Previous Verse
Next Verse

Shloka 165

Prayaga-mahatmya

Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni

तत्र स्नात्वा दिवं यांति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः । यमुनोत्तरकूले तु पापघ्नानि बहून्यपि ॥ १६५ ॥

tatra snātvā divaṃ yāṃti ye mṛtāste'punarbhavāḥ | yamunottarakūle tu pāpaghnāni bahūnyapi || 165 ||

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः । यमुनोत्तरकूले तु पापघ्नानि बहून्यपि ॥

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना √स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having bathed)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव)
Formपुंलिङ्ग (क्वचित् नपुंसकवत्), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गन्तव्य (to heaven)
यान्तिgo
यान्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया √या (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक सर्वनाम (relative pronoun)
मृताःdead
मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त; मृ √मृ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (dead)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; निर्देशार्थ (they)
अपुनर्भवाःnot subject to rebirth
अपुनर्भवाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपुनर्भव (प्रातिपदिक; अ+पुनर्+भव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नञ्-तत्पुरुष (पुनर्भवः न)
यमुना-उत्तर-कूलेon the northern bank of the Yamuna
यमुना-उत्तर-कूले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयमुना (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक) + कूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (यमुनायाः उत्तरं कूलम्)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
पापघ्नानिsin-destroying (places)
पापघ्नानि:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपापघ्न (प्रातिपदिक; पाप+घ्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (पापं हन्ति इति)
बहूनिmany
बहूनि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पापघ्नानि इति विशेष्यस्य विशेषणम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (also/even)

Narada (teaching in a tirtha-mahatmya context, traditionally within Narada–Sanatkumara dialogue)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Y
Yamuna

FAQs

It states the tirtha-power of sacred bathing: bathing at the mentioned site grants heavenly attainment, and the text emphasizes the Yamunā’s northern bank as filled with multiple sin-destroying pilgrimage spots (pāpa-ghna tirthas).

While not explicitly naming bhakti, it supports the Purāṇic bhakti framework by honoring Vishnu-aligned tirtha practices—snāna, pilgrimage, and reverence—which purify the devotee and orient life toward divine merit and liberation (apunarbha va).

It highlights kalpa-style ritual practice in a Purāṇic form: tīrtha-snāna (regulated sacred bathing) and the dharmic principle that specific sacred geographies and rites are prescribed as pāpa-śamana (sin-removal) disciplines.