Rig Veda 10.113.9: Mandala 10, Sukta 113, Mantra 9
Sukta 10.113
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
भूरि दक्षेभिर्वचनेभिॠक्वभिः सख्येभिः सख्यानि प्र वोचत । इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शृणुते दभीतये ॥
Transliteration
bhū́ri dákṣebhir vacanébhiḥ ṛ́kvabhiḥ sakhyébhiḥ sakhyā́ni prá vocata | índro dhúnim ca cúmurim ca dámbhayañ chraddhāmanasyā́ śṛṇute dabhītáye ||
Translation
भूरिदक्षैर्वचनेभिरृक्वभिः सख्येभिश्च सख्यानि प्र वोचत। इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयन् श्रद्धामनसा शृणुते दभीतये॥
Word by Word
भूरिmuch, abundant
भूरि:
विशेषणम् (प्रमाण/परिमाण)
TypeAdjective
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
दक्षेभिःwith skills/abilities
दक्षेभिः:
करण
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
वचनेभिःwith utterances/words
वचनेभिः:
करण
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक; √वच्)
ऋक्वभिःwith the ṛk-singers (hymn-singers)
ऋक्वभिः:
करण/सहकारक (सह)
TypeNoun
Rootऋक्वन् (प्रातिपदिक; ‘ऋच्’/ऋग्वेदिक-स्तुतिकर्ता)
सख्येभिःwith friendships/alliances
सख्येभिः:
करण/सहकारक
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; सखि-सम्बन्ध)
सख्यानिfriendships, friendly acts
सख्यानि:
कर्म (वोचत इति वाच्यस्य)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
वोचतspeak (you all), proclaim
वोचत:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच् (वदने)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
धुनिम्Dhunī (a foe/demon)
धुनिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधुनि (प्रातिपदिक; दानव/शत्रुनाम)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चुमुरिम्Cumuri (a foe/demon)
चुमुरिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootचुमुरि (प्रातिपदिक; दानव/शत्रुनाम)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
दम्भयन्crushing, subduing
दम्भयन्:
कर्तृ-विशेषणम् (सहक्रिया)
TypeVerb (participle)
Root√दम्भ् (दम्भने/वञ्चने; RV प्रयोगे ‘पराजयति/नाशयति’)
श्रद्धामनस्याःof the faith-minded (woman), of her whose mind is faith
श्रद्धामनस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (epithet)
Rootश्रद्धामनस्य (प्रातिपदिक; ‘श्रद्धा-मनस्’ समासः, RV विशेषण)
शृणुतेhe hears, listens
शृणुते:
क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु (श्रवणे)
दभीतयेfor (her) fear/for the frightened one (for protection)
दभीतये:
सम्प्रदान (हितार्थे)
TypeNoun
Rootदभीति (प्रातिपदिक; √भि ‘भये’ + द-प्रत्यय/वृद्धि; ‘भय/भीति’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.