Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 178

The Exposition of the Maheśa Mantra

Mahēśa-mantra-prakāśana

Devanagari script

घातयद्वितयं वर्मफडंतः समुदीरितः । एकपंचाशदर्णोऽयमघोरास्त्रं महामनुः ॥ १७८ ॥

Transliteration

ghātayadvitayaṃ varmaphaḍaṃtaḥ samudīritaḥ | ekapaṃcāśadarṇo'yamaghorāstraṃ mahāmanuḥ || 178 ||

Translation

‘घातय’ इति द्विवारं उच्चार्य, ‘वर्म-फड्’ इत्यन्तं समुदीर्यते चेत्। अयं एकपञ्चाशदर्णो महामनुः ‘अघोरास्त्र’ इति कथ्यते॥

Word by Word

• घातयद्वितयम्: ‘ghātaya’ twice
• घातयद्वितयम्: Karma (कर्म/Object—mantra element)
• Type: Noun
• Root: घातयत् (कृदन्त; √हन्/घातयति caus.) + द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (घातयत्-द्वयम् = ‘ghātaya’ twice)

• वर्म: ‘varma’ (armor)
• वर्म: Karma (कर्म/Object—mantra element)
• Type: Noun
• Root: वर्मन्/वर्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; मन्त्रपदम्

• फड्: phaṭ (mantric exclamation)
• फड्: Mantra-pada (मन्त्रपद)
• Type: Indeclinable
• Root: फट्/फड् (अव्ययवत् मन्त्र-निपातः)
• Form: मन्त्र-निपातः (exclamatory syllable), अव्यय

• अन्तः: at the end
• अन्तः: Avyaya (अव्यय/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय)
• Form: अव्यय; समापनार्थक (ending marker: ‘at the end’)

• समुदीरितः: is uttered/recited
• समुदीरितः: Kriya (क्रिया/Predicative)
• Type: Verb
• Root: सम् + उद् + ईर् (धातु) → समुदीरित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एकपञ्चाशदर्णः: having fifty-one syllables
• एकपञ्चाशदर्णः: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एक + पञ्चाशत् + अर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (एकपञ्चाशत्-अर्णः = 51-syllabled)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• अघोरास्त्रम्: Aghora-weapon (Aghorāstra)
• अघोरास्त्रम्: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Noun
• Root: अघोर + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (अघोरस्य अस्त्रम्)

• महामनुः: the great mantra/Manu
• महामनुः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: महा + मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् मनुः)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Aghora

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It defines the precise construction of a protective ‘weapon-mantra’ (Aghorāstra), emphasizing that mantra power depends on correct syllabic form, prescribed additions, and proper recitation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it shows that even technical rites (astra/varma mantras) are to be approached as disciplined sacred practice under guidance, supporting a devotee’s protection and steadiness for sustained worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-śāstra procedure: counting syllables (arṇa), fixing mantra endings with bījas like “phaṭ,” and using protective ‘varma’ formulations—skills closely tied to Śikṣā (phonetics) and ritual application.