dice) contrasted with Savitṛ as archetypal impeller
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्रिपञ्चाशः क्रीळति व्रात एषां देव इव सविता सत्यधर्मा । उग्रस्य चिन्मन्यवे ना नमन्ते राजा चिदेभ्यो नम इत्कृणोति ॥
Transliteration
tripañcāśáḥ krī́ḷati vrā́ta eṣāṃ devá iva savitā́ satyádharmā | ugrásya cin mányave nā́ namante rājā́ cid ebhyo náma ít kṛṇoti ||
Translation
त्रिपञ्चाशः क्रीळति व्रात एषां, देव इव सविता सत्यधर्मा। उग्रस्य चिन्मन्यवे न नमन्ते, राजा चिदेभ्यो नम इत्कृणोति॥
Word by Word
त्रिपञ्चाशःthe fifty-three (ones)
त्रिपञ्चाशः:
कर्तृ (समूह-कर्तृ)
TypeNoun (numeral)
Rootत्रि + पञ्चाशत् (संख्या-प्रातिपदिक) → त्रिपञ्चाशत्
क्रीळतिplays, gambles
क्रीळति:
क्रिया
TypeVerb
Rootक्रीळ् (धातु)
व्रातःthe troop, host
व्रातः:
कर्तृ (त्रिपञ्चाशः इत्यस्य विशेष्य/समूहवाचक)
TypeNoun
Rootव्रात (प्रातिपदिक)
एषाम्of these (them)
एषाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
सम्बन्ध (comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
सविताSavitar
सविता:
उपमान (to देवः)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
सत्यधर्माof true ordinance / true law
सत्यधर्मा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसत्य-धर्मन् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
उग्रस्यof the fierce one
उग्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective (used substantively)
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
सम्बन्ध (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
मन्यवेto (his) wrath
मन्यवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
नnot
न:
सम्बन्ध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
नमन्तेthey bow
नमन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
राजाa king
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
सम्बन्ध (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
एभ्यःto these (them)
एभ्यः:
सम्प्रदान (with नमः कृ)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नमःobeisance, homage
नमः:
कर्म (कृणोति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
इत्just, indeed
इत्:
सम्बन्ध (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootइत् (अव्यय; वैदिक-निपात)
कृणोतिmakes, performs
कृणोति:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु; वैदिक-प्रयोग: कृणोति)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.