Adhyaya 75

Verse 1

सुकर्मोवाच । विष्णुं कृष्णं हरिं रामं मुकुंदं मधुसूदनम् । नारायणं विष्णुरूपं नारसिंहं तमच्युतम्

सुकर्मोवाच—विष्णुं कृष्णं हरिं रामं मुकुन्दं मधुसूदनम्। नारायणं विष्णुरूपं नारसिंहं तमच्युतम्॥

Verse 2

केशवं पद्मनाभं च वासुदेवं च वामनम् । वाराहं कमठं मत्स्यं हृषीकेशं सुराधिपम्

केशवं पद्मनाभं च वासुदेवं च वामनम्। वाराहं कमठं मत्स्यं हृषीकेशं सुराधिपम्॥

Verse 3

विश्वेशं विश्वरूपं च अनंतमनघं शुचिम् । पुरुषं पुष्कराक्षं च श्रीधरं श्रीपतिं हरिम्

विश्वेशं विश्वरूपं च अनन्तमनघं शुचिम्। पुरुषं पुष्कराक्षं च श्रीधरं श्रीपतिं हरिम्॥

Verse 4

श्रीनिवासं पीतवासं माधवं मोक्षदं प्रभुम् । इत्येवं हि समुच्चारं नामभिर्मानवाः सदा

श्रीनिवासं पीतवासं माधवं मोक्षदं प्रभुम्। इत्येवं हि समुच्चारं नामभिर्मानवाः सदा॥

Verse 5

प्रकुर्वंति नराः सर्वे बालवृद्धाः कुमारिकाः । स्त्रियो हरिं सुगायंति गृहकर्मरताः सदा

प्रकुर्वन्ति नराः सर्वे बालवृद्धाः कुमारिकाः । स्त्रियोऽपि गृहकर्मरताः सदा हरिं सुगायन्ति ॥

Verse 6

आसने शयने याने ध्याने वचसि माधवम् । क्रीडमानास्तथा बाला गोविंदं प्रणमंति ते

आसने शयने याने ध्याने वचसि माधवम् । क्रीडमानास्तथा बाला गोविन्दं प्रणमन्ति ते ॥

Verse 7

दिवारात्रौ सुमधुरं ब्रुवंति हरिनाम च । विष्णूच्चारो हि सर्वत्र श्रूयते द्विजसत्तम

दिवारात्रौ सुमधुरं ब्रुवन्ति हरिनाम च । विष्णूच्चारो हि सर्वत्र श्रूयते द्विजसत्तम ॥

Verse 8

वैष्णवेन प्रभावेण मर्त्या वर्तंति भूतले । प्रासादकलशाग्रेषु देवतायतनेषु च

वैष्णवेन प्रभावेण मर्त्या वर्तन्ति भूतले । प्रासादकलशाग्रेषु देवतायतनेषु च ॥

Verse 9

यथा सूर्यस्य बिंबानि तथा चक्राणि भांति च । वैकुंठे दृश्यते भावस्तद्भावं जगतीतले

यथा सूर्यस्य बिम्बानि तथा चक्राणि भान्ति च । वैकुण्ठे दृश्यते भावस्तद्भावं जगतीतले ॥

Verse 10

तेन राज्ञा कृतं विप्र पुण्यं चापि महात्मना । विष्णुलोकस्य समतां तथानीतं महीतलम्

तेन महात्मना राज्ञा, विप्र, महत् पुण्यं समार्जितम्। तथा च महीतलं विष्णुलोकसमतां नीतम्॥

Verse 11

नहुषस्यापि पुत्रेण वैष्णवेन ययातिना । उभयोर्लोकयोर्भावमेकीभूतं महीतलम्

नहुषस्यापि पुत्रेण वैष्णवेन ययातिना। उभयोर्लोकयोर्भाव एकीभूतं महीतलम्॥

Verse 12

भूतलस्यापि विष्णोश्च अंतरं नैव दृश्यते । विष्णूच्चारं तु वैकुंठे यथा कुर्वंति वैष्णवाः

भूतलस्यापि विष्णोश्च अन्तरं नैव दृश्यते। वैकुण्ठे वैष्णवा यद्वद् विष्णुनामोच्चारं कुर्वते॥

