Previous Verse
Next Verse

Shloka 127

The Account of Kāṣṭhīlā (Kāṣṭhīlā-ākhyāna) within the Mohinī Narrative

स्त्रीसंगमे तरुच्छेदे यत्पापं शशिनः क्षये । यदुच्छिष्टे घृतं भोक्तुर्मैथुनेन दिवा च यत् ॥ १२७ ॥

strīsaṃgame tarucchede yatpāpaṃ śaśinaḥ kṣaye | yaducchiṣṭe ghṛtaṃ bhokturmaithunena divā ca yat || 127 ||

स्त्रीसंगमे तरुच्छेदे शशिनः क्षये च यत्पापम्, यदुच्छिष्टघृतभोजने दिवा मैथुने च यत् (तत्सर्वं)॥

स्त्री-सङ्गमेin intercourse/union with a woman
स्त्री-सङ्गमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक) + सङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
तरु-च्छेदेin cutting a tree
तरु-च्छेदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतरु (प्रातिपदिक) + छेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
यत्whatever/that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक
पापम्sin
पापम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शशिनःof the moon
शशिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
क्षयेat the waning/decline
क्षये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
यत्whatever/that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उच्छिष्टेin a state of leftovers/impurity
उच्छिष्टे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण ‘in/when (food is) left-over/impure’
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (भोज्-सम्बन्धे)
भोक्तुःof the eater
भोक्तुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभुज् (धातु) → भोक्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘of the eater’
मैथुनेनby sexual intercourse
मैथुनेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमैथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण (instrument/means)
दिवाby day, in daytime
दिवा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक
यत्whatever/that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक

Narada (teaching within a dharma/expiation-oriented passage; traditional dialogue framework with Sanatkumara lineage in Narada Purana)

Vrata: none (general niyamas; lunar-phase and conduct restrictions)

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhayanaka","emotional_journey":"A composed catalog of comparable sins creates a sober, cautionary mood; the cumulative listing intensifies moral gravity without narrative flourish."}

S
Shashi (Moon)

FAQs

The verse groups several actions—improper sexual conduct, harming trees, disregarding lunar sanctity, and eating impure remnants—as spiritually demeritorious, emphasizing śauca (purity) and disciplined ācāra as foundations for dharma.

Bhakti in the Narada Purana is supported by purity and restraint; by warning against actions that generate pāpa and mental agitation, the verse indirectly protects the steadiness needed for Vishnu-bhakti, japa, vrata, and worship.

It reflects Jyotiṣa-oriented ritual timing awareness (lunar phases like śaśinaḥ kṣaya) and Dharmaśāstra-style ācāra rules about food purity (ucchiṣṭa) and conduct (divā-maithuna).