The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras (Kālī and Tārā Vidyās)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । वाग्देवता वतारोऽन्यः कालिकेति प्रकीर्तिता । तस्या मन्त्रं प्रवक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणाम् ॥ १ ॥

सनत्कुमार उवाच—वाग्देवताया अन्योऽवतारः ‘कालिका’ इति प्रकीर्तितः। तस्या मन्त्रं प्रवक्ष्यामि, यः नृणां भुक्तिमुक्तिप्रदः ॥

Verse 2

सृष्टिक्रियान्विता शांतिर्बिद्वाढ्या च त्रिधा पुनः । अरुणाक्ष्यादीपिका च बिंदुयुक्ता द्विधा ततः ॥ २ ॥

सृष्टिक्रियान्विता शान्तिः; ‘बिद्वाढ्या’ इति रूपं पुनस्त्रिधा। अरुणाक्षी च दीपिका च; ततः ‘बिन्दुयुक्ता’ द्विधा स्मृता ॥

Verse 3

मायाद्वयं ततः पश्चाद्दक्षिणे कालिके पदम् । पुनश्च सप्तबीजानि स्वाहांतोऽयं मनूत्तमः ॥ ३ ॥

ततः परं मायाद्वयं न्यस्य, दक्षिणे कालिकापदं स्थापयेत्। पुनः सप्तबीजानि योजयेत्—अयं मनूत्तमः स्वाहान्तः॥

Verse 4

भैरवोऽस्य ऋषिश्छन्द उष्णिक्काली तु देवता । बीजं मायादीर्घवर्त्म शक्तिरुक्ता मुनीश्वर ॥ ४ ॥

अस्य मन्त्रस्य भैरव ऋषिः, उष्णिक् छन्दः, काली देवता। बीजं माया, शक्तिश्च दीर्घवर्त्मेति प्रोक्ता, मुनीश्वर॥

Verse 5

षड्दीर्धाढ्ये बीजेन विद्याया अंगमीरितम् । मातृकार्णान्दश दश हृदये भुजयोः पदोः ॥ ५ ॥

षड्दीर्घस्वरसमृद्धेन बीजेन विद्यायाः अङ्गन्यासः प्रदिश्यते। मातृकावर्णाः दश दश हृदये भुजयोः पदयोश्च विन्यस्याः॥

Verse 6

विन्यस्य व्यापकं कुर्यान्मूलमंत्रेण साधकः । शिरः कृपाणमभयं वरं हस्तैश्च बिभ्रतीम् ॥ ६ ॥

एवं न्यासं कृत्वा साधकः मूलमन्त्रेण व्यापकं रक्षाकर्म कुर्यात्। छिन्नमस्तकां कृपाणाभयवरहस्तां देवीं ध्यायेत्॥

Verse 7

मुंडस्रङ्मस्तकां मुक्तकेशां पितृवनस्तिताम् । सर्वालंकृतवर्णां च श्यामांगीं कालिकां स्मरेत् ॥ ७ ॥

मुण्डस्रङ्मस्तकां मुक्तकेशां पितृवनस्थिताṃ सर्वालङ्कारभूषितां श्यामाङ्गीं कालिकां ध्यायेत्॥

Verse 8

एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं जुहुयादयुतं ततः । प्रसूनैः करवीरोत्थैः पूजायंत्रमथोच्यते ॥ ८ ॥

एवं ध्यात्वा मन्त्रं लक्षवारं जपेत्; ततः अयुतं जुहुयात्। अनन्तरं करवीरप्रसूनैः यन्त्रस्य पूजाविधिः कथ्यते॥

Verse 9

विलिख्य पूर्वं षट्कोणं त्रिकोणत्रितयं ततः । पद्ममष्टदलं बाह्ये भूपुरं तत्र पूजयेत् ॥ ९ ॥

पूर्वं षट्कोणं विलिखेत्; ततः त्रिकोणत्रितयं लिखेत्। तस्य बाह्ये अष्टदलपद्मं, ततः परं भूपुरं च; तत्र पूजनं कुर्यात्॥

Verse 10

जया च विजया चापि अजिता चापराजिता । नित्या विलासिनी वापि दोग्ध्यघोरा च मंगला ॥ १० ॥

जया विजया च, अजिता अपराजिता; नित्या विलासिनी च। दोग्ध्री, अघोरा, मङ्गला—इति देवीनाम् नामानि क्रमशः॥

Verse 11

पीठस्य शक्तयो मायात्मने हृत्पीठमंत्रकः । शिवरूपशवश्थां च शिवाभिर्दिक्षु वेष्टिताम् ॥ ११ ॥

पीठस्य शक्तयः मायात्मने; हृत्पीठस्य मन्त्रकः पृथक्। शिवरूपं शवस्थं च ध्यायेत्, दिक्षु शिवाभिः सर्वतः वेष्टितम्॥

Verse 12

महाकालरतासक्तां ध्यात्वांगान्यर्चयेत्पुरा । कालीं कपालिनीं कुल्लां कुरुकुल्लां विरोधिनीम् ॥ १२ ॥

महाकालरतासक्तां देवीं पूर्वं ध्यात्वा, ततः अङ्गान्यर्चयेत्। कालीं कपालिनीं कुल्लां कुरुकुल्लां विरोधिनीं च पूजयेत्॥

Verse 13

विप्रचित्तां च षट्कोणे नवकोणे ततोऽर्चयेत् । उग्रामुष्णप्रभां दीप्तां नीलाधानां बलाकिकाम् ॥ १३ ॥

षट्कोणे विप्रचित्तां तु नवकोणे ततः परम् । उग्रामुष्णप्रभां दीप्तां नीलवर्णां बलाकिकाम् ॥

Verse 14

मात्रां मुद्रां तथा मित्रां पूज्याः पत्रेषु मातरः । पद्मस्यास्य सुयत्नेन ब्राह्मी नारायणीत्यपि ॥ १४ ॥

पत्रेषु मातरः पूज्याः मात्रा मुद्रा तथा मित्रा । पद्मस्यास्य सुयत्नेन ब्राह्मी नारायणीत्यपि ॥

Verse 15

माहेश्वरी च चामुंडा कौमारी चापराजिता । वाराही नारसिंहा च पुनरेतास्तु भूपुरे ॥ १५ ॥

माहेश्वरी च चामुण्डा कौमारी चापराजिता । वाराही नारसिंही च पुनरेतास्तु भूपुरे ॥

Verse 16

भैरवीं महदाद्यां तां सिंहाद्यां धूम्रपूर्विकाम् । भीमोन्मत्तादिकां चापि वशीकरणभैरवीम् ॥ १६ ॥

भैरवीं बहुधा प्रोक्ता महदाद्यां तु तां तथा । सिंहाद्यां धूम्रपूर्विकां भीमोन्मत्तादिकां तथा । वशीकरणभैरवीं च ॥

Verse 17

मोहनाद्यां समाराध्य शक्रादीन्यायुधान्यपि । एवमाराधिता काली सिद्धा भवति मंत्रिणाम् ॥ १७ ॥

मोहनाद्यां समाराध्य शक्रादीन्यायुधान्यपि । एवमाराधिता काली सिद्धा भवति मंत्रिणाम् ॥

Verse 18

ततः प्रयोगान्कुर्वीत महाभैरवभाषितान् । आत्मनो वा परस्यार्थं क्षिप्रसिद्धिप्रदायकान् ॥ १८ ॥

ततः महाभैरवभाषितान् क्षिप्रसिद्धिप्रदायकान् प्रयोगान् कुर्यात्—आत्मनो वा परस्यार्थं च।

Verse 19

स्त्रीणां प्रहारं निंदां च कौटिल्यं वाप्रियं वचः । आत्मनो हितमन्विच्छन् कालीभक्तो विवर्जयेत् ॥ १९ ॥

