Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

हनूमत्सीतासंवादः

Hanumān–Sītā Dialogue and Identity Verification

दद्यान्न प्रतिगृह्णीयान्न ब्रूयात्किञ्चिदप्रियम्।।।।अपि जीवितहेतोर्वा रामस्सत्यपराक्रमः।

dadyān na pratigṛhṇīyān na brūyāt kiñcid apriyam |

api jīvitahetor vā rāmaḥ satyaparākramaḥ ||

दद्यात् न प्रतिगृह्णीयात्, न ब्रूयात् किञ्चिद् अप्रियम्। अपि जीवितहेतोर्वा, रामः सत्यपराक्रमः॥

दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/Potential), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
not
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
प्रतिगृह्णीयात्should accept/take (in return)
प्रतिगृह्णीयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
not
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
ब्रूयात्should speak
ब्रूयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
किञ्चित्anything; even a little
किञ्चित्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम् (neuter), द्वितीया/प्रथमा (acc./nom. used adverbially), एकवचनम्; अव्ययीभावेन प्रयोगः (used as indeclinable-like: 'anything/a little')
अप्रियम्what is unpleasant/harsh
अप्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम् (neuter), द्वितीया (accusative), एकवचनम्; कर्मपदम् (object)
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (even/also)
जीवित-हेतोःfor the sake of life
जीवित-हेतोः:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative: 'for the sake of life'); हेतु-शब्दः पुल्लिङ्गः, षष्ठी (genitive), एकवचनम्; अर्थे: निमित्त/प्रयोजन (cause/purpose)
वाeven/or
वा:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive particle: or/even)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम् (masculine), प्रथमा (nominative), एकवचनम्
सत्य-पराक्रमःwhose strength/valor is truth
सत्य-पराक्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ-समासः (interpretable as 'whose valor is truth' / 'truth as valor'); पुल्लिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् रामस्य

"Rama, whose strength was his truthfulness, gave whatever others sought but would not accept anything in return. He would not speak a harsh word.

R
Rama

FAQs

Truthful, non-harmful conduct: generosity without grasping, and speech disciplined to avoid cruelty—ethical integrity maintained even under threat.

Hanuman describes Rama’s character to reassure Sita that Rama’s actions are grounded in dharma and truth.

Satyaparākrama: truth as moral power, expressed through giving, restraint, and gentle speech.