Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

मधुवनप्रवेशः — The Vanaras Enter Madhuvana

Honey-Grove Episode

ततश्चानुमता स्सर्वे सम्प्रहृष्टा वनौकसः।मुदिताः प्रेरिताश्चापि प्रनृत्यन्तोऽभवंस्तदा।।।।

tataś cānumatāḥ sarve samprahṛṣṭā vanaukasaḥ | muditāḥ preritāś cāpi pranṛtyanto ’bhavaṁs tadā ||

ततः सर्वेऽनुमताः वनौकसः सम्प्रहृष्टा मुदिताः। प्रेरिताश्चापि तदा प्रनृत्यन्तोऽभवन्॥

tataḥthen
tataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (then)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
anumatāḥpermitted
anumatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanu-mā (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘having been permitted’
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
samprahṛṣṭāḥhighly delighted
samprahṛṣṭāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-pra-hṛṣṭa (प्रातिपदिक; from √hṛṣ)
Formकृदन्त-क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; predicate adjective
vanaukasaḥforest-dwellers (monkeys)
vanaukasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvana-okas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘forest-dwellers’
muditāḥrejoiced
muditāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmudita (प्रातिपदिक; from √mud)
Formकृदन्त-क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
preritāḥimpelled/urged
preritāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra-īr (धातु)
Formकृदन्त-क्त (causative sense ‘impelled’), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis ‘also/even’
pranṛtyantaḥdancing
pranṛtyantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra-nṛt (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘dancing’
abhavanbecame/were
abhavan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
tadāthen
tadā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then/at that time)

Permitted thus to drink honey the forestdwelling monkeys were motivated. They rejoiced very happily and started dancing.

V
Vānaras
M
Madhuvana (implied)

FAQs

Enjoyment becomes ethically acceptable when it follows permission and order; their joy is depicted as regulated, not transgressive.

After being allowed to drink honey, the Vānaras burst into celebration, dancing in high spirits.

Communal harmony—collective joy expressed without internal conflict, arising from a shared, authorized decision.