स्त्रीणां प्रहारं निन्दां च कौटिल्यं चाप्रियं वचः। आत्महितमन्विच्छन् कलियुगे भक्तो विवर्जयेत्॥

Verse 20

सुदृशो मदनावासं पश्यन्यः प्रजपेन्मनुम् । अयुतं सोऽचिरादेव वाक्पपतेः समतामियात् ॥ २० ॥

सुदृशं मदनावासं पश्यन् मनुं प्रजपेत्। अयुतजपेन स शीघ्रं वाक्पतेः समतामियात्॥

Verse 21

दिगम्बरो मुक्तकेशः श्मशानस्थोऽधियामिनि । जपेद्योऽयुतमेतस्य भवेयुः सर्वसिद्धयः ॥ २१ ॥

दिगम्बरो मुक्तकेशः श्मशाने निशि स्थितः। एतस्यायुतजपेन सर्वसिद्धीर्भवेत् ध्रुवम्॥

Verse 22

शवस्य हृदये स्थित्वा निर्वासाः प्रेतभूमिगः । अर्कपुष्पसहस्रेणाभ्यक्तेन स्वीयरेतसा ॥ २२ ॥

शवहृदये स्थित्वा निर्वासाः प्रेतभूमिगः। स्वीयरेतसाभ्यक्तैः सहस्रैरर्कपुष्पैः अभ्यजेत्॥

Verse 23

देवीं यः पूजयेद्भक्त्या जपन्नेकैकशो मनुम् । सोऽचरेणैव कालेन धरणीप्रभुतां व्रजेत् ॥ २३ ॥

देवीं यः श्रद्धया भक्त्या पूजयन् मनुमेकैकशो जपेत् । स चिरेण न कालेन धरणीप्रभुतां प्राप्नुयात् ॥

Verse 24

रजः कीर्णं भगं नार्या ध्यायन्यो ह्ययुतं जपेत् । सकवित्वेन रम्येण जनान्मोहयति ध्रुवम् ॥ २४ ॥

रजःकीर्णं भगं नार्या ध्यायन् योऽयुतं जपेत् । स रम्यकवितायुक्तवाक्यैर्जनान् मोहयेद्ध्रुवम् ॥

Verse 25

त्रिपञ्चारे महापीठे शिवस्य हृदि संस्थिताम् । महाकालेन देवेन मारयुद्धं प्रकुर्वतीम् ॥ २५ ॥

त्रिपञ्चारे महापीठे शिवहृदि प्रतिष्ठिताम् । महाकालेन देवेन सह मारयुद्धं प्रकुर्वतीम् ॥

Verse 26

तां ध्यायन्स्मेरवदनां विदधत्सुरतं स्वयम् । जपेत्सहस्रमपि यः स शंकरसमो भवेत् ॥ २६ ॥

तां स्मेरवदनां ध्यायन् स्वयमेव सुरतं विदधत् । यो जपेत् सहस्रं स शंकरसमो भवेत् ॥

Verse 27

अस्थिलोमत्वचायुक्तं मांसं मार्जारमेषयोः । उष्ट्रस्य महिषस्यापि बलिं यस्तु समर्पयेत् ॥ २७ ॥

अस्थिलोमत्वचायुक्तं मांसं मार्जारमेषयोः । उष्ट्रमहिषयोश्चापि बलिं यः समर्पयेत् ॥

Verse 28

भूताष्टम्योर्मध्यरात्रे वश्याः स्युस्तस्य जन्तवः । विद्यालक्ष्मीयशःपुत्रैः स चिरं सुखमेधते ॥ २८ ॥

भूताष्टम्योर्मध्यरात्रे तस्य जन्तवो वश्याः स्युः। विद्यालक्ष्मीयशःपुत्रैः समन्वितः स चिरं सुखमेधते॥

Verse 29

यो हविष्याशनरतो दिवा देवीं स्मरन् जपेत् । नक्तं निधुवनासक्तो लक्षं स स्याद्धरापतिः ॥ २९ ॥

यो हविष्याशनरतो दिवा देवीं स्मरन् जपेत्। नक्तं निधुवनासक्तो लक्षं स स्याद्धरापतिः॥

Verse 30

रक्तांभोजैर्हुनेन्मंत्री धनैर्जयति वित्तपम् । बिल्वपत्रैर्भवेद्राज्यं रक्तपुष्पैर्वशीकृतिः ॥ ३० ॥

रक्ताम्भोजैर्हुनेन्मन्त्री धनैर्जयति वित्तपम्। बिल्वपत्रैर्भवेद्राज्यं रक्तपुष्पैर्वशीकृतिः॥

Verse 31

असृजी महिषादीनां कालिकां यस्तु तर्पयेत् । तस्य स्युरचिरादेव करस्थाः सर्वसिद्धयः ॥ ३१ ॥

असृजा महिषादीनां कालिकां यस्तु तर्पयेत्। तस्य स्युरचिरादेव करस्थाः सर्वसिद्धयः॥

Verse 32

यो लक्षं प्रजपेन्मन्त्रं शवमारुह्य मन्त्रवित् । तस्य सिद्धो मनुः सद्यः सर्वेप्सितफलप्रदः ॥ ३२ ॥

यो लक्षं प्रजपेन्मन्त्रं शवमारुह्य मन्त्रवित्। तस्य सिद्धो मनुः सद्यः सर्वेप्सितफलप्रदः॥

Verse 33

तेनाश्वमेधप्रमुखैर्यागौरिष्टं सुजन्मना । दत्तं दानं तपस्तप्तं उपास्ते यस्तु कालिकाम् ॥ ३३ ॥

तेन सुजन्मना पुरुषेणाश्वमेधादिप्रमुखा यागाः सम्यगनुष्ठिताः, दानानि दत्तानि, तपांसि तप्तानि; यस्तु कालिकां भक्त्या उपास्ते, स सर्वेषां तेषां फलमवाप्नोति॥

Verse 34

ब्रह्मा विष्णुः शिवो गौरी लक्ष्मीर्गणपती रविः । पूजिताः सकला देवा यः कालीं पूजयेत्सदा ॥ ३४ ॥

ब्रह्मा विष्णुः शिवो गौरी लक्ष्मीर्गणपतिः रविश्च—एते सर्वे देवा अपि पूजिताः स्युः, यः कालीं नित्यं पूजयेत्॥

Verse 35

अथापरः सरस्वत्या ह्यवतारो निगद्यते । यां निषेव्य नरा लोके कृतार्थाः स्युर्न संशयः ॥ ३५ ॥

अथ सरस्वत्याः अपरः अवतारो निगद्यते; यां निषेव्य नरा लोके कृतार्थाः स्युः, न संशयः॥

Verse 36

आप्यायिनी चन्द्रयुक्ता माया च वदनांतरे । सकामिका क्रुधा शांतिश्चन्द्रालंकृतमस्तका ॥ ३६ ॥

आप्यायिनी चन्द्रयुक्ता, माया च वदनान्तरे; सकामिका क्रुधा शान्तिश्च—चन्द्रालङ्कृतमस्तकाः इति कथ्यन्ते॥

Verse 37

दीपिका सासना चन्द्रयुगस्त्रं मनुरीरितः । मुनिरक्षोभ्य उद्दिष्टश्छन्दस्तु बृहती मतम् ॥ ३७ ॥

दीपिकायाः सासनं ‘चन्द्रयुगास्त्रम्’ इति; मनुः ऋषिरुदीरितः, मुनिरक्षोभ्य उद्दिष्टः; छन्दस्तु बृहती इति मतम्॥

Verse 38

ताराख्या देवता बीजं द्वितीयञ्च चतुर्थकम् । शक्तिः षड्दीर्घयुक्तेन द्वितीयेनांगकल्पनम् ॥ ३८ ॥

