HomeRamayanaBala KandaSarga 26Shloka 6
Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

ताटकावधः

The Slaying of Tāṭakā

एवमुक्त्वा धनुर्मध्ये बध्वा मुष्टिमरिन्दम:।ज्याशब्दमकरोत्तीव्रं दिशश्शब्देन नादयन्।।1.26.6।।

evam uktvā dhanur madhye badhvā muṣṭim arindamaḥ |

jyāśabdam akarot tīvraṃ diśaḥ śabdena nādayan ||

एवमुक्त्वा धनुर्मध्ये मुष्टिं बद्ध्वा अरिन्दमः। तीव्रं ज्याशब्दमकरोत्, तेन शब्देन दिशो नादयन्॥

एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund), ‘having said’
धनुःbow
धनुः:
सम्बन्ध (Relation within compound-like phrase)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-समर्थ्ये; अत्र ‘धनुर्मध्ये’ इत्यत्र पूर्वपद; मूलतः प्रथमा/द्वितीया एकवचन रूपम् ‘धनुः’
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
बध्वाhaving clenched/fastened
बध्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund), ‘having bound/fastened’
मुष्टिम्fist/grip
मुष्टिम्:
कर्म (Object of बध्वा)
TypeNoun
Rootमुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अरिन्दमःdestroyer of enemies
अरिन्दमः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअरिन्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपाधि (epithet) of रामः
ज्याशब्दम्twang-sound of the bowstring
ज्याशब्दम्:
कर्म (Object of अकरोत्)
TypeNoun
Rootज्या + शब्द (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘ज्यायाः शब्दः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अकरोत्made/produced
अकरोत्:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तीव्रम्intense
तीव्रम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of ज्याशब्दम्
दिशःthe directions
दिशः:
कर्म (Object of नादयन्)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; ‘directions’
शब्देनwith sound
शब्देन:
करण (Instrument/means)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
नादयन्making resound
नादयन्:
कर्ता (Agent participle; describing subject)
TypeVerb
Rootनद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘sounding/causing to resound’

Rama, the destroyer of enemies having said so clinched the middle of the bow with his fist and filled the ten quarters with the resounding twanging of the bow-string.

R
Rāma
B
bow (dhanus)
B
bowstring (jyā)
D
directions/quarters (diś)

FAQs

Dharma is not passive; when protection is required, preparedness and decisive strength are part of righteous conduct.

Rāma physically prepares for the confrontation by sounding the bowstring, which signals his readiness and draws attention.

Valor disciplined by purpose—Rāma’s strength is presented as controlled and mission-oriented.