Shloka 24
हनूमत्सीतासंवादः
Hanumān–Sītā Dialogue and Identity Verification
Devanagari script
स पितुर्वचनं श्रीमानभिषेकात्परं प्रियम्।।।।मनसा पूर्वमासाद्य वाचा प्रतिगृहीतवान्।
Transliteration
sa pitur vacanaṃ śrīmān abhiṣekāt paraṃ priyam |
manasā pūrvam āsādya vācā pratigṛhītavān ||
Translation
स पितुर्वचनं श्रीमान् अभिषेकात् परं प्रियम्। मनसा पूर्वमासाद्य वाचा प्रतिगृहीतवान्॥
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पितुःof (his) father
पितुः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वचनम्word/command
वचनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रीमान्illustrious
श्रीमान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रीमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
अभिषेकात्than coronation
अभिषेकात्:
अपादान (Apādāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootअभिषेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/पञ्चमी), एकवचन; तुलना/अपेक्षा (than coronation)
परम्more/supremely
परम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifies priyam)
प्रियम्dear
प्रियम्:
कर्म (Karma/Object complement)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate to vacanam)
मनसाwith (his) mind
मनसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पूर्वम्first
पूर्वम्:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa/Time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
आसाद्यhaving accepted
आसाद्य:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/Prior action)
TypeVerb
Rootआ- सद् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त (Gerund/Absolutive/ल्यप्), 'having approached/accepted'
वाचाby speech
वाचा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
प्रतिगृहीतवान्accepted
प्रतिगृहीतवान्:
क्रिया (Main action, periphrastic)
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्तवत्/Perfect active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having accepted'
Context
"The illustrious Rama who valued his father's word more than sovereignty, bowed to the command of the father.
Characters & Entities
R
RamaD
DasarathaFAQs
Pitṛ-vākya-paripālana: honoring the father’s word as a dharmic obligation, even when it costs power and comfort.
Rama responds to the crisis by accepting the command tied to Daśaratha’s promise, prioritizing dharma over kingship.
Rama’s satya and self-mastery: he inwardly resolves first, then calmly commits outwardly.