ताराख्या देवता प्रोक्ता; बीजं द्वितीयचतुर्थसंयोगजम्। शक्तिर्द्वितीयषड्दीर्घयुतैव; अङ्गन्यासः पुनर्द्वितीयाधारेण कल्प्यते॥

Verse 39

षोढा न्यासं ततः कुर्यात्तारायाः सर्वसिद्धिम् । श्रीकण्ठादीन्न्यसेद्रुद्रान्मातृकावर्णपूर्वकान् ॥ ३९ ॥

ततः षोडशधा तारायाः न्यासं कुर्यात् सर्वसिद्धिदम्। श्रीकण्ठादीन् रुद्रान् मातृकावर्णपूर्वकान् न्यसेत्॥

Verse 40

मातृकोक्तस्थले माया तृतीयक्रोधपूर्वकान् । चतुर्थीनमसायुक्तान्प्रथमो न्यास ईरितः ॥ ४० ॥

मातृकोक्तस्थले मायां न्यसेत्; तृतीयक्रोधपूर्वकान् चतुर्थीनमसायुतान्। एषः प्रथमो न्यास इति ईरितः॥

Verse 41

शवपीठसमासीनां नीलकांतिं त्रिलोचनाम् । अर्द्धेन्दुशेखरां नानाभूषणाढ्यां स्मरन्न्यसेत् ॥ ४१ ॥

शवपीठसमासीनां नीलकान्तिं त्रिलोचनाम्। अर्द्धेन्दुशेखरां नानाभूषणाढ्यां ध्यायन् न्यसेत्॥

Verse 42

द्वितीये तु ग्रहन्यासं कुर्यात्तां समनुस्मरन् । त्रिबीजस्वरपूर्वं तु रक्तसूर्यं हृदि न्यसेत् ॥ ४२ ॥

द्वितीये तु ग्रहन्यासं कुर्यात् तां समनुस्मरन्। त्रिबीजस्वरपूर्वं तु रक्तसूर्यं हृदि न्यसेत्॥

Verse 43

तथा पवर्गपूर्वं तु शुक्लं सोमं भ्रुवोर्द्वये । कवर्गपूर्वं रक्ताभं मंगलं लोचनत्रयम् ॥ ४३ ॥

तथा पवर्गपूर्वाणि वर्णानि शुक्लवर्णं सोमं ध्यायित्वा भ्रुवोर्द्वये न्यसेत्। कवर्गपूर्वाणि तु रक्ताभं मङ्गलं ध्यायित्वा त्रिलोचनेषु न्यसेत्॥

Verse 44

चवर्गाद्यं बुधं श्यामं न्यसेद्वक्षस्थले बुधः । ढवर्गाद्यं पीतवर्णं कण्ठकूपे बृहस्पतिम् ॥ ४४ ॥

चवर्गपूर्वं श्यामवर्णं बुधं ध्यायित्वा वक्षस्थले न्यसेद्बुधः। ढवर्गपूर्वं पीतवर्णं बृहस्पतिं ध्यायित्वा कण्ठकूपे न्यसेत्॥

Verse 45

तवर्गाद्यं श्वेतवर्णं घटिकायां तु भार्गवम् । नीलवर्णं पवर्गाद्यं नाभिदेशे शनैश्चरम् ॥ ४५ ॥

तवर्गपूर्वं श्वेतवर्णं भार्गवं ध्यायित्वा घटिकायां न्यसेत्। पवर्गपूर्वं नीलवर्णं शनैश्चरं ध्यायित्वा नाभिदेशे न्यसेत्॥

Verse 46

शवर्गाद्यं धूम्रवर्णं ध्यात्वा राहुं मुखे न्यसेत् । त्रिबीजपूर्वकश्चैवं ग्रहन्यासः समीरितः ॥ ४६ ॥

शवर्गपूर्वं धूम्रवर्णं राहुं ध्यायित्वा मुखे न्यसेत्। एवं त्रिबीजपूर्वकः ग्रहन्यासः समीरितः॥

Verse 47

तृतीयं लोकपालानां न्यासं कुर्यात्प्रयत्नतः । मायादिबीजत्रितयपूर्वकं सर्वसिद्धये ॥ ४७ ॥

तृतीयं लोकपालानां न्यासं प्रयत्नतः कुर्यात्। मायादिबीजत्रितयपूर्वकं सर्वसिद्धये॥

Verse 48

स्वमस्तके ललाटादि दिक्ष्वष्टस्वधउर्द्ध्वतः । ह्रस्वदीर्घकादिकाष्टवर्गपूर्वान्दिशाधिपान् ॥ ४८ ॥

स्वमस्तके ललाटादारभ्य अष्टदिक्षु तथा ऊर्ध्वेऽपि, ह्रस्वदीर्घस्वरक्रमेण तथा कादिवर्गाष्टकक्रमेण, दिगधिपतीन् देवतान् मनसा विन्यसेत्।

Verse 49

शिवशक्त्यभिधे न्यासं चतुर्थे तु समाचरेत् । त्रिबीजपूर्वकान्न्यस्येत्षट्शिवाञ्छक्तिसंयुतान् ॥ ४९ ॥

चतुर्थविधौ ‘शिवशक्त्यभिध’ इति न्यासं समाचरेत्। त्रिबीजपूर्वकान् मन्त्रान् विन्यस्य, ततः शक्तिसंयुतान् षट्शिवान् स्थापयेत्।

Verse 50

आधारादिषु चक्रेषु स्वचक्रवर्णपूर्वकान् । ब्रह्माणं डाकिनीयुक्तं वादिसांतार्णपूर्वकम् ॥ ५० ॥

आधारादिषु चक्रेषु स्वस्वचक्रवर्णान् पूर्वक्रमेण विन्यसेत्। ततः वादिसान्तार्णबीजक्रमपूर्वकं डाकिनीयुक्तं ब्रह्माणं ध्यायेत्।

Verse 51

मूलाधारे विन्यसेच्च चतुर्द्दलसमन्वितम् । श्रीविष्णुं राकिणीयुक्तबादिलांतार्णपूर्वकम् ॥ ५१ ॥

मूलाधारे चतुर्दलसमन्विते पद्मे, बादिलान्तार्णबीजपूर्वकं राकिणीयुक्तं श्रीविष्णुं न्यसेत्।

Verse 52

स्वाधिष्ठनाभिधे चक्रे लिंगस्थे षड्दले न्यसेत् । रुद्रं तु डाकिनीयुक्तं डादिफांतार्णपूर्वकम् ॥ ५२ ॥

स्वाधिष्ठानाभिधे चक्रे लिङ्गस्थे षड्दले पद्मे न्यसेत्। तत्र डादिफान्तार्णबीजपूर्वकं डाकिनीयुक्तं रुद्रं स्थापयेत्।

Verse 53

चक्रे दशदले न्यस्येन्नाभिस्थे मणिपूरके । ईश्वरं कादिठान्तार्णपूर्वकं शाकिनीयुतम् ॥ ५३ ॥

नाभिस्थे मणिपूरके दशदले चक्रे न्यासं कृत्वा, कादिठान्तार्णपूर्वकं शाकिनीयुतं परमेश्वरं तत्र ध्यायेत्।

Verse 54

विन्यसेद्द्वादशदलेहृदयस्थे त्वनाहते । सदाशिवं शाकिनीं च षोडशस्वरपूर्वकम् ॥ ५४ ॥

हृदयस्थे द्वादशदलेऽनाहते न्यासं कृत्वा, षोडशस्वरपूर्वकं सदाशिवं शाकिनीं च तत्र विन्यसेत्।

Verse 55

कण्ठस्थे षोडशदले विशुद्धाख्ये प्रविन्यसेत् । आज्ञाचक्रे परशिवं हाकिनीसंयुतं न्यसेत् ॥ ५५ ॥

