Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

The Episode of Cyavana

Cyavana’s Hermitage and the Power of Tapas

वासांसि बहुरत्नानि धनानि विविधानि च । शत्रुघ्नसेवकेभ्योऽसौ प्रादात्तत्र महामतिः

vāsāṃsi bahuratnāni dhanāni vividhāni ca | śatrughnasevakebhyo'sau prādāttatra mahāmatiḥ

तत्र स महामतिः शत्रुघ्नसेवकेभ्यः वासांसि बहुरत्नानि धनानि विविधानि च प्रददौ॥

वासांसिgarments
वासांसि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Accusative plural
बहुरत्नानिmany jewels
बहुरत्नानि:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (बहूनि रत्नानि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Accusative plural (qualifying gifts)
धनानिwealth, riches
धनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Accusative plural
विविधानिvarious
विविधानि:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Accusative plural (agreeing with धनानि/वासांसि etc.)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — Conjunction
शत्रुघ्नसेवकेभ्यःto Śatrughna’s attendants
शत्रुघ्नसेवकेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशत्रुघ्न (प्रातिपदिक) + सेवक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (शत्रुघ्नस्य सेवकाः), पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन — Dative plural
असौhe (that person)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
प्रादात्gave
प्रादात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperfect ‘gave’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) — Adverb of place
महामतिःthe great-minded one
महामतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular

Unspecified narrator (contextual narrator within Padma Purana)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Sandhi Resolution Notes: शत्रुघ्नसेवकेभ्योऽसौ → शत्रुघ्नसेवकेभ्यः असौ (ः + अ → ओऽ); प्रादात्तत्र → प्रादात् तत्र (त् + त → त्त).

Ś
Śatrughna

FAQs

The verse highlights dāna—generous giving—shown through the gifting of clothing, jewels, and wealth to Śatrughna’s attendants.

Mentioning the servants indicates that generosity extends beyond elites to the wider retinue, reflecting social responsibility and respectful hospitality toward all associated persons.

It teaches that wealth is best used through thoughtful generosity—sharing resources with dependents, helpers, and those who serve—rather than hoarding.