Verse 13

भूतले तादृशोच्चारं प्रकुर्वंति च मानवाः । उभयोर्लोकयोर्विप्र एकभावः प्रदृश्यते

भूतले तादृशोच्चारं प्रकुर्वन्ति च मानवाः। उभयोर्लोकयोर्विप्र एकभावः प्रदृश्यते॥

Verse 14

जरारोगभयं नास्ति मृत्युहीना नरा बभुः । दानभोगप्रभावश्च अधिको दृश्यते भुवि

जरारोगभयं नास्ति मृत्युहीना नरा बभुः। दानभोगप्रभावश्च अधिको दृश्यते भुवि॥

Verse 15

पुत्राणां तु सुखं पुण्यमधिकं पौत्रजं नराः । प्रभुंजंति सुखेनापि मानवा भुवि सत्तम

पुत्रेभ्यः प्राप्तं सुखं पुण्यं भवति; किन्तु पौत्रजं सुखं ततोऽप्यधिकं पुण्यतमं मन्यन्ते नराः। भुवि सत्तम, मानवा अपि तद् आनन्दं सुखेनैव प्रभुञ्जते।

Verse 16

विष्णोः प्रसाददानेन उपदेशेन तस्य च । सर्वव्याधिविनिर्मुक्ता मानवा वैष्णवाः सदा

विष्णोः प्रसादलाभेन तस्योपदेशपालनेन च। वैष्णवा मानवा नित्यं सर्वव्याधिविवर्जिताः भवन्ति।

Verse 17

स्वर्गलोकप्रभावो हि कृतो राज्ञा महीतले । पंचविंशप्रमाणेन वर्षाणि नृपसत्तम

स्वर्गलोकसदृशं प्रभावं राज्ञा महीतले कृतम्। नृपसत्तम, स पंचविंशतिवर्षपर्यन्तं तं प्रभावं धारयामास।

Verse 18

गदैर्हीना नराः सर्वे ज्ञानध्यानपरायणाः । यज्ञदानपराः सर्वे दयाभावाश्च मानवाः

सर्वे नराः गदवर्जिताः, ज्ञानध्यानपरायणाः। सर्वे यज्ञदाननिरताः, मानवाः दयाभावसमन्विताश्च।

Verse 19

उपकाररताः पुण्या धन्यास्ते कीर्तिभाजनाः । सर्वे धर्मपरा विप्र विष्णुध्यानपरायणाः

उपकाररता ये पुण्याः धन्याः कीर्तिभाजनाः। विप्र, सर्वे धर्मपराः विष्णुध्यानपरायणाश्च।

Verse 20

राज्ञा तेनोपदिष्टास्ते संजाता वैष्णवा भुवि । विष्णुरुवाच । श्रूयतां नृपशार्दूल चरित्रं तस्य भूपतेः

राज्ञा तेनोपदिष्टास्ते भुवि वैष्णवताṃ गताः। विष्णुरुवाच—श्रूयतां नृपशार्दूल, तस्य भूपतेश्चरितम्॥

Verse 21

सर्वधर्मपरो नित्यं विष्णुभक्तश्च नाहुषिः । अब्दानां तत्र लक्षं हि तस्याप्येवं गतं भुवि

सर्वधर्मपरो नित्यं विष्णुभक्तो नहुष्यजः। तत्राब्दलक्षं तस्यैवं भुवि कालो व्यतीयत॥

Verse 22

नूतनो दृश्यते कायः पंचविंशाब्दिको यथा । पंचविंशाब्दिको भाति रूपेण वयसा तदा

नूतनः दृश्यते कायः पञ्चविंशतिवत्सरः। रूपेण वयसा चैव तदा पञ्चविंशतिसन्निभः॥

Verse 23

प्रबलः प्रौढिसंपन्नः प्रसादात्तस्य चक्रिणः । मानुषा भुवमास्थाय यमं नैव प्रयांति ते

प्रबलाः प्रौढिसंपन्नाः प्रसादाच्चक्रिणो हरेः। मानुषीं भुवमास्थाय यमं नैव प्रयान्ति ते॥