कण्ठस्थे षोडशदले विशुद्धाख्ये दृढं विन्यसेत्; आज्ञाचक्रे च हाकिनीसंयुतं परशिवं न्यसेत्।

Verse 56

लक्षार्णपूवं भ्रूमध्यसंस्थितेऽतिमनोहरे । तारादिपंचमं न्यासं कुर्यात्सर्वेष्टसिद्धये ॥ ५६ ॥

भ्रूमध्यसंस्थितेऽतिमनोहरे स्थाने लक्षार्णपूर्वं मन्त्रं विन्यस्य, तारादिपञ्चमपर्यन्तं न्यासं कुर्यात्—सर्वेष्टसिद्धये।

Verse 57

अष्टौ वर्गान्स्वरद्वंद्वपूर्वकान् बीजसंयुतान् । ताराद्या न्यासपूर्वाश्च प्रयोज्या अष्टशक्तयः ॥ ५७ ॥

स्वरद्वन्द्वपूर्वकान् बीजसंयुतान् अष्टौ वर्गान् प्रयुञ्जीत; ताराद्या न्यासपूर्वाश्च अष्टशक्तयः प्रयोगे नियोज्याः।

Verse 58

ताराथोग्रा महोग्रापि वज्रा काली सरस्वती । कामेश्वरी च चामुंडा इत्यष्टौ तारिकाः स्मृताः ॥ ५८ ॥

तारा अथोग्रा महोग्रा वज्रा काली सरस्वती । कामेश्वरी च चामुण्डा इत्यष्टौ तारिकाः स्मृताः ॥

Verse 59

ब्रह्मरंध्रे ललाटे च भ्रूमध्ये कण्ठदेशतः । हृदि नाभौ फले मूलाधारे चेताः क्रमान्न्यसेत् ॥ ५९ ॥

ब्रह्मरन्ध्रे ललाटे च भ्रूमध्ये कण्ठदेशतः । हृदि नाभौ फले मूलाधारे चेताः क्रमान्न्यसेत् ॥

Verse 60

अङ्गन्यासं ततः कुर्यात्पीठाख्यं सर्वसिद्धिदम् । आधारे कामरूपाख्यं बीजं ह्रस्वार्णपूर्वकम् ॥ ६० ॥

अङ्गन्यासं ततः कुर्यात्पीठाख्यं सर्वसिद्धिदम् । आधारे कामरूपाख्यं बीजं ह्रस्वार्णपूर्वकम् ॥

Verse 61

हृदि जालंधरं बीजं दीर्घपूर्वं प्रविन्यसेत् । ललाटे पूर्णगिर्याख्यं कवर्गाद्यं न्यसेत्सुधीः ॥ ६१ ॥

हृदि जालन्धरं बीजं दीर्घपूर्वं प्रविन्यसेत् । ललाटे पूर्णगिर्याख्यं कवर्गाद्यं न्यसेत्सुधीः ॥

Verse 62

उड्डीयानं चवर्गाद्यं केशसन्धौ प्रविन्यसेत् । कण्ठे तु मथुरापीठं दशम यादिकं न्यसेत् ॥ ६२ ॥

उड्डीयानं चवर्गाद्यं केशसन्धौ प्रविन्यसेत् । कण्ठे तु मथुरापीठं दशम यादिकं न्यसेत् ॥

Verse 63

षोढा न्यासस्तु तारायाः प्रोक्तोऽभीष्टप्रदायकः । हृदि श्रीमदेकजटां तारिणीं शिरसि न्यसेत् ॥ ६३ ॥

तारायाः षोढा न्यासः प्रोक्तोऽभीष्टफलप्रदः। हृदि श्रीमदेकजटां तारिणीं शिरसि न्यसेत्॥

Verse 64

वज्रोदके शिखां पातु उग्रतारां तु वर्मणि । महोग्रा वत्सरे नेत्रे पिंगाग्रैकजटास्त्रके ॥ ६४ ॥

वज्रोदका शिखां पातु उग्रतारा तु वर्मणि। महोग्रा वत्सरे रक्षेत् पिङ्गाग्रैकजटा नेत्रास्त्रके॥

Verse 65

षड्रदीर्गयुक्तमायाया एतान्यष्टौ षडंगके । अंगुष्ठादिष्वंगुलीषु पूर्वं विन्यस्य यत्नतः ॥ ६५ ॥

षड्दीर्घयुक्तमायाया एतान्यष्टौ षडङ्गके। अङ्गुष्ठादिष्वङ्गुलीषु पूर्वं विन्यस्य यत्नतः॥

Verse 66

तर्जनीमध्यमाभ्यां तु कृत्वा तालत्रयं ततः । छोटिकामुद्राया कुर्याद्दिग्बन्धं देवतां स्मरन् ॥ ६६ ॥

तर्जनीमध्यमाभ्यां तु कृत्वा तालत्रयं ततः। छोटिकामुद्रया कुर्याद्दिग्बन्धं देवतां स्मरन्॥

Verse 67

विद्यया तारपुटया व्यापकं सप्तधा चरेत् । उग्रतारां ततो ध्यायेत्सद्यो वादेऽतिसिद्धिदाम् ॥ ६७ ॥

विद्यया तारपुटया व्यापकं सप्तधा चरेत्। उग्रतारां ततो ध्यायेत्सद्यो वादेऽतिसिद्धिदाम्॥

Verse 68

लयाब्धावंबुजन्मस्थां नीलाभां दिव्यभूषणाम् । कम्बुं खङ्गं कपालं च नीलाब्जं दधतीं करैः ॥ ६८ ॥

लयाब्धौ जातपद्मोपरि स्थितां नीलवर्णां दिव्यभूषणभूषिताम् । करैः शङ्खं खड्गं कपालं च नीलोत्पलं च धारयन्तीं ध्यायेत् ॥

Verse 69

नागश्रेष्ठालंकृतांगीं रक्तनेत्रत्रयां स्मरेत् । जपेल्लक्षचतुष्कं हि दशांशं रक्तपद्मकैः ॥ ६९ ॥

नागश्रेष्ठैः अलङ्कृताङ्गीं रक्तनेत्रत्रयां देवीं स्मरेत् । मन्त्रस्य लक्षचतुष्कं जपेत्, तस्य दशांशं रक्तपद्मैः समर्पयेत् ॥

Verse 70

हुनेत्क्षीराज्यसंमिश्रैः शंखं संस्थाप्य संजपेत् । नारीं पश्यन्स्पृशन्गच्छन्महानिशि बलिं चरेत् ॥ ७० ॥

क्षीराज्यसंमिश्रैः आहुतिं जुहुयात्; शङ्खं संस्थाप्य संजपेत् । नारीं पश्यन् स्पृशन् गच्छन् महानीशि बलिं चरेत् ॥

Verse 71

श्मशाने शून्यसदने देवागारेऽथ निर्जने । पर्वते वनमध्ये वा शवमारुह्य मंत्रवित् ॥ ७१ ॥

श्मशाने शून्यसदने देवागारेऽथ निर्जने । पर्वते वनमध्ये वा मन्त्रवित् शवमारुह्य साधयेत् ॥

Verse 72

समरे शत्रुनिहतं यद्वा षाण्यासिकं शिशुम् । विद्यां साधयतः शीघ्रं साधितैवं प्रसिद्ध्यति ॥ ७२ ॥

समरे शत्रुनिहतं यद्वा शाण्यासिकं शिशुम् । विद्यां साधयतः पश्येत्, शीघ्रं सा सिद्धिमाप्नुयात्—एवं प्रसिद्धम् ॥

Verse 73

मेधा प्रज्ञा प्रभा विद्या धीवृत्तिस्मृतिबुद्धयः । विश्वेश्वरीति संप्रोक्ताः पीठस्य नव शक्तयः ॥ ७३ ॥

