Adhyaya 25

Verse 1

सूत उवाच । इयं हि का गायति चारुलोचना विलासभावैः परिविश्वमेव । अतीव बाला शुशुभे मनोहरा संपूर्णभावैः परिमोहयेज्जनम्

सूत उवाच । इयं हि का गायति चारुलोचना विलासभावैः परिविश्वमेव । अतीव बाला शुशुभे मनोहरा संपूर्णभावैः परिमोहयेज्जनम् ॥

Verse 2

दृष्ट्वा स रंभां कमलायताक्षीं पीनस्तनीं चर्चितकुंकुमांगीम् । पद्माननां कामगृहं ममैषा नो वा रतिश्चारुमनोहरेयम्

दृष्ट्वा स रंभां कमलायताक्षीं पीनस्तनीं चर्चितकुंकुमांगीम् । पद्माननां कामगृहं ममैषा नो वा रतिश्चारुमनोहरेयम् ॥

Verse 3

संपूर्णभावां परिरूपयुक्तां कामांगशीलामतिशीलभावाम् । यास्याम्यहं वश्यमिहैव अस्या मनोभवेनाद्य इहैव प्रेषितः

संपूर्णभावां परिरूपयुक्तां कामांगशीलामतिशीलभावाम् । यास्याम्यहं वश्यमिहैव अस्या मनोभवेनाद्य इहैव प्रेषितः ॥

Verse 4

इतीव दैत्यः सुविचिंतयान्वितः कामेन मुग्धो बहुकालनोदितः । समातुरस्तत्र जगाम सत्वरमुवाच तां दीनमनाः सुलोचनाम्

इति निश्चयवान् दैत्यः स्वविचारपरायणः । काममोहितचित्तोऽसौ चिरोत्थितमनोरथः ॥ सत्वरं तत्र संप्राप्तः समातुरमनाः क्षणात् । दीनचेता सुलोचनां तामुवाच सुसंयतः ॥

Verse 5

कस्यासि वा सुंदरि केन प्रेषिता किं नाम ते पुण्यतमं वदस्व मे । तवैव रूपेण महातितेजसा मुग्धोस्मि बाले मम वश्यतां व्रज

कस्यासि वा सुन्दरि केन प्रेषिता त्वं किं नाम ते पुण्यतमे वदस्व मे । तवैव रूपेण महातितेजसा मुग्धोऽस्मि बाले मम वश्यतां व्रज ॥

Verse 6

एवमुक्ता विशालाक्षी वृत्रं कामाकुलं प्रति । अहं रंभा महाभाग क्रीडार्थं वनमुत्तमम्

एवमुक्ता विशालाक्षी वृत्रं कामाकुलं प्रति । उवाच—अहं रम्भा महाभाग क्रीडार्थं वनमुत्तमम् ॥

Verse 7

सखीसार्धं समायाता नंदनं वनमुत्तमम् । त्वं तु को वा किमर्थं हि मम पार्श्वं समागतः

सखीसार्धं समायाता नन्दनं वनमुत्तमम् । त्वं तु को वा किमर्थं हि मम पार्श्वं समागतः ॥

Verse 8

वृत्र उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि योहं बाले समागतः । हुताशनात्समुत्पन्नः कश्यपस्य सुतः शुभे

वृत्र उवाच—श्रूयतामभिधास्यामि योऽहं बाले समागतः । हुताशनात्समुत्पन्नः कश्यपस्य सुतः शुभे ॥

Verse 9

सखाहं देवदेवस्य इंद्र स्यापि वरानने । ऐंद्रं पदं वरारोहे अर्धं मे भुक्तिमागतम्

सखाहं देवदेवस्य, इन्द्रस्यापि वरानने। ऐन्द्रं पदं वरारोहे, अर्धं मे भुक्तिमागतं॥

Verse 10

अहं वृत्रः कथं देवि मामेवं न तु विंदसि । त्रैलोक्यं वशमायातं यस्यैव वरवर्णिनि

अहं वृत्रः कथं देवि मामेवं न तु विंदसि। त्रैलोक्यं वशमायातं यस्यैव वरवर्णिनि॥

Verse 11

अहं शरणमायातः कामाद्रक्ष वरानने । भजस्व मां विशालाक्षि कामेनाकुलितं प्रिये

अहं शरणमायातः कामाद्रक्ष वरानने। भजस्व मां विशालाक्षि कामेनाकुलितं प्रिये॥

Verse 12

रंभोवाच । वशगा हं तवैवाद्य भविष्यामि न संशयः । यं यं वदाम्यहं वीर तं तं कार्यं त्वयैव हि

रम्भोवाच—वशगा हं तवैवाद्य भविष्यामि न संशयः। यं यं वदाम्यहं वीर तं तं कार्यं त्वयैव हि॥

