Shloka 28

ताटकावधः

The Slaying of Tāṭakā

Devanagari script

मुने कौशिक भद्रं ते सेन्द्रास्सर्वे मरुद्गणा:।।1.26.28।।तोषिता: कर्मणाऽनेन स्नेहं दर्शय राघवे।

Transliteration

mune kauśika bhadraṃ te sendrāḥ sarve marudgaṇāḥ | toṣitāḥ karmaṇānena snehaṃ darśaya rāghave ||

Translation

मुने कौशिक, भद्रं ते। सेन्द्राः सर्वे मरुद्गणाश्च, अनेन कर्मणा तोषिताः; राघवे स्नेहं दर्शय।

Word by Word

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (सम्बोधनम्)
• Type: Noun
• Root: muni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• कौशिक: O Kausika
• कौशिक: Sambodhana (सम्बोधनम्)
• Type: Noun
• Root: kauśika (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• भद्रम्: prosperity; good fortune
• भद्रम्: Karma (कर्म; implied 'astu' complement)
• Type: Noun
• Root: bhadra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive nominal usage: 'prosperity')

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदानम्; recipient)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• सेन्द्राः: together with Indra
• सेन्द्राः: Karta (कर्ता; subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: sa + indra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अव्ययीभावः: 'इन्द्रेण सह' → 'सेन्द्राः' (together with Indra)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता; subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण to 'marudgaṇāḥ'

• मरुद्गणाः: hosts of Maruts (gods)
• मरुद्गणाः: Karta (कर्ता; subject)
• Type: Noun
• Root: marut + gaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: 'मरुतां गणाः'

• तोषिताः: gratified
• तोषिताः: Karta (कर्ता; predicate)
• Type: Verb
• Root: tuṣ (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'gratified'

• कर्मणा: by the act
• कर्मणा: Karana (करणम्; cause/means)
• Type: Noun
• Root: karman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• अनेन: by this
• अनेन: Karana (करणम्; modifier)
• Type: Adjective
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण to 'कर्मणा'

• स्नेहम्: affection; friendship
• स्नेहम्: Karma (कर्म; object)
• Type: Noun
• Root: sneha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दर्शय: show
• दर्शय: Kriya (क्रिया; command)
• Type: Verb
• Root: dṛś (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• राघवे: to Rama (Raghava)
• राघवे: Sampradana (सम्प्रदानम्; recipient/beneficiary)
• Type: Noun
• Root: rāghava (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन

Context

"O ascetic Kausika, may prosperity be to you! All devatas have been gratified by this act (of Rama) and have expressed their love for Rama.

Characters & Entities

• Viśvāmitra (Kauśika)
• Rāma (Rāghava)
• Indra
• Maruts (Marudgaṇāḥ)
• surāḥ (celestial beings)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is the proper rewarding of merit: a teacher should recognize righteous service and strengthen the student through blessing and empowerment.

What is the narrative situation?

The gods, pleased with Rāma’s deed, ask Viśvāmitra to show special favor toward him.

Which character virtue is emphasized?

Gracious acknowledgement—responding to dharmic action with blessing and support.