मेधा प्रज्ञा प्रभा विद्या धीर्वृत्तिः स्मृतिरपि बुद्धिश्च—एताः पीठस्य नव शक्तयः; समष्ट्या तु ‘विश्वेश्वरी’ इति संप्रोक्ताः॥

Verse 74

भृगुमन्विंदुसंयुक्तं मेघवर्त्म सरस्वती । योगपीठात्मने हार्द्दं पीठस्य मनुरीरितः ॥ ७४ ॥

भृगु-मन्विन्दु-संयुक्तं मेघवर्त्म-प्रवर्तकम्। सरस्वतीस्वरूपं तत् योगपीठात्मने हार्दं पीठस्य मन्त्र उदीरितः॥

Verse 75

दत्त्वानेनासनं मूर्तिं मूलमंत्रेण कल्पयेत् । पूजयेद्विधिवद्देवीं तद्विधानमथोच्यते ॥ ७५ ॥

आसनं दत्त्वा तां मूर्तिं मूलमन्त्रेण कल्पयेत्। ततः विधिवद् देवीं पूजयेत्; तद्विधानमथोच्यते॥

Verse 76

तारो माया भगं ब्रह्मा जटे सूर्यः सदीर्घकम् । यक्षाधिपतये तंद्रीसोपनीतं बलिं ततः ॥ ७६ ॥

तारो माया भगं ब्रह्मा जटे सूर्यः सदीर्घकम्। यक्षाधिपतये पश्चात् तन्द्रीसोपनीतं बलिं दद्यात्॥

Verse 77

गृहयुग्मं शिवा स्वाहा बलिमंत्रोऽयमीरितः । दद्यान्नित्यं बलिं तेन मध्यरात्रे चतुष्पथे ॥ ७७ ॥

गृहयुग्मं शिवा स्वाहा—बलिमन्त्रः प्रकीर्तितः। तेन नित्यं बलिं दद्यात् मध्यरात्रे चतुष्पथे॥

Verse 78

जलदानादिकं मंत्रैर्विदध्याद्दशभिस्ततः । ध्रुवो वज्रोदके वर्म फट्सप्तार्णो जलग्रहे ॥ ७८ ॥

ततः दशभिर्मन्त्रैर्जलदानादिकं विधायेत्। ध्रुवो वज्रोदकं वर्म च, जलग्रहे फट्-समाप्तः सप्तार्णो मन्त्रः॥

Verse 79

ताराद्या वह्निजायांता माया हि क्षालने मता । तारो मायाः भृगुः कर्णोविशुद्धं धर्मवर्मतः ॥ ७९ ॥

ताराद्या वह्निजायान्ता या संहतिḥ सा क्षालने ‘माया’ मता। तारा ‘माया’ इति, भृगुः ‘कर्ण’ इति, विशुद्धं तु ‘धर्मवर्म’ इति कथ्यते॥

Verse 80

सर्वपापानि शाम्यंते छेतो नेत्रयुतं जलम् । कल्पान्तनयनस्वाहा मंत्र आचमने मतः ॥ ८० ॥

चेतसा नेत्रयुतं जलं पीत्वा सर्वपापानि शाम्यन्ते। आचमने तु ‘कल्पान्तनयनस्वाहा’ इति मन्त्रः विहितः॥

Verse 81

ध्रुवो मणिधरीत्यंते वज्रिण्यक्षियुता मृतिः । खरिविद्यायुग्रिजश्व सर्ववांते बकोऽब्जवान् ॥ ८१ ॥

ध्रुवो ‘मणिधर’ इति ख्यातः; ‘वज्रिणी’ अक्षियुता ‘मृतिः’ इति स्मृता। ‘खरीविद्या’ ‘उग्रिजाश्व’ इति ज्ञेया; सर्वान्ते ‘बकः’ पद्मजः॥

Verse 82

कारिण्यंते दीर्घवर्म अस्त्रं वह्निप्रियांतिमः । त्रयोविंशतिवर्णात्मा शिखाया बंधने मनुः ॥ ८२ ॥

‘कारिण्यन्ते’ ‘दीर्घवर्म’ इत्येतदस्त्रं; अन्तिमं ‘वह्निप्रियान्तिमः’। त्रयोविंशतिवर्णात्मा एष मनुः शिखाबन्धने विनियोज्यः॥

Verse 83

प्रणवो रक्षयुगलं दीर्घवर्मास्त्रठद्वयम् । नवार्णेनामुना मंत्री कुर्याद्भूमिविशोधनम् ॥ ८३ ॥

प्रणवेन सह रक्षायुगलेन दीर्घवर्ममन्त्रेण च, ठान्तास्त्रद्वयेन च; अनेन नवार्णमन्त्रेण मन्त्र्यध्वर्युः भूमेः शोधनं कुर्यात् ॥

Verse 84

नारांते सर्वविघ्नानुत्सारयेति पदं ततः । हुं फट् स्वाहा गुणेंद्वर्णो मनुर्विघ्ननिवारणम् ॥ ८४ ॥

नारायणशब्दान्ते ‘सर्वविघ्नान् उत्सारय’ इति पदं योजयेत्। ततः हुं फट् स्वाहा इति गुणेन्दुवर्णसमुदायोऽयं मन्त्रः विघ्ननिवारणाय भवति ॥

Verse 85

मायाबीजं जपापुष्पनिभं नाभौ विचिंयेत् । तदुत्थेनाग्निना देहं दहेत्साद्धस्वपाप्मना ॥ ८५ ॥

मायाबीजं जपापुष्पसदृशं नाभौ विचिन्तयेत्। तदुत्थेन वह्निना देहं स्वपाप्मना सह दहेत् ॥

Verse 86

ताराबीजं सुवर्णाभं चिंतयेद्धृदि मंत्रवित् । पवनेन तदुत्थेन पापभस्म क्षिपेद्भुवि ॥ ८६ ॥

ताराबीजं सुवर्णाभं हृदि मन्त्रवित् चिन्तयेत्। तदुत्थेन पवनेन पापभस्म भूमौ क्षिपेत् ॥

Verse 87

तुरीयं चंद्रकुंदाभं बीजं ध्यात्वाललाटतः । तदुत्थसुधयादे हं स्वयं वै देवतानिभम् ॥ ८७ ॥

तुरीयं बीजं चन्द्रकुन्दाभं ललाटात् ध्यात्वा, तदुत्थया सुधया देहः स्वयमेव देवतानिभः प्रकाशते ॥

Verse 88

अनया भूतशुद्ध्या तु देवीसादृश्यमाप्नुयात् । तारोऽनंतो भगुः कर्णो पद्मनाभयुतो बली ॥ ८८ ॥

अनया भूतशुद्ध्या तु साधकः खलु देवीसादृश्यमाप्नुयात्। स तारोऽनन्तो भगुः कर्णः पद्मनाभयुतो बली भवति॥

Verse 89

खे वज्ररेखे क्रोधाख्यं बीजं पावकल्लभा । अमुना द्वादशार्णेन रचयेन्मंडलं शुभम् ॥ ८९ ॥

खे वज्ररेखासु क्रोधाख्यं बीजं विन्यसेत्, हे पावकल्लभे। अनेन द्वादशार्णेन शुभं मण्डलं रचयेत्॥

Verse 90

तारो यथागता निद्रा सदृक्षेकभृगुर्विषम् । सदीर्घस्मृतिरौ साक्षौ महाकालो भगान्वितः ॥ ९० ॥

तारो यथागता निद्रा सदृक्ष एकभृगुर्विषम्। सदीर्घस्मृतिरौ साक्षो महाकालो भगान्वितः—इति नामानि कीर्तितानि॥

Verse 91

क्रोधोऽस्त्रं मनुवर्णोऽयं मनुः पुष्पादिशोधने । तारः पाशः परा स्वाहा पंचार्णस्चित्तशोधने ॥ ९१ ॥