Verse 13

एवमस्तु महाभागे तं तं सर्वं करोम्यहम् । एवं संबंधकं कृत्वा तया सह महाबलः

एवमस्तु महाभागे तं तं सर्वं करोम्यहम्। एवं सम्बन्धकं कृत्वा तया सह महाबलः॥

Verse 14

तस्मिन्वने महापुण्ये रेमे दानवसत्तमः । तस्या गीतेन नृत्येन हास्येन ललितेन च

तस्मिन्महापुण्ये वने दानवसत्तमो रेमे; तस्या गीतेन नृत्येन हास्येन ललितेन च स मोहितोऽभवत्।

Verse 15

अतिमुग्धो महादैत्यः स तस्याः सुरतेन च । तमुवाच महाभागं वृत्रं दानवसत्तमम्

अतिमुग्धो महादैत्यः स तस्याः सुरतेनापि; ततः स महाभागं वृत्रं दानवसत्तमम् उवाच।

Verse 16

सुरापानं कुरुष्वेह पिबस्व मधुमाधवीम् । तामुवाच विशालाक्षीं रंभां शशिनिभाननाम्

“सुरापानं कुरुष्वेह, पिबस्व मधुमाधवीम्” इति; विशालाक्षीं शशिनिभाननां रंभाम् उवाच।

Verse 17

पुत्रोहं ब्राह्मणस्यापि वेदवेदांगपारगः । सुरापानं कथं भद्रे करिष्यमि विनिंदितम्

अहं ब्राह्मणस्य पुत्रोऽस्मि, वेदवेदाङ्गपारगः; कथं भद्रे सुरापानं विनिन्दितं करिष्यामि?

Verse 18

तया तु रंभया देव्या प्रीत्या दत्ता सुरा हठात् । तस्या दाक्षिण्यभावेन सुरापानं कृतं तदा

सा तु रंभा देवी प्रीत्या हठात् सुरां दत्तवती; तस्या दाक्षिण्यभावेन तदा सुरापानं कृतवान्।

Verse 19

अतीवमुग्धं सुरया ज्ञानभ्रष्टो यदाभवत् । तदंतरे सुरेंद्रेण वज्रेण निहतस्तदा

अतीव सुरामत्तः स मोहं गतः, ज्ञानविवेकविहीनो यदा बभूव। तस्मिन्नन्तरे सुरेन्द्रेण वज्रेण स तत्क्षणमेव निहतः॥

Verse 20

ब्रह्महत्यादिकैः पापैः स लिप्तो वृत्रहा ततः । ब्राह्मणास्तु ततः प्रोचुरिंद्र पापं कृतं त्वया

ततः वृत्रहा स इन्द्रः ब्रह्महत्यादिपापैः लिप्तोऽभवत्। ततः ब्राह्मणाः प्रोचुः— “इन्द्र, त्वया पापं कृतम्”॥

Verse 21

अस्माद्वाक्यात्तु विश्वस्तो वृत्रो नाम महाबलः । हतो विश्वासभावेन एवं पापं त्वया कृतम्

अस्माद्वाक्याद् विश्वस्तः स वृत्रो नाम महाबलः। विश्वासभावेन हतः; एवं पापं त्वया कृतम्॥

Verse 22

इंद्र उवाच । येन केनाप्युपायेन हंतव्योरिः सदैव हि । देवब्राह्मणहंतारं यज्ञानां धर्मकंटकम्

इन्द्र उवाच— येन केनाप्युपायेन हन्तव्योऽरिः सदैव हि। देवब्राह्मणहन्तारं यज्ञानां धर्मकण्टकम्॥

Verse 23

निहतं दानवं दुष्टं त्रैलोक्यस्यापि नायकम् । तदर्थं कुपिता यूयमेतन्न्यायस्य लक्षणम्

निहतो दानवो दुष्टः त्रैलोक्यस्यापि नायकः। तदर्थं कुपिता यूयम्— एतन्न्यायस्य लक्षणम्॥

Verse 24

विचारमेवं कर्त्तव्यं भवद्भिर्द्विजसत्तमाः । पश्चात्कोपं प्रकर्त्तव्यमन्यायं मम चिंत्यताम्

एवं विचारः कर्तव्यः भवद्भिर्द्विजसत्तमाः; ततः पश्चादेव कोपः प्रकर्तव्यः। मयि किमन्यायः कृतो वा इति चिन्त्यताम्।

Verse 25

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वृत्रासुरवधोनाम पंचविंशोऽध्यायः

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे ‘वृत्रासुरवध’नाम पञ्चविंशोऽध्यायः समाप्तः।

Verse 26

जग्मुः स्वस्थानमेवं हि निहते धर्मकंटके

धर्मकण्टके निहते एवम् हि ते स्वस्थानं जग्मुः।