Verse 24

रागद्वेषविनिर्मुक्ताः क्लेशपाशविवर्जिताः । सुखिनो दानपुण्यैश्च सर्वधर्मपरायणाः

रागद्वेषविनिर्मुक्ताः क्लेशपाशविवर्जिताः। सुखिनो दानपुण्यैश्च सर्वधर्मपरायणाः॥

Verse 25

विस्तारं तेजनाः सर्वे संतत्यापि गता नृप । यथा दूर्वावटाश्चैव विस्तारं यांति भूतले

हे नृप, ते सर्वे तेजस्विनः संतत्यासहिताः सर्वत्र विस्तीर्णा अभवन्; यथा भूतले दूर्वा-वृक्षवटाश्च विस्तारं यान्ति।

Verse 26

यथा ते मानवाः सर्वे पुत्रपौत्रैः प्रविस्तृताः । मृत्युदोषविहीनास्ते चिरं जीवंति वै जनाः

एवं ते सर्वे मानवाः पुत्रपौत्रैः प्रविस्तृताः; मृत्युदोषविहीनाः सन्तो जनाः चिरं जीवन्ति वै।

Verse 27

स्थिरकायाश्च सुखिनो जरारोगविवर्जिताः । पंचविंशाब्दिकाः सर्वे नरा दृश्यंति भूतले

स्थिरकायाः सुखिनश्च जरारोगविवर्जिताः; पंचविंशतिवर्षीयाः सर्वे नराः भूतले दृश्यन्ति।

Verse 28

सत्याचारपराः सर्वे विष्णुध्यानपरायणाः । एवं सर्वे च मर्त्यास्ते प्रसादात्तस्य चक्रिणः

सत्याचारपराः सर्वे विष्णुध्यानपरायणाः; तस्य चक्रिणः प्रसादात् एव ते सर्वे मर्त्याः तथाभवन्।

Verse 29

संजाता मानवाः सर्वे दानभोगपरायणाः । मृतो न श्रूयते लोके मर्त्यः कोपि नरोत्तम

संजाताः मानवाः सर्वे दानभोगपरायणाः; लोके, हे नरोत्तम, मर्त्यः कोऽपि मृतो न श्रूयते।

Verse 30

शोकं नैव प्रपश्यंति दोषं नैव प्रयांति ते । यद्रूपं स्वर्गलोकस्य तद्रूपं भूतलस्य च

ते शोकं नैव पश्यन्ति न दोषेषु पतन्ति च। यद्रूपं स्वर्गलोकस्य तद्रूपं भूतलेऽपि वै॥

Verse 31

संजातं मानवश्रेष्ठ प्रसादात्तस्य चक्रिणः । विभ्रष्टा यमदूतास्ते विष्णुदूतैश्च ताडिताः

मानवश्रेष्ठ! तच्चक्रिणः प्रसादात् संजातम्। यमदूताः परिभ्रष्टा विष्णुदूतैश्च ताडिताः॥

Verse 32

रुदमाना गताः सर्वे धर्मराजं परस्परम् । तत्सर्वं कथितं दूतैश्चेष्टितं भूपतेस्तु तैः

रुदन्तः सर्व एते वै धर्मराजं समागताः। दूतैस्तत्सर्वमाख्यातं भूपतेश्चेष्टितं यथा॥

Verse 33

अमृत्युभूतलं जातं दानभोगेन भास्करे । नहुषस्यात्मजेनापि कृतं देवययातिना

भास्कर! दानभोगप्रभावेण अमृत्युभूतलं कृतम्। नहुषात्मजेन देवययातिना चैतदनुष्ठितम्॥

Verse 34

विष्णुभक्तेन पुण्येन स्वर्गरूपं प्रदर्शितम् । एवमाकर्णितं सर्वं धर्मराजेन वै तदा

विष्णुभक्तस्य पुण्येन स्वर्गरूपं प्रदर्शितम्। एवं तत्सर्वमाकर्ण्य धर्मराजोऽपि तदा शुश्राव॥

Verse 35

धर्मराजस्तदा तत्र दूतेभ्यः श्रुतविस्तरः । चिंतयामास सर्वार्थं श्रुत्वैवंनृपचेष्टितम्

तदा धर्मराजः तत्र स्वदूतेभ्यः विस्तरं वृत्तान्तं श्रुत्वा, एवं नृपचेष्टितं निशम्य, सर्वार्थं सम्यक् चिन्तयामास।

Verse 75

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रे पंचसप्ततितमोऽध्यायः

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः समाप्तः।