क्रोधोऽस्त्रं मन्त्रोऽयं मनुवर्णसमन्वितः पुष्पादिशोधने विनियोज्यः। तारः पाशः परा स्वाहा पञ्चार्णश्चित्तशोधने॥

Verse 92

मनवो दश संप्रोक्ता अर्ध्यस्थापनमुच्यते । सेंदुभ्यां मासतो माया भुवं संसृज्य भूगृहम् ॥ ९२ ॥

मनवो दश संप्रोक्ता; एतदर्घ्यस्थापनमुच्यते। सेंदुभ्यां मासतो माया भुवं संसृज्य भूगृहम्॥

Verse 93

वृतं त्रिकोणसंयुक्तं कुर्यान्मंडलमंत्रतः । यजेत्तत्राधारशक्तिं वह्निमंडलमध्यगाम् । वह्निमंडलमभ्यर्च्य महाशंखं निधापयेत् ॥ ९३ ॥

मन्त्रेण त्रिकोणसंयुक्तं मण्डलं वृत्ताकारं कुर्यात्। तत्र वह्निमण्डलमध्यगाम् आधारशक्तिं यजेत्। वह्निमण्डलमभ्यर्च्य तत्र महाशङ्खं निधापयेत्॥

Verse 94

वामकर्णेन्दुयुक्तेन फडंतेन विहायसा । प्रक्षालितं भृगुर्दंडी त्रिमूर्तींतुयुतं पठेत् ॥ ९४ ॥

वामकर्णेन्दुयुक्तेन फडन्तेन विहायसा सह। प्रक्षालितं मन्त्रं पठेत्; भृगुदण्डीं त्रिमूर्तियुतां जपेत्॥

Verse 95

ततोऽर्चयेन्महाशंखं जपन्मंत्रचतुष्टयम् । दीर्घत्रयान्विता माया काली सृष्टिः सदीर्घसः ॥ ९५ ॥

ततो महाशङ्खमर्चयेत् मन्त्रचतुष्टयं जपन्। दीर्घत्रयान्विता माया, काली, सृष्टिः, तथा सदीर्घसः॥

Verse 96

प्रतिमासंयुतं मासं यवनं हृदयं ततः । एकाधशार्णः प्रथमो महाशंखार्चने मनुः ॥ ९६ ॥

ततः ‘प्रतिमास’संयुक्तं ‘मास’ं, ततः ‘यवन’ं, अनन्तरं ‘हृदय’म्। एष प्रथम एकादशार्णो महाशङ्खार्चने मनुः॥

Verse 97

हंसो हरिभुजंगेशयुक्तो दीर्घंत्रयेंदुयुक् । तारिण्यंते कपालाय नमोंतो द्वादशाक्षरः ॥ ९७ ॥

‘हंस’ं ‘हरिभुजङ्गेश’युक्तं दीर्घत्रयेंदुयुतम्। ‘तारिणी’न्तं ‘कपालाय’युक्तं ‘नमो’न्तं द्वादशाक्षरं मनुः॥

Verse 98

स्वं दीर्घत्रयमन्वाढ्यमेषो वामदगन्वितः । लोकपालाय हृदयं तृतीयोऽयं शिवाक्षरः ॥ ९८ ॥

स्वं इति बीजं दीर्घत्रयसमन्वितं वामाङ्गसंयुक्तं लोकपालस्य हृदयमन्त्रः; अयं तृतीयः शिवाक्षरः ॥

Verse 99

मायास्त्रीबीजमर्द्धैदुयुतं स्वं स्वर्गखादिमः । पालाय सर्वाधाराय सर्वः सर्वोद्भवस्तथा ॥ ९९ ॥

मायाशक्तेः स्त्रीबीजस्वरूपोऽसौ; स्वचिह्नं अर्धेन्दुयुतं; स्वर्गादीनां खादकः; पालकः सर्वाधारः सर्वः सर्वोद्भवश्च ॥

Verse 100

सर्वशुद्धिमयश्चेति ङेंताः सर्वासुरांतिकम् । रुधिरा रतिदीर्घा च वायुः शुभ्रानिलः सुरा ॥ १०० ॥

‘सर्वशुद्धिमयः’, ‘सर्वासुरान्तकः’, ‘रुधिरः’, ‘रतिदीर्घः’, ‘वायुः’, ‘शुभ्रानिलः’, ‘सुरा’—इति ङेंताशब्दाः ॥

Verse 101

भाजनाय भगी सत्या विकपालाय हृन्मनुः । तुर्यो रसेषु वर्णोऽयं महाशंखप्रपूजने ॥ १०१ ॥

भाजनाय ‘भगी सत्या’ इति वर्णरूपं निर्दिश्यते; कपालाय ‘हृन्मनुः’ इति। एष तुरीयो वर्णो रसेषु महाशंखप्रपूजने विनियोज्यः ॥

Verse 102

नवार्कमंडलं चेष्ट्वा सलिलं मूलमंत्रतः । प्रपूरयेत्सुधाबुद्ध्या गंधपुष्पाक्षतादिभिः ॥ १०२ ॥

नवार्कमण्डलं कृत्वा मूलमन्त्रेण सलिलं संस्कृत्य, सुधाबुद्ध्या गन्धपुष्पाक्षतादिभिः प्रपूरयेत् ॥

Verse 103

मुद्रां त्रिखंडां संदर्श्य पूजयेच्चंद्रमंडलम् । वाक्सत्यपद्मागगने रेफानुग्रहबिंदुयुक् ॥ १०३ ॥

त्रिखण्डां मुद्रां प्रदर्श्य चन्द्रमण्डलं पूजयेत्। “वाक्–सत्य–पद्मा–गगने” इति बीजेन, रेफानुग्रहबिन्दुयुता विधिना॥

Verse 104

मूलमंत्रो विपद्ध्वंसमनुसर्गसमन्वितम् । अष्टकृत्वोऽमुना मंत्री मंत्रयेत्प्रयतो जलम् ॥ १०४ ॥

मूलमन्त्रं विपद्ध्वंसयुक्तमनुसर्गसमन्वितम्। अष्टकृत्वो जपन् मन्त्री प्रयतः जलं मन्त्रयेत्॥

Verse 105

मायया मदिशं क्षिप्त्वा खं योनिं च प्रदर्शयेत् । तत्र वृत्ताष्टषट्कोणं ध्यात्वा देवीं विचिंतयेत् ॥ १०५ ॥

मायया विधिदिशि ‘म’बीजं निक्षिप्य, ततः ‘ख’वर्णं योनिं च प्रदर्शयेत्। तत्र वृत्तं तथा अष्टकोणं षट्कोणं च ध्यात्वा देवीं विचिन्तयेत्॥१०५॥

Verse 106

पूर्वोक्तां पूजयेत्त्वेनां मूलेनाथ प्रतर्पयेत् । तर्जनूमध्यमानामाकनिष्ठाभिर्महेश्वरीम् ॥ १०६ ॥

पूर्वोक्तविधिना तां देवीं पूजयेत्; अथ मूलेन मन्त्रेण प्रतर्पयेत्। तर्जनी-मध्यम-অনामিকা-कनिष्ठाभिः महेश्वरीं न्यसेत्॥१०६॥

Verse 107

सांगुष्ठानिश्चुतुर्वारं महाशंखस्थिते जले । खंरेफमनुबिंद्वाढ्यां भृगुमन्विंदुयुक्तया ॥ १०७ ॥

अङ्गुष्ठेन चतुर्वारं महाशङ्खस्थितं जलं प्रोक्षयेत्। ततः ‘ख’वर्णं रेफसहितं अनुस्वार-बिन्दुसंयुक्तं, तथा ‘भृगु’ (भ) बिन्दुयुक्तं प्रयुञ्जीत॥१०७॥

Verse 108

ध्रुवाद्येन नमोंतेन तर्प्यादानंदभैरवम् । ततस्तेनार्धतोयेन प्रोक्षेत्पूजनसाधनम् ॥ १०८ ॥

ध्रुवाद्येन नमोऽन्तेन मन्त्रेणानन्दभैरवम्। तर्पयेत्, ततः शिष्टार्धतोयेन प्रोक्षेत् पूजनसाधनम्॥

Verse 109

योमिमुद्रां प्रदर्श्यापि प्रणमेद्भवतारिणीम् । विधानमर्घे संप्रोक्तं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ १०९ ॥

योनि-मुद्रां प्रदर्श्य, भवतारिणीं प्रणमेत्। अर्घ्यविधाने संप्रोक्तोऽयं विधिः सर्वसिद्धिप्रदायकः॥१०९॥

Verse 110

पूर्वोक्ते पूजयेत्पीठे पद्मे षट्कोणकर्णिके । धरागृहावृते रम्ये देवीं रम्योपचारकैः ॥ ११० ॥

पूर्वोक्ते पीठे पद्मे षट्कोणकर्णिके। धरागृहावृते रम्ये देवीं रम्योपचारकैः पूजयेत्॥

Verse 111

महीगृहे चतुर्दिक्षु गणेशादीन्प्रपूजयेत् । पाशांकुशौ कपालं च त्रिशूलं दधतं करैः ॥ १११ ॥

महीगृहे चतुर्दिक्षु गणेशादीन् यथाविधि प्रपूजयेत्—ये करैः पाशाङ्कुशौ, कपालं, त्रिशूलं च धारयन्ति॥१११॥

Verse 112

अलंकारचयोपेतं गणेशं प्राक्तमर्चयेत् । कपालशूले हस्ताभ्यां दधतं सर्पभूषणम् ॥ ११२ ॥

प्रथमं अलंकारचयोपेतं गणेशं प्राक्तं सम्यगर्चयेत्। स कपालशूले हस्ताभ्यां दधत्, सर्पभूषणभूषितो भवति॥

Verse 113

स्वयूथवेष्टितं रम्यं बटुकं दक्षिणेऽर्चयेत् । असिशूलकपालानि डमरुं दधतं करैः ॥ ११३ ॥

दक्षिणे स्वयूथवेष्टितं रम्यं बटुकम् अर्चयेत्। असिशूलकपालानि डमरुं च करैर्दधतम्॥

Verse 114

कृष्णं दिगंबरं क्रूरं क्षेत्रपालं च पश्चिमे । कपालं डमरुं पाशं लिंगं शंबिभ्रतीं करैः ॥ ११४ ॥

पश्चिमे दिग्भागे कृष्णं दिगंबरं क्रूरं क्षेत्रपालं विन्यस्य ध्यायेत्। स करैः कपालं डमरुं पाशं लिङ्गं च शंबिभ्रतीति॥

Verse 115

अध्याकन्या रक्तवस्त्रा योगिनीरुत्तरे यजेत् । अक्षोभ्यं प्रयजेन्मूर्ध्नि देव्या मंत्रऋषिं शुभम् ॥ ११५ ॥

उत्तरे दिग्भागे अध्याकन्यां रक्तवस्त्रां योगिनीं यजेत्। तथा मूर्ध्नि देव्या मन्त्रऋषिं शुभम् अक्षोभ्यं विधिवत् प्रयजेत्॥

Verse 116

अक्षोभ्यं वस्त्रपुष्पं च प्रतीच्छानवल्लभा । अक्षोभ्यपूजने मंत्रः षट्कोगकम् ॥ ११६ ॥

अक्षोभ्यपूजने स्थिरं वस्त्रं पुष्पं च प्रतीच्छेत्, यत् प्रियं भवति। अक्षोभ्यपूजने मन्त्रः षट्कोगकः (षटाक्षरात्मकः) स्मृतः॥

Verse 117

वैराचनं चामिताभं पद्मनाभिभिधं तथा । शंखं पांडुरसंज्ञं च दिग्दलेषु प्रपूजयेत् ॥ ११७ ॥

दिग्दलेषु वैराचनं चामिताभं पद्मनाभाभिधं तथा। शङ्खं पाण्डुरसंज्ञं च विधिवत् प्रपूजयेत्॥

Verse 118

लाभकां मानकां चैव पांडुरां तारकां तथा । विदिग्गताब्जपत्रेषु पूजयेदिष्टसिद्धये ॥ ११८ ॥

इष्टसिद्धये दिग्व्यवस्थितेषु पद्मपत्रेषु लाभकां मानकां चैव पाण्डुरां तारकां तथा पूजयेत् ॥

Verse 119

बिंदुनामादिवर्णाद्याः संबुद्ध्यंतास्तथाभिधाः । व्रजपुष्पं प्रतीच्छाग्निप्रियांताः प्रणवादिकाः ॥ ११९ ॥

बिन्दुनामादिवर्णाद्याः संबुद्ध्यन्तास्तथाभिधाः; व्रजपुष्पं प्रतीच्छाग्निप्रियान्ताः प्रणवादिकाः ॥

Verse 120

वैराचनादि पूजायां मनवः परिकीर्तिताः । भूधरश्च चतुर्द्वार्षु पद्मांतकयमांतकौ ॥ १२० ॥

वैराचनादिपूजायां मनवः परिकीर्तिताः; चतुर्द्वारेषु भूधरः पद्मान्तकयमान्तकौ च ॥

Verse 121

विद्यांतकाभिधः पश्चान्नरांतक इमान्यजेत् । शक्रादींश्चैव वज्रादीन्प्रजपेत्तदनंतरम् ॥ १२१ ॥

पश्चाद् विद्यान्तकाभिधः इमान्यजेत्, ततः नरान्तकः; तदनन्तरं शक्रादीन् वज्रादीन् च क्रमशः प्रजपेत् ॥

Verse 122

एवं संपूजयन्देवीं पांडित्यं धनमद्भुतम् । पुत्रान्पौत्राञ्छुभां कीर्तिं लभते जनवश्यताम् ॥ १२२ ॥

एवं देवीṃ संपूजयन् पाण्डित्यं धनमद्भुतम्; पुत्रपौत्रान् शुभां कीर्तिं जनवश्यतां च लभते ॥

Verse 123

तारो माया श्रीमदकजटे नीलसरस्वती । महोप्रतारे देवासः सनेत्रो गदियुग्मकम् ॥ १२३ ॥

तारा माया श्रीमद्-जटाधरा नीलसरस्वती महाप्रतारा देवाः सनेत्रा गदियुग्मकं चेति—एतानि नामरूपाणि क्रमशः परिगण्यन्ते।

Verse 124

सर्वदेवपिशाकर्मो दीर्घोग्रिर्मरुसान्मस । अभ्रगुमम जाड्यं च छेदयद्वितयं रमा ॥ १२४ ॥

सर्वदेवपिशाकर्मजन्यं दीर्घोग्रदाहसमुद्भवं मरुत्शोषणसम्भूतं च जाड्यादिद्वयं रमा छिनत्ति।

Verse 125

मायास्त्राग्निप्रियांतोऽयं द्विपंचाशल्लिपिर्मनुः । अनेन नित्यं पूजतिऽन्वहं देव्यै बलिं हरेत् ॥ १२५ ॥

“माया” इत्याद्यः “अग्निप्रिया” इत्यन्तोऽयं द्विपञ्चाशल्लिपिमनुः; अनेन देवीं नित्यं पूजयेत्, अन्वहं च देव्यै बलिं हरेत्।

Verse 126

एवं सिद्धे मनौ मंत्री प्रयोगान्विदधाति च । जातमात्रस्य बालस्य दिवसत्रितयादधः ॥ १२६ ॥

एवं सिद्धे मनौ मन्त्री तस्य प्रयोगान् अपि विधत्ते, जातमात्रस्य बालस्य दिवसत्रयादधः आरभ्य।

Verse 127

जिह्वायां विलिखेन्मंत्रं मध्वाज्याभ्यां शलाकया । सुवर्ण कृतया यद्वा मंत्री धवलदूर्वया ॥ १२७ ॥

मध्वाज्याभ्यां शलाकया जिह्वायां मन्त्रं विलिखेत्; अथवा सुवर्णकृतया लेखन्या, अथवा धवलदूर्वया मन्त्रविद् लिखेत्।

Verse 128

गतेऽष्टमेऽब्दे बालोऽपि जायते कविरद्बुतम् । तथापरैरजेयोऽपि भूपसंघैर्द्धनार्चितः ॥ १२८ ॥

गतेऽष्टमेऽब्दे बालोऽपि कविरद्भुतो जायते। तथैव परैः समरेऽजेयोऽपि भूपसंघैर्धनार्चितः सन्नवश्यो भवति॥

Verse 129

उपरागे दतानीव नरदारुसरोजले । निर्माय कीलकं तेन तैलमध्वमृतैर्लिखेत् ॥ १२९ ॥

उपरागकाले नरदारुसरोजजलसंमिश्रे जले दतानीव कीलकं निर्माय, तेन तैलमध्वमृतैर्लिखेत्॥

Verse 130

सरोजिनीदले मंत्रं वेष्टयेन्मातृकाक्षरैः । निखाय तदलं कुंडे चतुरस्रे समेखले ॥ १३० ॥

सरोजिनीदले मन्त्रं मातृकाक्षरैः परिवेष्टयेत्। तत् सिद्धं पत्रं चतुरस्रे समेखले कुण्डे निखाय स्थापयेत्॥

Verse 131

संस्थाप्य पावकं तत्र जुहुयान्मनुनामुना । सहस्रं रक्तपद्मानां धेनुदुग्धजलाप्लुतम् ॥ १३१ ॥

तत्र पावकं संस्थाप्य, अनेन मनुना जुहुयात्। धेनुदुग्धजलाप्लुतानां रक्तपद्मानां सहस्रं समर्पयेत्॥

Verse 132

होमांते विवधै रत्नैः पलैरपि बलिं हरेत् । बलिं मंत्रेण विधिवद्बलिमंत्रः प्रकाश्यते ॥ १३२ ॥

होमान्ते विविधै रत्नैः फलैरपि वा बलिं हरेत्। मन्त्रेण विधिवद्बलिं दद्यात्; अतः बलिमन्त्रः प्रकाश्यते॥

Verse 133

तारः पद्मे युग तंद्री वियद्दीर्घं च लोहितः । अत्रिर्विषभगारूढो वदत्पद्मावतीपदम् ॥ १३३ ॥

तारो बृहस्पतिः पद्मे स्थितः; युगं तन्द्री च, वियद्दीर्घं लोहितश्च। अत्रिर्वृषभारूढः पद्मावतीपदं वदति॥१३३॥

Verse 134

झिंटीशाढ्योनिलस्वाहा षोडशार्णो बलेर्मनुः । ततो निशीथे च बलिं पूर्वोक्तमनुना हरेत् ॥ १३४ ॥

‘झिंटीशाढ्योनिलस्वाहा’ इति षोडशार्णो मन्त्रः बल्यर्थं विहितः। ततः निशीथे पूर्वोक्तमन्त्रेण बलिं हरेत्॥१३४॥

Verse 135

एवं कृते पंडितानां स जयी कविराड् भवेत् । निवासो भारतीलक्ष्म्योर्जनतारञ्जनक्षमः ॥ १३५ ॥

एवं कृते पण्डितानां स जयी कविराड् भवेत्। भारतीलक्ष्म्योर्निवासो जनतारञ्जनक्षमः॥१३५॥

Verse 136

शताभिजप्त्या यो मंत्री रोचनां मस्ताके धरेत् । यं यं पश्यति तस्यासौ दासवज्जायते क्षणात् ॥ १३६ ॥

शताभिजप्त्या यो मन्त्री रोचनां मस्तके धरेत्। यं यं पश्यति तस्यासौ दासवज्जायते क्षणात्॥१३६॥

Verse 137

श्मशानांगारमाश्रित्य पूर्वायां कुजवासरे । तेन मत्रेण संवेष्ट्य निबद्धं रक्ततंतुभिः ॥ १३७ ॥

श्मशानाङ्गारमाश्रित्य पूर्वायां कुजवासरे। तेन मन्त्रेण संवेष्ट्य निबद्धं रक्ततन्तुभिः॥१३७॥

Verse 138

शताभिजप्तं मूलेन निक्षिपेद्वैरिवेश्मनि । उच्चाटयति सप्ताहात्सकुंटुबान्विरोधिनः ॥ १३८ ॥

मूले शतवारं मन्त्रं जप्त्वा तद्वैरिवेश्मनि निक्षिपेत्। सप्ताहात् सवर्ग्यैः सह विरोधिनं उच्चाटयति॥

Verse 139

क्षीराढ्यया निशामंत्रं लिखित्वा पौरुषेऽस्थनि । रविवारे निशीथिन्यां सहस्रमभिमंत्रयेत् ॥ १३९ ॥

क्षीरसमृद्धया लेखन्या निशामन्त्रं पौरुषेऽस्थनि लिखेत्। रविवारे निशीथे सहस्रं जप्त्वा अभिमन्त्रयेत्॥

Verse 140

तत्क्षिप्तं शत्रुसदने मंडलाद्भ्रंशकं भवेत् । क्षेत्रे क्षिप्तं सस्यहान्योजवहृत्तुरमालयेत् ॥ १४० ॥

तत् शत्रुसदने क्षिप्तं मण्डलाद्भ्रंशकरं भवेत्। क्षेत्रे क्षिप्तं सस्यहानिं जनयेत्, क्षेत्रतेजोऽपि शीघ्रं हरति॥

Verse 141

षट्कोणांतर्लिखेन्मूलं साध्यार्णं केशरे स्वरैः । बाह्येऽष्टवर्गयुक्पत्रं पद्मभूमिपरावृतम् ॥ १४१ ॥

षट्कोणान्तर्मूलेन लिखेत्, केशरे साध्यार्णं स्वरैः सह न्यसेत्। बाह्ये पद्मपत्रेषु अष्टवर्गाक्षराणि लिखेत्, पद्मभूम्या परावृतम्॥

Verse 142

यंत्रं भूर्जे जहुरसैर्लिखेत्पूताम्बरावृतम् । पट्टसूत्रेण सन्नद्धं शिशुकंठगतं ध्रुवम् ॥ १४२ ॥

यन्त्रं भूर्जपत्रे जुहुरसैर्लिखेत्, पूताम्बरेण आवृतम्। पट्टसूत्रेण सन्नद्धं शिशोः कण्ठे ध्रुवं स्थापयेत्॥

Verse 143

भूतभीतिहरं वामवाहौ स्त्रीणां च पुत्रदम् । नृणां दक्षिणबाहुस्थं निर्धनानां धनप्रदम् ॥ १४३ ॥

भूतभीतिं हरति; वामबाहौ स्थितं स्त्रीणां पुत्रप्रदं भवति। नृणां तु दक्षिणबाहुस्थं निर्धनानां धनप्रदं भवति॥

Verse 144

ज्ञानदं ज्ञानमिच्छूनां राज्ञां तु विजयप्रदम् ॥ १४४ ॥

ज्ञानमिच्छूनां ज्ञानदं भवति; राज्ञां तु विजयप्रदं भवति॥

Verse 145

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे यक्षिणीमन्त्रभेदनिरूपणं नाम पञ्चाशीतितमोऽध्यायः ॥ ८५ ॥

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे यक्षिणीमन्त्रभेदनिरूपणं नाम पञ्चाशीतितमोऽध्यायः समाप्तः॥